Bauxite Việt Nam

Nguyễn Ngọc Chu

1.

Chương trình môn Lịch sử lớp 5 trong bộ SGK “Kết nối tri thức với cuộc sống” có những điều cần phải suy nghĩ.

LS Trần Đại Lâm

Trong tuần vừa qua, dư luận và giới học giả Việt Nam chứng kiến hai câu chuyện gây tranh luận hết sức sôi nổi.

Lưu Trọng Văn

1. 

Gã gặp một chánh án từng ở ngôi cao ngành phán xử.

Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ [1]. Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức [2].

LS Trần Đại Lâm

Nếu theo dõi chiến sự Ukraine đủ lâu, hẳn nhiều người vẫn còn nhớ chiến dịch đổ bộ đường không diễn ra trong các ngày 24–25/2/2022, khi Lực lượng Không quân Nga, với sự hỗ trợ từ Belarus đã phát động một cuộc hành quân chớp nhoáng hướng về Kyiv.

Tạ Duy Anh

Một quốc gia rộng hơn 912.000 km2, trữ lượng dầu chiếm 17% toàn cầu, dân số 30 triệu người mà để một nhóm quân đội Mỹ vào tận giữa thủ đô bắt Tổng thống dễ như bắt một con gà, thì chỉ có thể do người dân ở đó quá chán ngán cái chế độ đã khiến họ kiệt quệ cả tiền bạc và nhân phẩm, vì thế họ bỏ mặc.

Nguyễn Chiến Thắng

Theo UP:

Tổng thống Ukraine Zelensky đã tuyên bố khôi phục, kiện toàn lại toàn bộ cấu trúc nhà nước nếu Nga phá hoại các cuộc đàm phán; thay đổi lãnh đạo một số bộ và cải tổ toàn bộ hệ thống thực thi pháp luật cũng như Lực lượng vũ trang Ukraine, nếu Nga cản trở con đường ngoại giao, Ukraine sẽ cần lực lượng mới để tiếp tục cuộc chiến lâu dài.

Nguyễn Quốc

Tôi nhớ lại vào năm 2022, một phóng viên của hãng tin Đức đã bật khóc khi phiên dịch bài phát biểu của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Trong một khoảnh khắc không kìm nén được cảm xúc, nữ phóng viên này đã bật khóc. Ở cuối đoạn video, cô đã nói "xin lỗi" vì quá xúc động khi đang phiên dịch. Lịch sử ghi nhận câu nói kinh điển của TT. Zelensky:

Tô Văn Trường

Nếu có một thời điểm trong năm mà con người được xã hội cho phép sống chậm, nói điều hay và… dễ tha thứ cho nhau hơn thường lệ, thì đó chính là mấy ngày đầu xuân. Những ngày mà cà phê có thể uống lâu hơn, câu chuyện có thể lan man hơn, và ngay cả người vốn nghiêm khắc nhất cũng sẵn sàng cười xòa trước một lỗi nhỏ.

(Về việc tố cáo SGK đề cao Nguyễn Ánh - Gia Long và xem nhẹ Nguyễn Huệ - Quang Trung)

Hoàng Dũng 

Trong mấy ngày qua, trên mạng xã hội có nhiều ý kiến về một nội dung giáo dục trong SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”. Nhiều người cho rằng cuốn SGK này chỉ có bài học về Triều Nguyễn mà không có bài học về phong trào Tây Sơn và Quang Trung, như vậy là đề cao Nguyễn Ánh - Gia Long và xem nhẹ Nguyễn Huệ - Quang Trung. Thậm chí có ý kiến phê phán SGK nặng nề hơn khi nói rằng SGK Lịch sử mới không dạy về Quang Trung, mà không dạy về Quang Trung thì coi như chưa dạy lịch sử Việt Nam.

Nhà văn gây tranh cãi ồn ào nhất trong năm 2025 vừa qua, khi trả lời phỏng vấn của nhà nghiên cứu Nguyễn Đăng Điệp, đã thổ lộ: “Nếu không trải qua chiến tranh và đời bộ đội tôi sẽ không thành nhà văn. Tuy nhiên, bây giờ ngẫm lại tôi nghĩ thời gian những tháng đầu hòa bình làm công tác tử sĩ trong rừng già Tây Nguyên mới thực sự thúc đẩy tôi viết văn và định hướng cho tôi viết”.

“Đó là niềm tự hào khi được làm tổng thống của một dân tộc và một đất nước như thế này.

Nguyễn Lam Điền

Ngày đầu năm, nhà báo Nguyễn Lam Điền bày tỏ cảm xúc sau khi đọc "Xuyên Qua Mọi Chiến Tuyến".

Nguyễn Xuân Thọ

Bài viết không rõ tác giả. Nguồn: Facebook Lành

Nguyễn Công Bình

Cảm ơn tác giả đã nhắc lại câu chuyện muôn thuở.

Thực trạng này đã báo động nhiều năm nay, nhưng con người chúng ta đa phần lại dửng dưng với nó.

Nguyễn Đức Hỷ

Làm không đủ tiền thuốc… tiền chữa bệnh… đúng ra lãnh đạo phải nhìn thấy từ lâu lắm rồi… giờ thì từ thành thị đến thôn quê, đất đai, nguồn nước, không khí đã bị ô nhiễm quá nặng… ung thư đã đến giai đoạn cuối… hết đường cứu chữa...

Lam Anh

Cảm ơn tác giả nhìu. Chúng e biết đó nhưng nhà ko có đất làm vườn, gạo chợ nước sông, cái gì cũng phải mua nên ko tránh được bác ạ.

Tạ Duy Anh

Dù tự dằn lòng rằng mình đang chữa bệnh, rằng sức khỏe là quý nhất, so với những thứ còn lại, vẫn không nhịn được trước quyết định mới đây của cơ quan chức năng (không biết do ông/bà/nhóm tinh hoa nào tư vấn) về phạt tiền lên tới 100 triệu đồng (nhẹ nhất là cảnh cáo), đồng thời tịch thu số ngoại tệ khi người dân mua bán với nhau. Xin hỏi các quý ngài vậy USD có phải là tài sản không? Nếu nó là tài sản, thì việc mua bán, cho tặng tại sao lại không được phép? Cần thì bắt đóng thuế là cùng! Còn nếu nó không phải tài sản, thì phải định danh cho nó là thứ gì? Ví dụ, nói béng nó là "thế lực thù địch"... thì chả ai thèm nói gì nữa!

Nguyễn Xuân Thọ

(Tiếp theo)

Nhập cảnh sân bay Nội Bài lần này tôi thấy đa số du khách mang hộ chiếu Việt Nam đi qua cổng nhận dạng điện tử. Chỉ còn vài quầy biên phòng để nhập cảnh bằng thị thực. Việc này ở EU đã làm vài năm trước và Việt Nam đã đuổi kịp.

Anh Hoàng

(Ukrinform 01.01.2026)

Bất kỳ quyết định chính trị hay ngoại giao nào nhằm chấm dứt cuộc chiến của Nga chống lại Ukraine mà không giải phóng Crimea chắc chắn sẽ làm suy yếu các nguyên tắc của luật pháp quốc tế và củng cố thực tiễn nguy hiểm về việc hợp pháp hóa thay đổi biên giới thông qua việc sử dụng vũ lực, điều này gây ra mối đe dọa nghiêm trọng cho các quốc gia khác.

KS Phạm Phan Long

Lời giới thiệu

Dự án Funan Techo Canal (FTC) được ông Hun Sen và Hun Manet nhiệt liệt cổ súy, dựa vào chủ nghĩa dân tộc Khmer để vận dụng toàn lực quốc gia thực hiện dự án này. Họ xem đây là di sản của dòng họ Hun, đã cử hành lễ động thổ dù mới chỉ huy động được 1,7 tỷ USD vốn, FTC sẽ cần thêm 8 tỷ USD nữa để hoàn tất và họ chưa có. Họ bất chấp những nguy hiểm tác động môi trường, ngang ngược né tránh ràng buộc của Hiệp định sông Mekong, dù dự án này cắt thẳng vào cả 2 dòng chính, họ vẫn cho rằng sông Bassac chỉ là phụ lưu, để phủ nhận việc chuyển nước từ dòng chính, để không phải đối phó thỏa hiệp với Việt Nam.

Trong tình cảnh này, Ủy hội sông Mekong (MRC) đã không can thiệp đúng mức mà đã để cho Cam Bốt đơn phương tiến hành dự án thao túng hạ lưu. Hà Nội cũng không có phản ứng cương quyết ngăn chặn Phnom Penh. Tuy vậy vẫn có những tiếng nói phản biện độc lập trong và ngoài nước cảnh báo Cam Bốt về những tác động xuyên biên giới, và những nguy hiểm tiềm tàng có khả năng lật đổ dự án của họ. 

Bản đồ địa lý chính xác của sông Mekong là nền tảng để đàm phán thủ tục thông báo trước, tham vấn trước và thỏa hiệp theo hiệp định sông Mekong 1995. KS Phạm Phan Long đã khám phá một loạt bản đồ trong các trang mạng của Ủy hội sông Mekong, từ tháng 8/2024 đã xóa bỏ không còn Sông Hậu trên bản đồ như 600 báo cáo của họ trước nữa. Việc xóa bỏ Sông Hậu đó đúng 1 năm sau khi Cam Bốt gởi văn thư cho MRC về dự án FTC không thể ngẫu nhiên. Điều này thuận lợi cho ngụy biện của Cam Bốt là dự án FTC không chuyển nước từ dòng chính nên họ không cần thỏa hiệp với Việt Nam. Sự thiếu sót có hệ thống và nhất quán này là điều Việt Nam không thể để tiếp tục kéo dài trên các trang mạng MRC như thế, KS Phạm Phan Long đã viết và gởi lá thư dưới đây cho bà Busadee Santipitaks, Giám đốc Điều hành Ban Thư ký Ủy hội sông Mekong (MRC Secretariat) yêu cầu họ phục hồi lại Sông Hậu trong các tất cả bản đồ MRC. Ủy ban sông Mekong Việt Nam đã được thông báo về sự kiện Sông Hậu biến mất trên bàn cờ Mekong và đã chuyển lá thư này đến MRCS, văn phòng thư ký ủy hội sông Mekong để can thiệp.

Ngày 27 tháng 12 năm 2025

***

Bauxite Việt Nam: Bài viết này gửi đến trang BVN cách đây 5 ngày nhưng vì một lý do kỹ thuật, bị lạc vào mục Spam, đến nay BBT BVN mới tìm thấy, vì thế bài đăng bị muộn so với ngày gửi. Xin cáo lỗi cùng tác giả, bà Giám đốc điều hành Ban Thư ký Ủy hội sông Mekong (là nơi lá thư ngỏ của Kỹ sư Phạm Phan Long mong gửi tới), và bạn đọc..

Mai Phan Lợi

Lời Giới Thiệu từ Tiếng Dân: Nhà báo Mai Phan Lợi là một cựu tù nhân lương tâm, từng giữ cương vị Phó Tổng Thư ký tòa soạn báo Pháp Luật TP.HCM và Trưởng Văn phòng đại diện của tờ báo này tại Hà Nội. Ông cũng là một trong những đại diện xã hội dân sự Việt Nam tham dự cuộc gặp với Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama tại Hà Nội vào tháng 5 năm 2016. Chỉ một tháng sau đó, vào tháng 6-2016, thẻ nhà báo của ông bị thu hồi.

Đến năm 2021, khi đang đảm nhiệm vai trò Chủ tịch Hội đồng Khoa học của Trung tâm Truyền thông Giáo dục Cộng đồng (MEC), ông Mai Phan Lợi bị bắt với cáo buộc “trốn thuế”. Ông bị tuyên án 4 năm tù và được trả tự do sớm hơn 18 tháng, ngay trước chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Hoa Kỳ Joe Biden.

Đáng chú ý, dù MEC — tổ chức do ông sáng lập và từng làm Chủ tịch — đã bị giải thể từ nhiều năm trước, các tài khoản của Trung tâm tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải vẫn tồn tại, trong tình trạng ông không có quyền sử dụng, cũng không có cơ chế để tất toán hay đóng lại. Bài viết dưới đây của ông Mai Phan Lợi đề cập trực tiếp đến câu chuyện này.

Tô Văn Trường

Trí tuệ nhân tạo (AI) không tự tạo ra bước nhảy vọt cho quốc gia. Nhưng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, AI có thể trở thành lực đẩy chiến lược nếu được đặt đúng vị trí – trong một tầm nhìn phát triển lấy con người, thể chế và khát vọng dân tộc làm trung tâm.