Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thông

Không biết dùng người, chẳng những xã hội và cuộc sống bị thiệt, mà tư duy, ý thức cai trị của các ông bà cầm quyền cứ chìm đắm, luẩn quẩn mãi trong xiềng xích vô hình, chả bao giờ tháo được điểm nghẽn để bước vào kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên hiện thời mới chỉ có trong lời nói và trên giấy.

Cách nay vừa tròn năm, nhân "sự kiện" nhà báo Huy Đức bị chính quyền khởi tố, tôi biên bài "Quanh quất Osin" bởi không cầm lòng khi người bạn gặp nạn.

Sau khi tòa xử anh ấy 36 tháng tù giam (bị bắt tạm giam từ ngày Quốc tế thiếu nhi 1.6 năm 2024), bạn bè nhắc nhau đừng nói gì về ảnh nữa, để người ta bớt để ý, biết đâu được ra trước Tết Bính Ngọ 2026.

Hôm nay 28 tháng chạp, mà mai đã 29 tết (năm Ất Tỵ tháng chạp thiếu, không có ngày 30 tết), chẳng hy vọng gì về chim bằng được sổ lồng, "bay thẳng cánh muôn trùng tiêu hán". Không cần phải giữ gìn nữa, chỉ thương người bị mất quyền tự do. Vì lẽ đó, tôi lên lại bài cũ, mà cũng chả cũ chi mấy, chỉ đúng một năm trôi.

Hôm qua 12.2.25, các báo mậu dịch đồng loạt đăng lại tin của Thông tấn xã về việc "ông Trương Huy San bị khởi tố về tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ".

Kể từ khi ông Trương Huy San, tức nhà báo lừng danh Huy Đức, tức Osin Huy Đức nổi tiếng, bị bắt giam ngày 1.6.2024, hầu như tất cả báo chí, cơ quan truyền thông đều sốt ruột chờ đợi xem có gì tiếp theo.

Và hôm qua nó (tin) đã xuất hiện, nhưng tất cả "mậu dịch" đều phải lấy lại, copy từ Thông tấn xã. Điều này cũng phần nào cho biết có quyền tự do dân chủ, tự do báo chí hay không. Đã hết thời báo chí vênh vang về "tài" tự điều tra, tìm hiểu, khai thác để tung ra tin tức có "chủ quyền".

Nhà báo Huy Đức bị cơ quan tư pháp cao nhất xứ này (Viện KSND tối cao) truy tố tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân” theo quy định tại điều 331, khoản 2, Bộ luật Hình sự.

Ông hàng xóm nhà tôi cười bảo, chậc chậc, có quyền đó quái đâu mà lợi dụng. Người ta chỉ có thể lợi dụng thứ có thật, chứ nó vô ảnh vô hình, vẽ vời, trên tivi, trên miệng quan, không có thật, thì làm sao lợi dụng. Ổng còn bảo ngay cả viết tút trên phây búc "phản biện" những điều ngang tai trái mắt, sai trái, xấu xa trong xã hội để góp phần xây dựng xã hội, cuộc sống tốt hơn mà còn bị chặn, bị làm khó dễ, thì đừng nói về quyền tự do dân chủ.

Còn "lợi ích hợp pháp" của tổ chức hoặc cá nhân ư? Xứ này thiếu gì chuyện lúc ni được coi là lợi ích hợp pháp, khi khác bị xem bị quy là lợi ích bất hợp pháp. Ối anh từng được xem là hình ảnh cao quý đã chui vào lò của ông Trọng chỉ bởi lợi ích bất hợp pháp bị phơi bày. Lúc đám Nguyễn Xuân Phúc, Võ Văn Thưởng, Vương Đình Huệ tại vị, ai mà chỉ ra những sai trái của chúng đều bị coi là "xâm phạm lợi ích hợp pháp của cá nhân", nhẹ thì bị phạt 7 triệu rưỡi, nặng thì bị bắt, khởi tố, truy tố, đi tù; nhưng khi cơ quan pháp luật khui ra cũng chính thứ đó thì sự phanh phui ấy lại bị lờ đi.

Chả nhẽ chỉ cơ quan công quyền mới có quyền phơi bày thứ lợi ích xấu xa, tội lỗi ấy, còn nhân dân thì không? Vậy quyền tự do dân chủ ở đâu? Hay dân chỉ được phép nêu ra, bàn về những vụ đụng xe, đánh ghen, cờ gian bạc lận...?

Liệu nhà chức việc thời nay còn nhớ những vụ "Nhân văn giai phẩm", "Xét lại chống đảng"... đã hủy hoại, tàn hại biết bao nhiêu người tài, cương trực, tử tế, những người đã thẳng thắn vạch ra sai trái của bộ máy và cá nhân cầm quyền. Tới giờ, thực chất của mấy cuộc đấu tố, trừng trị ấy là gì, thế nào, mọi người đã rõ. Đừng tiếp tục dẫm vào vũng bùn, vết chân, lối đi nhơ nhớp ấy nữa. Tôi bảo thật.

Người như Trương Huy San (Huy Đức, Osin) trên đời này hiếm lắm, không có mấy đâu. Không biết dùng người như Huy Đức, chẳng những xã hội và cuộc sống bị thiệt, mà tư duy, ý thức cai trị của các ông bà cầm quyền cứ chìm đắm, luẩn quẩn mãi trong xiềng xích vô hình, chả bao giờ tháo được điểm nghẽn để bước vào kỷ nguyên mới, một kỷ nguyên hiện thời mới chỉ có trong lời nói và trên giấy.

(Tôi vừa ra cuốn sách "Quanh quất phận người", biên kể về những người tôi chơi, tôi biết kỹ. Chỉ tiếc, trong bản thảo nộp có bài về Huy Đức (dài gần 2 chục trang) và một số người khác, nhưng có lẽ do bị coi là nhạy cảm nên chúng chịu gác, dừng, bỏ. Giờ tôi chỉ nhắc thêm rằng Huy Đức cũng là "phận người" vậy).

Ảnh dưới: Huy Đức và bạn bè trồng cây trong chương trình trồng cây "Góp một cây để có rừng" (ảnh tư liệu của FB Trương Huy San).

N.T.

Nguồn: FB Nguyễn Thông