Bauxite Việt Nam

Mạc Văn Trang 

(Mình già, đầu óc lú lẫn. May có thằng “cháu” AI nó khai sáng cho, bớt ngu)!

Hoàng Thị Minh Hồng 

Khi nào Việt Nam mình – xã hội dân sự, phi lợi nhuận nở rộ, người làm nonprofits có thể vênh váo, thì mình mới coi là đất nước phát triển. Phát triển không chỉ là GDP. Phát triển còn là việc trao không gian cho người dân cùng tham gia giải quyết vấn đề của đất nước mình.

Đỗ Kim Thêm 

Các cuộc biểu tình chống chế độ thần quyền tại Iran vẫn còn đang tiếp diễn. Điểm đáng chú ý trong làn sóng biểu tình lần này là việc nhiều người dân công khai kêu gọi Reza Pahlavi – con trai của Quốc vương Shah bị lật đổ năm 1979, hiện sống lưu vong tại Hoa Kỳ – trở về Iran để nắm giữ vai trò lãnh đạo. Reza Pahlavi bất ngờ trở thành một gương mặt nổi bật trên chính trường đầy biến động khi ông tự xác định mình là đại diện của phe đối lập Iran ở hải ngoại.

(Bài này chỉ nói về Cuba, không có ý đề cập thêm chỗ nào cả)

Nguyễn Thông 

Một khát vọng vĩ đại, đôi khi cũng đem lại thảm họa vĩ đại. Thật tiếc cho con người, nhất là cho nhân dân gánh chịu nó.

Bùi Anh Chiến 

Dân chủ là một cuộc rèn luyện lâu dài, đôi khi mệt mỏi, đôi khi ồn ào, đôi khi đầy tranh cãi, nhưng nếu nhân loại muốn tiến lên bằng tri thức, bằng sáng tạo và bằng phẩm giá, thì dân chủ vẫn là con đường hợp lý nhất: không phải vì nó dễ dàng, mà vì nó nhân bản, không phải vì nó hoàn hảo, mà vì nó biết tự cải thiện, không phải vì nó không có bóng tối, mà vì nó luôn mở cửa cho ánh sáng bước vào.

Imran Bayoumi, “Trump’s Greenland Threats Paper Over a Lack of Arctic Strategy”, Foreign Policy, 08/01/2026.

Lê Mạnh Cường biên dịch

Những nỗ lực của Mỹ trong việc đối phó với Nga và Trung Quốc cần có sự hỗ trợ từ đồng minh thay vì xem họ như những mục tiêu.

Mark Vorosilov 

BTV "Người Việt Kyiv" biên dịch 

Nga tìm cách thể hiện mình là một cường quốc, nhưng trên thực tế, nước này đã phải chịu một loạt thất bại nhục nhã trên khắp thế giới. Điều này được một nhà bình luận của tờ báo Thụy Sĩ Neue Zürcher Zeitung, Andreas Ruesch, viết trong bài báo có tựa đề "Putin đang dẫn đất nước mình đến thảm họa", phân tích hậu quả của các chính sách của ông ta.

Nguyễn Ngọc Chu  

13.1.2026

Toàn dân đang mong đợi một sự thay đổi căn bản. Đại hội XIV tuần tới cần sự hiển diện của nhiều nhà kỹ trị trong BCHTƯ, đặc biệt là trong hàng ngũ lãnh đạo cao nhất của Nhà nước. Thời bình khác với thời chiến. Thời bình cần kỹ trị. Kỹ trị không phải do văn hóa Á Đông hay phương Tây.

Biết là rất khó. Nhưng đừng bỏ cuộc.

Mai Quốc Ấn 

Mong muốn có kỳ lân bắt đầu từ việc quỹ khoa học công nghệ của TP.HCM nói riêng và quốc gia nói chung cần chi đúng chỗ. 

Chứ không phải là khẩu hiệu và những chương trình tuyên truyền rất hay,  còn quyền lợi khoa học công nghệ thì tìm trên… tivi.

Trần Nam Anh 

Trong những ngày đầu năm, khi sương mù chính trị Đông - Tây vẫn chưa tan, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul lên đường sang Washington giữa một thế giới vừa chênh vênh vừa đầy thách thức. Một đoạn đời ngoại giao trông dịu dàng, nhưng tự thân lại chứa đựng những âu lo về trật tự toàn cầu đang bị thử thách dưới áp lực chủ nghĩa đơn phương. Wadephul không đi với cờ hoa phù phiếm; ông mang theo niềm kiêu hãnh: tin tưởng vào quan hệ xuyên Đại Tây Dương, vào một châu Âu vững bền cùng Hoa Kỳ, nhưng không vì thế mà quên đi chính nghĩa, luật pháp quốc tế và sự tỉnh táo trong chính sách đối ngoại.

Đỗ Kim Thêm

Dao Huy Quang

Cái lớn nhất con người cần, nhiều khi không phải vật chất mà là cách người ta đối xử với nhau.

Ngô Hà

Nếu không sớm thiết lập khung quản trị AI, niềm tin của công chúng đối với báo chí có thể bị bào mòn, trong bối cảnh độc giả ngày càng nhạy cảm với câu hỏi: Ai thực sự đứng sau thông tin tôi đang đọc – con người hay thuật toán?

Các tòa soạn đã ứng dụng AI nhưng hầu hết lại chưa xây dựng nguyên tắc tránh rủi ro và chiến lược tăng doanh số từ công nghệ này.

Julia Davis | The Daily Beast

Hnb Tran – Phuc Lai GB biên dịch 

Mùa lễ hội vừa qua không mấy thuận lợi cho Điện Kremlin

Nguyễn Khắc Giang & Lê Hồng Hiệp

Những nỗ lực của Việt Nam nhằm xóa bỏ “chủ nghĩa địa phương” đã tạo ra những tác dụng phụ có thể làm suy yếu quản trị nhà nước hiệu quả.

Thái Hạo 

Có nhiều vấn đề thuộc về tri thức trừu tượng hơn, như chuyện nhiều hay một bộ sách, chuyện “Nỗi buồn chiến tranh”…, đòi hỏi một vốn hiểu biết sâu rộng mang tính chuyên ngành và liên ngành, thì có vẻ như cứ đông, cứ lớn tiếng và lấy danh nghĩa “yêu nước”, “tinh thần dân tộc”, “bảo vệ nền tảng tư tưởng” v.v. – thì có thể áp đảo được. Đó là điều đáng lo ngại nhất.

Bùi Anh Chiến (Rùa tiên sinh)

Tiền đồn của Nga giờ đã trở thành một chiếc hộp không cửa thoát ra: Moldova và Ukraine đã khóa chặt các tuyến tiếp tế của Nga tới Transnistria.

Không cần bắn một viên đạn nào, vào ngày 1/1/2026, Moldova và Ukraine đã phong tỏa Transnistria – Vùng lãnh thổ ly khai nằm dưới sự kiểm soát của Nga, bị Moskva nắm giữ một cách âm thầm từ những năm 1990.

Tô Văn Trường

Những năm vừa qua, chủ trương tinh gọn bộ máy, xóa bỏ sự chồng chéo và tăng hiệu lực quản lý nhà nước đã được Đảng và Nhà nước triển khai mạnh mẽ: sáp nhập tỉnh, tinh giản đầu mối, thu hẹp tầng nấc, tiến tới nền hành chính phục vụ. Đây là bước chuyển tư duy cốt lõi từ cơ chế "xin - cho" sang mô hình hành chính "kiến tạo", nhằm thực thi chính sách nhanh gọn và đồng bộ.

Một trong những dấu ấn quan trọng mang tính lịch sử là việc hợp nhất Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn với Bộ Tài nguyên và Môi trường (lĩnh vực tài nguyên nước). Đây là lựa chọn căn cơ, đặt lợi ích quản trị quốc gia và sự phát triển bền vững lên trên lợi ích cục bộ ngành. Tuy nhiên, sáp nhập Bộ mới chỉ là bước khởi đầu về mặt cơ học. Để bộ máy thực sự "chạy" tốt, cuộc cách mạng tinh giản nội bộ phải đi vào chiều sâu: tạo ra một cấu trúc quản trị đủ mạnh để ra quyết định nhanh, chính xác và chịu trách nhiệm thống nhất.

Tô Văn Trường

Trong các nghị quyết và chiến lược quốc gia gần đây, "chuyển đổi số" và "kinh tế số" xuất hiện với tần suất dày đặc, thể hiện quyết tâm đưa đất nước bắt nhịp thời đại. Năm 2024, tỷ trọng kinh tế số được công bố đạt 18,3% GDP, với mục tiêu 30% vào năm 2030.

Đây là những tín hiệu tích cực. Tuy nhiên, đằng sau những con số đầy khích lệ đó, chúng ta cần bình tĩnh trả lời một câu hỏi căn bản: Chúng ta đang hiểu thế nào là "kinh tế số"? Liệu đó là một mỏ vàng mới để khai thác, hay thực chất là hạ tầng giúp nền kinh tế thực vận hành minh bạch và hiệu quả hơn?

Phan Dương Hiệu

Dữ liệu cá nhân thực tại là nguồn vào cơ bản cho Điều khiển học hành vi và tinh thần. Chúng ta đã mất quá nhiều, nhưng những gì chưa mất còn lớn hơn thế rất nhiều. Do vậy chúng ta đừng bao giờ buông xuôi nghĩ đã mất hết mà cho đi tất cả.

Ảnh dưới được trích trong bài ông Phan Đình Diệu chuẩn bị và trình bày ở Học viện Nguyễn Ái Quốc vào năm 1975, khi các lãnh đạo lắng nghe các phân tích của các nhà khoa học. Bài giảng nhấn mạnh những phân tích về Điều khiển học, dự báo về quan hệ người-máy rất đặc biệt, nhưng trên hết là việc phân tích –điều vẫn luôn đúng với các hệ điều khiển hiện tại – rằng “Thông tin thực tại là cơ bản đối với hoạt động điều khiển”!