Lịch sử không thuộc về một phía mà thuộc về nỗi đau của cả dân tộc

Hoàng Dũng

Có thể là hình ảnh về một hoặc nhiều người, đám đông và văn bản

Nguồn: https://www.sbs.com.au/.../lich-su-khong-thuoc.../xp1i4slr5

Nguyen Thi Khanh Tram

Đồng tình với tác giả. Rất buồn khi mấy hôm nay PTV của VTV 1 vẫn nói “ngày giải phóng miền Nam“, như vậy là truyền thông chính thống vẫn còn chia rẽ…

Trần Kiêm Đoàn

Bài viết dẫn lại quan điểm của PGS.TS Hoàng Dũng là một nỗ lực đáng ghi nhận nhằm đưa thảo luận về ngày 30 tháng 4 năm 1975 ra khỏi quỹ đạo nhị nguyên “thắng - thua”, để tiến gần hơn đến một nhận thức mang tính nhân bản và hòa giải.

Trước hết, về mặt tri thức, lập luận rằng lịch sử không chỉ thuộc về một phía mà là “nỗi đau chung” có cơ sở vững chắc trong các nghiên cứu hiện đại về ký ức tập thể (collective memory). Những cách gọi khác nhau “giải phóng”, “quốc hận”, “thống nhất”… quả thực phản ánh vị thế trải nghiệm, chứ không đơn thuần là lựa chọn ngôn từ. Việc chỉ ra yếu tố “nội chiến” trong cuộc chiến Việt Nam cũng là một cách gọi có tính phân tích, giúp nhìn rõ bản chất phức hợp của xung đột, thay vì giản lược thành một chiều ý thức hệ.

Tuy nhiên, cần rạch ròi rằng cách tiếp cận “cân bằng ký ức” không đồng nghĩa với việc xóa nhòa sự khác biệt về chính nghĩa, trách nhiệm lịch sử hay bối cảnh quốc tế. Một bài học quan trọng của sử học là: đồng cảm không thay thế cho phân tích. Nếu chỉ dừng ở “cùng đau” mà không làm rõ các tầng nguyên nhân, từ chiến tranh lạnh, can thiệp quốc tế đến cấu trúc chính trị nội tại… thì nguy cơ rơi vào một thứ hòa giải cảm tính, thiếu chiều sâu.

Điểm mạnh của bài viết là nhấn mạnh vai trò của hành động cụ thể trong hòa giải, qua ví dụ thời Trịnh - Nguyễn. Đây là một so sánh gợi mở, dù cần thận trọng vì bối cảnh lịch sử hai thời kỳ rất khác nhau. Nhận định về không gian tự do biểu đạt cũng chạm đến một vấn đề cốt lõi: hòa giải không thể chỉ là diễn ngôn đạo đức, mà cần điều kiện thể chế để các ký ức khác biệt được cất tiếng.

Tóm lại, bài viết có giá trị như một lời kêu gọi nhân bản: chuyển từ ký ức đối kháng sang ký ức đồng cảm. Nhưng để đi xa hơn, cần bổ sung một nền tảng phân tích lịch sử khách quan và đa chiều, nơi sự thật, trách nhiệm và cảm xúc cùng tồn tại, không triệt tiêu lẫn nhau, mà soi sáng cho nhau.

Tự do báo chí thế giới sụt giảm trầm trọng…

Thùy Dương

Tự do báo chí trên toàn thế giới đã giảm xuống mức thấp nhất tính từ 25 năm trở lại đây, theo báo động của Phóng viên Không biên giới (RSF) khi công bố bảng xếp hạng tự do báo chí thường niên. Tự do báo chí tại hơn một nửa số quốc gia được xếp vào loại “khó khăn” hoặc “rất nghiêm trọng”.

Bảng xếp hạng tự do báo chí 2026 do tổ chức Phóng viên Không biên giới công bố ngày 30/04/2026. Việt Nam đứng thứ 174 trong tổng số 180 nước. © RSF - Capture d'écran

RFI Tiếng Việt 

Theo AFP, trong báo cáo đi kèm bảng xếp hạng thường niên được công bố hôm nay 30/04/2026, tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) lưu ý: “Trong 25 năm qua, điểm trung bình của tất cả các quốc gia được khảo sát chưa bao giờ thấp như vậy”. RSF nhận định tình trạng suy giảm tự do báo chí một phần là do “sự phát triển của một hệ thống luật pháp ngày càng mang tính hạn chế, đặc biệt gắn với các chính sách an ninh quốc gia” kể từ năm 2001, thời điểm xảy ra vụ khủng bố 11/09 nhắm vào nước Mỹ.

30/4 – Chiến tranh kết thúc, nhưng hòa giải thì chưa?

Đinh Hoàng Thắng (Phd, Fellow CRT)

Hòa giải không phải là sự ban phát mà là một sự lựa chọn mang tính chiến lược!

Một ngày nào đó, khi 30/4 không chỉ được nhìn như chỉ là dấu mốc của chiến thắng, mà còn như biểu tượng của sự thấu hiểu và hàn gắn, thì khi đó, hòa bình mới thực sự trọn vẹn.

Những ngày cuối tháng Tư

Nguyễn Xuân Thọ 

Tháng 11.2024 tôi về Việt Nam tìm cách in quyển sách mới viết về hai cuộc chiến tranh. Tôi muốn ra sách nhân dịp 30.04.2025 và sẽ mời một số nhân chứng về dự. Nhưng việc không thành. Quyển sách lúc đầu mang tên “Thực Ra Kẻ Thù Cũng Là Người” phải lăn lộn mất 12 tháng, để rồi được xuất bản cuối tháng 11.2025 với cái tên “Xuyên Qua Mọi Chiến Tuyến” [1] – Trong đó có rất nhiều nhân chứng của tháng Tư 1975.

Bị Mỹ bỏ rơi, Ukraina chuyển mình!

Lê Diễn Đức 

Thay vì sụp đổ, Ukraina chuyển mình: không còn chỉ là phòng thủ, không còn chỉ là giữ đất. Chiến lược mới được định hình rõ ràng: “Mang chiến tranh trở lại lãnh thổ Nga”.

Quá chú ý vào cuộc chiến Iran, chúng ta dường như sao nhãng một mặt trận khác khốc liệt không kém: Ukraina - Nga.

Minh bạch thông tin là ranh giới không được phép vượt qua

Tô Văn Trường

Những ngày qua, việc hầu hết các cơ quan báo chí đồng loạt gỡ bỏ* các bài viết liên quan đến quyết định rút lui của ba cơ thủ Việt Nam: Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung khỏi giải đấu quốc tế tại Trung Quốc vì xuất hiện hình ảnh “đường lưỡi bò” phi pháp, đã làm dấy lên một vấn đề nghiêm trọng: trách nhiệm thuộc về ai, và được thực thi theo cơ chế nào?

Bao giờ nước mắt có thể “lay lòng gỗ đá”…

Nhà báo Huy Đức - Trương Huy San

Nhắc lại. Những ngày cuối Tháng 4 này vẫn phải nhắc lại dù đã hơn 50 năm, bởi dường như các nhà quản trị quốc gia vẫn chưa muốn chữa lành vết thương trên thân thể Mẹ Việt Nam.

Bauxite Vit Nam 

30/04

Nếu mừng đất nước Thống Nhứt, kêu gọi hòa hợp hòa giải, khép lại quá khứ, thuận hòa hiệp lực xây dựng tương lai, quên đi chiến tranh thắng thua, thì tổ chức Chào Mừng Dân Sự, gồm đủ Bắc Nam, không duyệt binh hay diễu hành quân đội (gợi lại chiến tranh).

Hòa bình rồi, xây dựng đất nước, mỗi tỉnh thành cử đại diện tham gia diễu hành. Mời bạn bè thế giới đến tham dự, có lẽ không nước nào từ chối.

Triệu người vui (không có triệu người buồn).

 

Ngoan Lam

Con tạo xoay vòng

Đoàn Lê Quân 

Hà Nội có thể sẽ đẹp hơn, hiện đại hơn, đắt đỏ hơn. Nhưng câu hỏi lớn nhất không phải thành phố sẽ cao bao nhiêu tầng, sáng bao nhiêu đèn, hay thu hút bao nhiêu vốn đầu tư.

Câu hỏi lớn nhất là: Ai còn được quyền ở lại để sống trong thành phố ấy? Và chúng ta sẽ kỷ niệm 100 năm lập quốc với ý nghĩa ra sao khi mà mục tiêu tốt đẹp ban đầu của những nhà lập quốc đang còn rất xa mới tạo ra sự công bằng cho mọi người.

Lệnh phong tỏa Hormuz phủ bóng lên chuyến thăm Trung Quốc của Trump

Katsuji Nakazawa, “US blockade of Hormuz casts shadow over Trump’s China visit,” Nikkei Asia, 23/04/2026

 Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Khi áp lực gia tăng lên điểm nghẽn của nền kinh tế Trung Quốc, Tập sẵn sàng phản công.

Chỉ còn ba tuần nữa là đến chuyến thăm Trung Quốc dự kiến của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhưng một bầu không khí đáng lo ngại đã bắt đầu bao trùm quan hệ giữa hai nước.

Vấn đề cốt lõi là Eo biển Hormuz — tuyến đường hàng hải huyết mạch mà khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua. Tuyến đường thủy hẹp này có tầm quan trọng sống còn đối với nền kinh tế khát dầu của Trung Quốc.

Chúng ta có đang lệch khỏi xu thế chung của nhà nước pháp quyền?

Nguyễn Ngọc Chu

Giao cho Chủ tịch UBND cấp xã thẩm quyền trực tiếp đình chỉ hoạt động hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp là một thiết kế đi lệch chuẩn pháp quyền và tiềm ẩn các hệ quả tiêu cực.

Nguyen Thanh Nguyen

Việt Nam có thể làm những thứ thế giới không thể làm hay không dám làm.

Tr Q Huan

Nói phải củ cải có nghe không nhỉ thời này! ngày xưa Các Cụ bảo "Nghe".

Đỗ Xuân Phương

Mọi sự có cảm giác ngày càng đi quá xa đến mức buồn cười nhưng đó là cười ra nước mắt. Nhánh hành pháp ngày càng được trao nhiều quyền, nhánh tư pháp ngày càng èo uột, nhánh lập pháp thụ động hơn bao giờ hết! Nền tảng pháp luật như vậy muốn "vươn mình" ư? Khó đấy!!!

Từng có một nơi hoàn cảnh xã hội không thể làm hỏng con người

Vương Trí Nhàn

Mặc dù chê trách tôi về mặt lập luận, nhưng sau bài tôi viết lần trước ngày 23/5/2019, không ít bạn đã đồng tình với tôi về việc con người Việt Nam hôm nay đang bị làm hỏng một cách toàn diện. Chúng ta chẳng bao giờ nên bi quan một cách tuyệt đối, song sự làm lại con người hiện nay thì quả thật là khó, lý do là vì như chúng ta đều biết, mặc dù chưa từng được tổng kết nhưng hoàn cảnh lúc ấy nhất là cuộc chiến tranh 1945 - 1975 thật quá đặc biệt nó khốc liệt vượt qua sức tưởng tượng và khả năng chịu đựng của con người.

Thực phẩm bẩn - Khi tội ác được dung túng bằng sự nhẹ tay

Nguyễn Phước Bửu Nam 

Quỳnh Bùi

Những kẻ sản xuất, buôn bán thực phẩm bẩn, độc hại ấy thực là kẻ giết người, từng bước làm suy vong cả dân tộc. Tội ác và trừng phạt phải đích đáng

Sang Phan Thị

VN ung thư chiếm tỷ lệ cao là do thực phẩm độc hại, người sản xuất ngu muội chỉ biết lợi nhuận, khi phát hiện thì chỉ phạt tiền, hình phạt quá nhẹ, nên xét tội hình sự vì âm thầm giết người tiêu dùng!

Không còn ngoại giao cây tre? Việt Nam ngày càng thoải mái với Trung Quốc

Alexander L. Vuving,Bamboo diplomacy no more? Vietnam’s growing comfort with China,” Think China, 23/04/2026

Nguyễn Thị Kim Phụng biên dịch

Giữa những động thái phức tạp của quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, việc cân bằng giữa tự chủ chiến lược và phụ thuộc kinh tế ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Tiễn biệt ông Vũ Ngọc Hoàng - một cá tính rất Quảng

Tiểu Vũ

Ngày cuối tháng Tư, nhận tin ông Vũ Ngọc Hoàng (*) qua đời ở tuổi 73, lòng tôi chùng xuống. Với một người Quảng Nam, đó không chỉ là sự ra đi của một người từng giữ nhiều trọng trách, mà còn là nỗi buồn khi quê xứ vắng đi một giọng nói thẳng, một con người mang trong mình cái cứng cỏi của đất Quảng, nghĩ đến đâu nói đến đó.

Tiễn biệt một nhân cách hiếm có - Anh Vũ Ngọc Hoàng

TS. Tô Văn Trường

Chiều ngày 26 tháng 4 năm 2026, vào lúc 14 giờ, Anh Vũ Ngọc Hoàng đã rời cõi tạm, hưởng thọ 74 tuổi. Tin buồn đến với tôi trong một buổi chiều lặng, nhưng dư âm của nó thì không hề lặng. Nó gợi lên một khoảng trống – không chỉ trong ký ức cá nhân, mà còn trong một tầng sâu hơn của những mối quan hệ trí tuệ, của những cuộc đối thoại mà nay sẽ không còn được tiếp nối.

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn