Bauxite Việt Nam

Myroslav Liskovich

Kyiv, Ukrinform, 23.09.2026

Bản dịch của Gemini

Nga có thể không sụp đổ vào sáng mai, nhưng trớ trêu thay, mạng lưới an sinh xã hội của nước này lại biến thành một cơ chế tự hủy diệt.

Ngày nay, không gian thông tin bị chi phối bởi hai đánh giá trái ngược, thoạt nhìn có vẻ mâu thuẫn nhau. Một mặt, có những luận điểm lạc quan cho rằng nền kinh tế Nga sắp sụp đổ dưới sức ép của các cuộc tấn công từ Ukraine, gánh nặng trừng phạt và chi tiêu quân sự. Mặt khác, có một luận điểm cho rằng Nga đã thích nghi và có khả năng chiến đấu trong nhiều năm mà vẫn duy trì được sự ổn định nội bộ.

Ở đây, điều gì là huyền thoại, và điều gì là hiện thực?

Phân tích các chỉ số kinh tế vĩ mô, tình trạng của ngành ngân hàng, sự dịch chuyển dân số và hậu quả của việc chuyển chiến tranh sang lãnh thổ Nga cho thấy: sự thật không chỉ nằm ở giữa, mà còn ẩn giấu trong những biến đổi cấu trúc của quốc gia gây hấn. Nga có thể không sụp đổ vào sáng mai, nhưng sức mạnh dự trữ của nước này, một cách nghịch lý, đã biến thành một cơ chế tự hủy diệt.

Từ ảo tưởng về sự ổn định đến tự ăn thịt mình 

Để hiểu rõ thực trạng của nền kinh tế Nga, cần phải tránh phân tích hời hợt các số liệu GDP tổng thể, vốn thường được tuyên truyền của Nga sử dụng như luận điểm chính cho sự “bất khả chiến bại”. Bức bình phong về sự ổn định kinh tế vĩ mô mà Điện Kremlin đang cố gắng thể hiện che giấu những vết nứt cấu trúc sâu sắc. Và những vết nứt này đang ngày càng mở rộng theo từng tháng giao tranh ác liệt. Như chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc gia, Tiến sĩ Kinh tế Ivan Us đã nhận định – mặc dù duy trì vị trí trong bảng xếp hạng thế giới, cấu trúc chất lượng của nền kinh tế Nga đã trải qua những thay đổi thảm khốc.

"Đúng vậy, nền kinh tế Nga, bất chấp nhiều năm bị trừng phạt, vẫn là nền kinh tế lớn thứ mười một trên thế giới. Nhưng mặt khác, chất lượng GDP đã suy giảm đáng kể. Và ở đây, điều quan trọng không chỉ là nhìn vào con số GDP, mà còn phải xem xét chính xác đất nước sản xuất ra những gì và sản phẩm đó thực sự ảnh hưởng đến đời sống người dân như thế nào", chuyên gia nhấn mạnh.

Sự chuyển đổi GDP này có một khía cạnh rất đặc thù: sự chuyển đổi sang một mô hình trong đó phần lớn chi tiêu nhà nước bị đốt cháy trong lò lửa chiến tranh, mà không tạo ra bất kỳ giá trị gia tăng nào cho sự phát triển trong tương lai. Nhà ngoại giao Volodymyr Ogryzko xem xét tình hình này thông qua lăng kính của các quá trình suy thoái dài hạn mà chiến tranh chỉ là chất xúc tác. Ông nhắc lại nghiên cứu năm 2020 của mình “Sự tan rã của Nga: Mối đe dọa hay cơ hội?” – trong đó ông dự đoán sự sụp đổ của Liên bang Nga vào giữa những năm 2030. “Vấn đề là chính sách liều lĩnh của họ, cuối cùng thể hiện ở hành động gây hấn toàn diện chống lại Ukraine, đã đẩy nhanh quá trình này một cách chóng mặt. Và nó đã đẩy nhanh quá trình này, đặc biệt là do các yếu tố kinh tế. Một tác giả mà tôi đã đề cập ở đó đã viết rằng “bạn có thể mục rữa trong một thời gian dài”. Nhưng khi chiến tranh bắt đầu, tất cả các giai đoạn mục rữa này đều được đẩy nhanh một cách mạnh mẽ”, Ogryzko nhận xét.

Mức độ “suy thoái nhanh chóng” trở nên rõ ràng khi phân tích ngân sách Nga. “Tính đến cuối tháng 7 năm 2026, Liên bang Nga đang thiếu hụt ngân sách, theo nhiều ước tính khác nhau, lên tới từ 6 đến 7 nghìn tỷ ruble. Con số này tương đương khoảng 76 tỷ đô la Mỹ. Đồng thời, số tiền còn lại trong “quỹ”, gọi là Quỹ Phúc lợi Quốc gia, chỉ còn khoảng một nửa so với trước đây, khoảng 35 tỷ đô la Mỹ. Vì vậy, nếu số tiền này được chi tiêu trong năm nay, “quỹ” sẽ cạn kiệt. Điều này có nghĩa là thâm hụt khoảng 40 tỷ đô la Mỹ”, một nhà ngoại giao giải thích. Nhưng dự báo cho cuối năm thậm chí còn bi quan hơn: tổng thâm hụt có thể lên tới 9-10 nghìn tỷ ruble. Tình hình càng phức tạp hơn bởi thực tế là khả năng xoay xở gần như đã cạn kiệt. Như Volodymyr Ogryzko đã nhận xét một cách khéo léo – “không còn gì để cắt giảm nữa”.

Quá trình rút dần nguồn lực khỏi khu vực dân sự để ưu tiên cho bộ máy quân sự được nhà khoa học chính trị Igor Reiterovich mô tả như một hình thức tự sát kinh tế. Ông nhấn mạnh: “Nếu họ đặt cược vào việc tiếp tục chiến tranh, rõ ràng là họ cần kiếm tiền cho cuộc chiến này ở đâu đó. Và họ chỉ có thể kiếm được tiền từ một nền kinh tế không hoạt động trực tiếp phục vụ nhu cầu quân sự. Và đây chính là một hình thức tự hủy hoại bản thân, bạn biết đấy – tự ăn thịt chính mình. Họ đang thực sự tự ăn thịt mình để duy trì khả năng tiếp tục chiến tranh.”

Chuyên gia thừa nhận rằng nền kinh tế Nga sẽ không sụp đổ trong tương lai gần, vì nước này vẫn còn một biên độ an toàn nhất định nhờ dự trữ vàng và ngoại hối. Tuy nhiên, tốc độ tiêu hao chúng rất đáng kinh ngạc: "Khi họ có thể bán 20-30 tấn vàng trong một thời gian ngắn, điều đó trở thành chuyện thường tình. Họ đã quen với việc này và chấp nhận thực tế rằng họ buộc phải sử dụng đến nguồn dự trữ của mình."

Ivan Us đã so sánh tình trạng tài chính hiện tại của Nga với tình hình Liên Xô trước thềm sụp đổ. Ông nhắc lại bài phát biểu của Thủ tướng Liên Xô Nikolai Ryzhkov tại Đại hội Đại biểu Nhân dân ngày 9 tháng 6 năm 1989, nơi ông công khai thừa nhận rằng đất nước đang chi tiêu nhiều ngoại tệ hơn thu nhập và sống hoàn toàn bằng nợ. "Đó là lần đầu tiên quy mô nợ nước ngoài của đất nước được công bố công khai: 34 tỷ rúp. Theo Ryzhkov, Liên Xô thu được khoảng 16 tỷ rúp ngoại tệ mỗi năm. Trong số đó, hơn 5 tỷ rúp được dùng để mua ngũ cốc và thực phẩm, và hàng tỷ rúp khác dành cho công nghệ, thiết bị và nguyên vật liệu. Sau khi trừ tất cả các chi phí, chỉ còn lại khoảng 2,5 tỷ rúp. Nhưng gần 12 tỷ rúp cần thiết để trả các khoản nợ cũ. Nó tạo thành một vòng luẩn quẩn: để trả nợ cũ, chúng ta phải vay nợ mới. Ryzhkov khi đó nói: "Chúng ta sẽ tồn tại chính xác chừng nào họ còn cho chúng ta vay nợ. Và ngay khi họ ngừng cho vay, hãy coi như đất nước đã sụp đổ." "Lúc đó chẳng ai thực sự nghe lời ông ấy. Và hai năm rưỡi sau, Liên Xô sụp đổ," chuyên gia nhớ lại.

Đợt bán tháo ngày hôm nay cũng có tính chất tương tự. "Càng bán nhiều vàng, giá cả càng bị ảnh hưởng. Trên thực tế, điều này có nghĩa là Nga cuối cùng sẽ nhận được ít tiền hơn từ các hoạt động này, và sẽ phải chi tiêu ngày càng nhiều hơn – chủ yếu là cho chiến tranh", Ivan Us tóm tắt.

Hậu quả tất yếu của sự cạn kiệt tài chính là sự đình trệ trong phát triển. Tiền bị rút khỏi các lĩnh vực đầy triển vọng, phá hủy nền tảng cho thu nhập tương lai. “Putin nói rằng không có sự tạm dừng đầu tư. Và hai ngày sau, Shokhin, người đứng đầu Liên minh các nhà công nghiệp và doanh nhân Nga, lên tiếng và nói: “Không ai đầu tư cả”, Ivan Us nhận xét.

Volodymyr Ogryzko cũng nói về sự miễn cưỡng của các doanh nghiệp trong việc đầu tư vào chính quốc gia của họ , nhắc lại các cuộc họp kín với các nhà tài phiệt: "Putin đã kêu gọi họ ném tiền vào mình, nói rằng ngân sách đang gặp vấn đề. Theo nhiều nguồn tin khác nhau, họ đã thu được từ 300 đến 400 tỷ rúp. Chà, đối với những người sở hữu hàng chục tỷ đô la, con số này, nói thẳng ra, chỉ là giọt nước trong đại dương... Các nhà tài phiệt không muốn đưa cho Putin số tiền mà họ đã cướp được một cách hợp pháp".

Khủng hoảng tín dụng, khủng hoảng ngân hàng và sự sụp đổ của các ngành công nghiệp dân dụng

Bên cạnh sự mất cân bằng kinh tế vĩ mô ở cấp ngân sách nhà nước, một cuộc khủng hoảng quy mô lớn không kém liên quan đến nợ doanh nghiệp và người tiêu dùng đang âm ỉ trong nền kinh tế Nga. Theo Vladimir Ogryzko , các tổ chức tài chính Nga đang trên bờ vực sụp đổ do sự gia tăng thảm khốc tỷ lệ các khoản vay không được hoàn trả. "Từ 35 đến 40% người vay tiền hiện nay không thể trả nợ. Đối với các pháp nhân, con số này thấp hơn một chút, nhưng điều đó vẫn có nghĩa là làn sóng các khoản vay không được hoàn trả đang ngày càng gia tăng. Và khi một ngân hàng không thu hồi được khoản tiền đã cho vay, điều đó có nghĩa là ngân hàng đó đang gặp vấn đề về thanh khoản. Tức là, ngân hàng có thể bị phá sản. Và sự sụp đổ của hệ thống ngân hàng cũng chính là sự sụp đổ của nền kinh tế", nhà ngoại giao cảnh báo.

Ý tưởng này được Ivan Us phát triển, chỉ ra rằng sự thịnh vượng của một bộ phận đáng kể xã hội Nga được duy trì một cách giả tạo, chính xác là nhờ vào hoạt động cho vay mạnh mẽ. “21 triệu người ở Nga có ba khoản vay trở lên. Nghĩa là, họ thực chất đang cho vay lại: với mỗi khoản vay tiếp theo, họ trả cho khoản vay trước đó,” ông trích dẫn những số liệu thống kê ấn tượng. Trong điều kiện khủng hoảng thanh khoản hệ thống và cạn kiệt dự trữ ngân hàng, kim tự tháp này chắc chắn sẽ bắt đầu sụp đổ. Người dân sẽ đơn giản là mất khả năng tiếp cận các khoản vay mới, vốn cho phép họ duy trì ảo tưởng về một cuộc sống bình thường trong bối cảnh thu nhập thực tế giảm sút. “Chính mô hình cuộc sống đang bắt đầu sụp đổ… Tình huống các ngân hàng ngày càng phải bù đắp sự thiếu hụt thanh khoản có thể dẫn đến những hậu quả rất khó chịu,” Ivan Us dự đoán, không loại trừ khả năng Điện Kremlin có thể dùng đến các biện pháp tịch thu, như Liên Xô đã làm vào ngày 3 tháng 1 năm 1991, đóng băng tiền gửi của công dân, để tìm kiếm nguồn lực.

Đồng thời, nhà nước tiếp tục đặt thêm gánh nặng bất thường lên vai ngành ngân hàng với những nghĩa vụ bổ sung để cứu vãn cơ sở hạ tầng bị tàn phá bởi chiến tranh. "Ví dụ, hiện nay chúng ta cần cứu các chợ, và họ đã nói với các ngân hàng: các ông phải làm điều đó. Và các ngân hàng trả lời: chính chúng tôi cũng đang gặp khủng hoảng thanh khoản, chúng tôi không có đủ nguồn lực. Và họ vẫn bị nói: dù sao thì các ông cũng phải làm thôi," Ivan Us nhận xét. Sự can thiệp hành chính như vậy phá vỡ các cơ chế thị trường và làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu vốn trong khu vực kinh tế thực.

Tình trạng suy thoái không chỉ ảnh hưởng đến lĩnh vực tài chính mà còn cả các ngành công nghiệp và nguyên vật liệu quan trọng, vốn được coi là nền tảng của nền kinh tế Nga. Như Volodymyr Ogryzko nhận xét – "ngành công nghiệp ô tô, sản xuất máy công cụ và ngành công nghiệp than đá thực sự đang "ngồi xuống". Giờ đây, sau một loạt các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine, những vấn đề lớn đang nảy sinh trong nông nghiệp... Đến năm 2027, Nga có thể gặp phải những vấn đề nghiêm trọng về lương thực".

Việc thiếu hụt nhập khẩu công nghệ, nhu cầu nhân lực do huy động quân sự và chảy máu chất xám, cũng như sự tàn phá cơ sở hạ tầng do các cuộc đình công – tất cả những điều này tạo ra hiệu ứng phá hoại tích lũy. Theo các chuyên gia, việc sa thải nhà kinh tế trưởng của tập đoàn nhà nước VEB gần đây là một dấu hiệu. Ông đã phải trả giá bằng chức vụ của mình vì công khai thừa nhận rằng nền kinh tế Nga đang thua kém nền kinh tế Ukraine. “Tại sao? Bởi vì nền kinh tế Nga không có nguồn lực, còn nền kinh tế Ukraine thì có”, Ogryzko tóm tắt ý chính lời nói của mình. Vấn đề không phải là liệu việc trao đổi hàng hóa có dừng lại hay không – ngay cả trao đổi hàng hóa trực tiếp cũng có nghĩa là nền kinh tế vẫn tồn tại. Câu hỏi then chốt là: “Liệu nền kinh tế này có đủ khả năng cung cấp cho cỗ máy chiến tranh của Nga và cho phép nó tiếp tục cuộc chiến hay không?”.

Ivan Us cũng bày tỏ quan điểm tương tự: “Cựu chuyên gia kinh tế trưởng của VEB không nói rằng Nga sẽ thua cuộc chiến này. Nhưng ông ấy nói điều khác – rằng Nga sẽ không thắng được cuộc chiến tranh tiêu hao… Tuyên truyền của Nga liên tục nói: “Hãy nhìn xem chúng ta đang cầm cự như thế nào, chúng ta sẽ bình tĩnh thắng được cuộc chiến tranh tiêu hao”. Và một người trong hệ thống kinh tế Nga nói: không, điều đó sẽ không xảy ra”, – chuyên gia nhấn mạnh. Theo dự báo của Igor Reuterovich – tình thế tiến thoái lưỡng nan mà Điện Kremlin sẽ phải đối mặt sẽ sớm hiện rõ. “Ngay từ đầu năm tới, Putin sẽ phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn: hoặc là giải quyết các vấn đề xã hội lớn trong nước, hoặc là giảm chi tiêu quân sự, và kết quả là – chấm dứt chiến tranh”, – ông tin tưởng.

Phi quân sự hoá tổ quốc: Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng và sự kết thúc của ảo tưởng về một “đô thị an toàn” 

Một trong những yếu tố mạnh mẽ nhất đẩy nhanh sự sụp đổ kinh tế và xã hội của kẻ xâm lược là việc chuyển hướng có hệ thống các hành động trả thù của Ukraine sang lãnh thổ Liên bang Nga. Các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu, trung tâm hậu cần, kho hàng và chợ búa không chỉ phá hủy cơ sở hạ tầng vật chất mà còn phá hủy khế ước xã hội cơ bản mà chế độ Putin dựa vào: lời hứa về an ninh đổi lấy lòng trung thành. Như Ivan Us nhấn mạnh: chiến lược của Nga dựa trên khái niệm về một cuộc chiến giữa chính quốc và thuộc địa, nơi cuộc chiến chỉ là một hình ảnh trên truyền hình đối với tuyệt đại đa số người dân. “Thông thường, chính quốc sẽ chiến đấu ở những nơi xa xôi, ở vùng ngoại ô… Nhưng ở đây, chiến tranh đến trực tiếp với họ. Và điều này đã ảnh hưởng đến tất cả mọi người…”, ông giải thích. Sự xâm nhập của hiện thực vào cuộc sống hàng ngày của người Nga buộc họ phải đặt câu hỏi về tính hợp lý của việc tiếp tục hành động xâm lược.

Nhà nước thể hiện sự bất lực hoàn toàn trong việc đảm bảo an ninh ngay cả đối với các cơ sở quan trọng bậc nhất. Volodymyr Ogryzko lưu ý đến các sắc lệnh chưa từng có tiền lệ của Putin, theo đó trách nhiệm bảo vệ các doanh nghiệp chiến lược được chuyển giao cho chủ sở hữu của chúng dưới sự đe dọa quốc hữu hóa. "Điều này có nghĩa là Putin thực sự đã chấp thuận việc nhà nước không thể bảo vệ lãnh thổ Liên bang Nga khỏi máy bay không người lái và tên lửa của Ukraine... Nếu bạn là chủ sở hữu của một nhà máy lọc dầu, thì bạn cần phải tìm một tổ hợp phòng không ở đâu đó để bảo vệ doanh nghiệp của mình. Và tìm ở đâu ra nếu những phương tiện như vậy thậm chí không đủ cho những cơ sở mà Putin coi là cực kỳ quan trọng đối với ông ta? Trừ khi vẫn còn “ná bắn đá", nhà ngoại giao bình luận một cách mỉa mai.

Việc phá hủy các sàn thương mại điện tử như Wildberries và Ozon gây ra những hậu quả sâu rộng hơn nhiều so với chỉ là thiệt hại cho các doanh nghiệp tư nhân. Ivan Us giải thích rằng các nền tảng này đã trở thành một huyết mạch quan trọng để né tránh các lệnh trừng phạt của phương Tây và cung cấp hàng hóa lưỡng dụng, và đôi khi là hàng hóa thuần túy quân sự. “Khi một số sản phẩm không thể được nhập khẩu chính thức vào Nga, chúng vẫn xuất hiện trên thị trường Nga thông qua các sàn thương mại điện tử... Wildberries thậm chí còn có một trang riêng “Mọi thứ dành cho SVO”. Wildberries đã bán rất nhiều cáp quang cho máy bay không người lái, hệ thống thả hàng cho máy bay không người lái, và thậm chí cả chính máy bay không người lái,” nhà kinh tế học này cho biết. Tổng thiệt hại kinh tế từ các cuộc tấn công vào các cơ sở như Wildberries và Ozon ước tính nằm trong khoảng từ 1,5% đến 3% GDP của Nga. Nhưng quan trọng hơn, như Volodymyr Ogryzko lưu ý: “Và nếu chúng ta thêm vào đó là sự thiếu hụt ngân sách, các vấn đề với việc lọc dầu, các vấn đề với xuất khẩu ngũ cốc, thì kết luận tự nó cho thấy rằng Nga sẽ không thể tồn tại lâu trong tình trạng như vậy. Nền kinh tế Nga đơn giản là sẽ không có đủ nguồn lực để tiếp tục đảm bảo khả năng tiến hành một cuộc chiến tranh xâm lược của nhà nước”.

Đồng thời, các chuyên gia đều nhất trí rằng: thành công trong việc làm suy yếu Nga còn phụ thuộc rất nhiều vào sự cứng rắn và không khoan nhượng của các đối tác phương Tây, những người, thật không may, vẫn để lại những kẽ hở cho kẻ xâm lược tồn tại. Igor Reiterovich chỉ ra những mâu thuẫn rõ ràng trong chính sách của một số quốc gia châu Âu – “Ví dụ, khi các bạn, như Pháp, cho chúng tôi cơ hội sản xuất tên lửa SCALP trong tương lai, mặt khác, các bạn lại mua khí hóa lỏng từ Nga và trả 600 triệu euro cho nó… điều đó không có vẻ nghiêm túc”, nhà khoa học chính trị nhấn mạnh. Ông tin chắc rằng việc tuân thủ đầy đủ các lệnh trừng phạt và từ chối hoàn toàn giao dịch với Liên bang Nga là điều kiện cần thiết để giành chiến thắng về kinh tế. Một sáng kiến ​​mới nhằm ngăn chặn “hạm đội bóng tối” của Nga mang lại một số lạc quan. "Trong Hội nghị Thượng đỉnh Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác được tổ chức tại Kyiv vào ngày 24 tháng 8, Macron đã đề xuất triệu tập một cuộc họp chuyên trách của các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao các nước đối tác trong vòng vài tuần. Mục tiêu chính là phát triển các cơ chế thực tiễn để ngăn chặn "hạm đội tàu chở dầu ngầm" của Nga ở biển Baltic và Địa Trung Hải, nhằm giảm nguồn thu của Điện Kremlin. Tất nhiên, điều này đáng lẽ phải được thực hiện từ lâu rồi. Nhưng thật tốt là ít nhất bây giờ chúng ta đã thấy một sáng kiến ​​cụ thể. Giờ hãy xem nó sẽ được thực hiện nhanh như thế nào và quan trọng hơn cả là liệu những tuyên bố này có mang lại kết quả cụ thể hay không" – Reuterovich nói thêm.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định có thể cuối cùng phá vỡ xương sống của nền kinh tế quân sự Nga chính là sự xuất hiện của các loại vũ khí tên lửa đạn đạo của riêng Ukraine. "Điều này có khả năng thay đổi cục diện," Igor Reiterovich tin tưởng. Nếu các cuộc tấn công có chủ đích được mở rộng đến cơ sở hạ tầng năng lượng của Liên bang Nga, việc thích ứng sẽ vô cùng khó khăn do tính tập trung quá mức của hệ thống và sự hiện diện của một số lượng lớn các thành phố đơn ngành. Volodymyr Ogryzko tóm tắt viễn cảnh này một cách dứt khoát: "Nếu bây giờ chúng ta thêm lĩnh vực năng lượng của Nga vào danh sách các mục tiêu cần phá hủy – các nhà máy nhiệt điện, nhà máy thủy điện, các cơ sở phân phối khí đốt v.v. – tôi nghĩ Nga sẽ trải qua một mùa đông vô cùng khó khăn".

Để hiểu sâu hơn về quy mô của cuộc khủng hoảng thể chế ở Liên bang Nga, cần phân tích chi tiết hơn những biến dạng cấu trúc của thị trường lao động. Chiến tranh, đòi hỏi nguồn nhân lực liên tục cho mặt trận và khối lượng sản xuất khổng lồ tại các doanh nghiệp thuộc tổ hợp công nghiệp quốc phòng, đã hút cạn nguồn nhân lực năng suất nhất từ ​​khu vực dân sự của nền kinh tế. Kết quả là, các cơ chế thị trường truyền thống thất bại. Các doanh nghiệp buộc phải cạnh tranh giành lao động không phải bằng cách tăng năng suất lao động hay đưa ra các đổi mới, mà thông qua việc tăng lương không được hỗ trợ. Điều này, đến lượt nó, tạo ra một vòng xoáy lạm phát mà Ngân hàng Trung ương Liên bang Nga đang cố gắng kiềm chế bằng lãi suất chiết khấu cao. Tuy nhiên, trong một nền kinh tế quân sự hóa, lãi suất cao chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp dân sự, khiến các khoản vay phát triển trở nên không khả dụng, trong khi các doanh nghiệp quốc phòng vẫn tiếp tục nhận được tài trợ trực tiếp từ ngân sách nhà nước đang bị thổi phồng. Cơ chế này minh họa hoàn hảo khái niệm "tự ăn thịt chính mình" mà Igor Reiterovich đã đề cập, khi nhà nước thực sự đốt cháy tương lai của mình để tài trợ cho cuộc xâm lược hiện tại.

Cần phải chú ý đến sự thụt lùi về công nghệ, điều đang trở nên không thể đảo ngược. Nếu trong những tháng đầu của cuộc xâm lược toàn diện, giới lãnh đạo Nga vẫn xoay sở để bù đắp một phần tác động của lệnh trừng phạt thông qua cái gọi là nhập khẩu song song và kho dự trữ linh kiện cũ, thì ngày nay tình hình đã hoàn toàn khác. Các nhà sản xuất phương Tây đang siết chặt kiểm soát chuỗi cung ứng, và các lệnh trừng phạt thứ cấp đang buộc ngay cả những quốc gia trung thành với Nga, như Trung Quốc hay Thổ Nhĩ Kỳ, phải hạn chế hợp tác với các đối tác Nga. Các ngân hàng của những quốc gia này đang đồng loạt từ chối thanh toán vì lo sợ bị Mỹ giám sát tài chính. Kết quả là, chi phí giao dịch của các doanh nghiệp Nga đang tăng lên, khiến bất kỳ hoạt động sản xuất phức tạp nào cũng trở nên không có lợi nhuận. Đó là lý do tại sao lời nói của Vladimir Ogryzko rằng “ngành công nghiệp ô tô và ngành công cụ máy móc thực sự đang nói dối” không phải là một phép ẩn dụ, mà là một tuyên bố về sự sụp đổ có hệ thống của các ngành công nghiệp công nghệ cao, vốn đã bị thụt lùi hàng thập kỷ về phát triển.

Trong bối cảnh này, yếu tố tâm lý về sự mệt mỏi của xã hội trước những biến động kinh tế là đặc biệt quan trọng. Không phải ngẫu nhiên mà Ivan Us nhấn mạnh rằng nhận thức về sự cần thiết phải đóng băng xung đột đang dần thấm sâu vào cả giới tinh hoa khu vực của Nga. Các khu vực buộc phải gánh chịu gánh nặng chính của việc huy động ngầm ngày càng nhận được ít trợ cấp hơn từ chính phủ trung ương để hỗ trợ cơ sở hạ tầng cơ bản – bệnh viện, trường học, mạng lưới tiện ích. Tình hình mùa đông năm ngoái, khi toàn bộ các thành phố ở vùng Moscow và các vùng khác bị mất hệ thống sưởi ấm do đường ống dẫn nhiệt bị hư hỏng và thiếu đội sửa chữa, đã chứng minh rõ ràng sự bất lực của hệ thống trong việc đáp ứng các nhu cầu cơ bản của người dân. Khi nền kinh tế chỉ hoạt động vì chiến tranh, lĩnh vực nhà ở và dịch vụ công cộng trở thành nạn nhân đầu tiên của việc cắt giảm ngân sách. Điều này tạo ra tiềm năng cho những bùng nổ xã hội có thể gây ra những hậu quả khó lường đối với chế độ Putin, giống như sự sụp đổ kinh tế đã dẫn đến cuộc tranh giành chủ quyền ở Liên Xô cũ.

Như vậy, những nỗ lực của Điện Kremlin nhằm vẽ nên bức tranh về sự bất khả xâm phạm kinh tế đang bị phá vỡ bởi những quy luật khắc nghiệt của kinh tế vĩ mô. Dự trữ đang cạn kiệt, đầu tư bị đình trệ, nguồn nhân lực bị suy giảm, và cơ sở hạ tầng liên tục bị Lực lượng vũ trang Ukraine kiểm soát. Nền kinh tế Nga quả thực vẫn đang trụ vững, với quán tính khổng lồ, nhưng nó đã vượt qua điểm không thể quay lại, từ một cơ chế phát triển quốc gia trở thành công cụ tự hủy diệt không thể tránh khỏi.

M.L.

Nguồn: FB Phuc Lai GB