Bauxite Việt Nam

Đinh Kim Phúc

Đá Vành Khăn là đối tượng tranh chấp giữa Việt Nam, Đài Loan, Philippines và Trung Quốc. Trung Quốc giành kiểm soát đá này từ tháng 2 năm 1995, gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị với Philippines. Trung Quốc đã thành lập xã khu Mỹ Tế thuộc quận Nam Sa, có trụ sở đặt tại đảo nhân tạo trên đá Vành Khăn mà Trung Quốc gọi là đảo Mỹ Tế, xã này gồm đảo Mỹ Tế và các đảo, đá phụ cận.

Nhưng Vương Nghị - Bộ Ngoại giao Trung Quốc vẫn cứ lặp đi lặp lại nhiều lần rằng: "Trung Quốc không có kế hoạch quân sự hóa Đá Vành Khăn"?

Vành Khăn (Mischief) là một rạn san hô vòng thuộc cụm Bình Nguyên của quần đảo Trường Sa – Dải đá này nằm cách đảo Sinh Tồn Đông 57 hải lý (105,6 km) về phía đông và cách đảo Vĩnh Viễn 51 hải lý (94,5 km) về phía nam.

Lời khẳng định của phía Trung Quốc rằng "không có kế hoạch quân sự hóa Đá Vành Khăn" hoàn toàn mâu thuẫn với các dữ liệu thực tế, hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao và các báo cáo tình báo quốc tế được ghi nhận trong nhiều năm qua.

​Bắt đầu từ cuối năm 2014 và mạnh mẽ trong năm 2015, Trung Quốc đã huy động các tàu nạo hút bùn cát công suất lớn để thổi hàng triệu khối vật liệu lên rạn san hô vòng này. Đá Vành Khăn đã được bồi đắp thành đảo nhân tạo lớn nhất trong số các cấu trúc do Trung Quốc kiểm soát tại quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam, với diện tích lên tới hàng nghìn mẫu Anh (khoảng trên 6 km²), vượt qua cả diện tích của Đá Chữ Thập và Đá Subi.

​Dù Bắc Kinh thường ngụy biện rằng các công trình xây dựng chủ yếu phục vụ mục đích dân sự (như hỗ trợ ngư dân, tìm kiếm cứu nạn, hay điều kiện thời tiết), các chuyên gia quân sự và ảnh vệ tinh thương mại (như từ CSIS/AMTI hay các công ty không gian địa lý) đã vạch trần hệ thống cơ sở hạ tầng mang rõ bản chất quân sự. Một đường băng dài khoảng 2.640 mét đã được hoàn thành từ giữa năm 2016, đủ khả năng tiếp nhận các loại máy bay vận tải quân sự hạng nặng, máy bay ném bom và máy bay chiến đấu của Không quân Trung Quốc (PLAAF).

Hàng loạt tháp ăng-ten, thiết bị gây nhiễu điện tử, và các vòm bảo vệ ra-đa (radome) cố định liên tục được bổ sung và nâng cấp để kiểm soát cả một vùng rộng lớn trên Biển Đông. Các nhà chứa máy bay kiên cố (hangars) có khả năng chống bom đạn, hệ thống hầm ngầm, cùng các trận địa phòng không và tên lửa đã được thiết lập.

​​Vào năm 2018, các cơ quan tình báo quốc tế và truyền thông uy tín (như CNBC, AP) dẫn nguồn tin xác nhận Trung Quốc đã bí mật triển khai các hệ thống tên lửa hành trình chống hạm (YJ-12B) và hệ thống tên lửa đất đối không tầm xa (HQ-9B) lên ba thực thể, trong đó có Đá Vành Khăn.

​Các Tư lệnh Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ qua các thời kỳ đã nhiều lần khẳng định trước Quốc hội Mỹ rằng Đá Vành Khăn cùng với Đá Chữ Thập và Đá Subi đã được quân sự hóa hoàn toàn, đóng vai trò là những "tiền đồn nhô ra" nhằm mở rộng tầm hoạt động không quân và hải quân của Trung Quốc xa về phía nam, uy hiếp trực tiếp các tuyến hàng hải quốc tế và an ninh của các nước láng giềng.

​Bên cạnh lực lượng quân sự chính quy (Hải quân và Hải cảnh), Đá Vành Khăn còn đóng vai trò là "đại bản doanh" hậu cần chủ chốt của TQ. Theo các báo cáo mới nhất của Sáng kiến Minh bạch Hàng hải Châu Á (AMTI), Đá Vành Khăn cùng với Đá Subi là nơi tập trung mật độ cao nhất của lực lượng dân quân biển Trung Quốc (hàng trăm tàu vỏ sắt giả dạng tàu cá nhưng được huấn luyện bán quân sự) để thực hiện các chiến thuật vùng xám, ngăn cản hoạt động kinh tế hợp pháp của các nước trong khu vực.

​Những lời phát biểu ngoại giao kiểu như "không có kế hoạch quân sự hóa" thực chất chỉ là động thái che đậy nhằm xoa dịu áp lực từ dư luận quốc tế, ASEAN và luật pháp quốc tế, đặc biệt là Phán quyết của Tòa trọng tài năm 2016 bác bỏ yêu sách đường chín đoạn (nay là 10 đoạn). Trên thực tế địa hình, Trung Quốc đã hoàn tất việc biến Đá Vành Khăn thành một căn cứ tiền phương kiên cố mang tính chiến lược quân sự cao ở Biển Đông.

Đ.K.P.

Nguồn: FB Phuc Dinh Kim