Bauxite Việt Nam

Trần Huỳnh Duy Thức 

1 Tháng 10, 2026 

Hôm nay là sinh nhật anh Lê Công Định.

Mấy hôm trước, tôi viết về 30 năm tình bạn với Hans. Bài viết được rất nhiều người chia sẻ và đón nhận.

Nhưng có một điều tôi chưa kể.

Hans và tôi rất khác nhau trong nhiều quan điểm chính trị, xã hội.

Anh ấy rất thích cách Trung Quốc phát triển. Mỗi lần gặp nhau, Hans thường kể đầy hào hứng về những điều anh nhìn thấy ở đó và tin rằng đó là một con đường phát triển rất đáng để học hỏi.

Tôi thì không nghĩ như vậy.

Tôi lắng nghe. Rồi nói thẳng những gì mình không đồng tình.

Có lúc sự khác biệt rất lớn. Những cuộc tranh luận có thể kéo dài, rất sôi nổi, thậm chí gay cấn.

Nhưng kỳ lạ là chưa bao giờ chúng trở thành vấn đề của tình bạn.

Không ai cố thắng ai.

Không ai tranh luận để buộc người kia phải nghĩ giống mình.

Không ai cần chiều lòng nhau.

Và cũng không ai phải giả vờ đồng ý để giữ hòa khí.

Chúng tôi chỉ nói thật.

Rồi nghe thật.

Và sau mỗi lần như vậy, dường như tình bạn lại gần hơn một chút.

Bởi mình biết rằng trước mặt mình là một người có thể nói điều họ thực sự nghĩ, dù điều đó rất khác với mình.

Một tình bạn như thế không dễ có.

Nó không làm mình yếu đi trong niềm tin của mình.

Ngược lại, nó buộc mình hiểu kỹ hơn những điều mình không thích, nhìn thế giới từ nhiều phía hơn, và đôi khi nhận ra rằng một vấn đề luôn phức tạp hơn cách mình từng nghĩ.

Tôi và anh Định cũng có một tình bạn như thế.

Chúng tôi có rất nhiều khác biệt.

Nhưng anh vẫn là một trong những người bạn thân thiết nhất của tôi.

Tôi biết Định từ năm 2003, khi One-Connection đang có tranh chấp với Bộ Bưu chính Viễn thông.

Đầu năm 2009, khi EIS và One-Connection tiếp tục gặp vấn đề với Sở Thông tin và Truyền thông TP.HCM, Định lại đứng bên cạnh tôi.

Rồi biến cố tháng 5/2009 xảy ra.

Tôi bị bắt.

Sau đó đến Long.

Rồi Định.

Khi ấy Định đang có một sự nghiệp luật sư rực rỡ, với một tương lai còn hứa hẹn hơn rất nhiều. Biến cố ấy khiến anh mất gần như tất cả.

Nhưng trong suốt những năm sau đó, chưa bao giờ tôi cảm nhận ở anh một lời oán trách nào dành cho tôi mà anh chất chứa trong lòng.

Tháng 7/2010, ba chúng tôi — tôi, Định và Long — được đưa về ở chung tại trại Xuân Lộc.

Một hôm Định nói với tôi, trước mặt cả ba:

“Án tôi ngắn hơn ông. Tôi về trước và sẽ làm tất cả những gì có thể để ông đi hết con đường mình chọn.”

Bạn đã làm được điều đó. Thậm chí còn nhiều hơn những gì tôi từng nghĩ.

Trong những năm tôi ở rất sâu phía sau những bức tường, xa cộng đồng, tiếng nói của tôi vẫn tìm được đường ra bên ngoài, đến với cộng đồng quốc tế.

Có phần rất lớn trong đó là nhờ sự thông minh, khéo léo và gan dạ của Định.

Tháng 8/2010, ngay trước khi chúng tôi phải chia tay ở Xuân Lộc vì Định bị chuyển đi, bạn lại nói với tôi: “Tôi sẽ lo cho bé Quân du học. Hans lo cho Trâm thôi. Tôi và Hans sẽ đảm bảo hai đứa học hành đàng hoàng và bảo vệ tụi nó. Ông hãy yên tâm.”

Tôi không hề mở miệng nhờ Hans, nhờ Định, dù chuyện hai đứa là nỗi lo lớn nhất của tôi khi vào tù. Nhưng những người bạn ấy đã đọc được lòng mình.

Rồi Định ra tù.

Anh phải làm lại từ đầu trong một hoàn cảnh vô cùng khó khăn.

Bị quản chế.

Không còn giấy hành nghề luật sư.

Một con đường nghề nghiệp từng rất rộng bỗng phải bắt đầu lại từ con số không.

Vậy mà chỉ sau vài năm, anh lại gây dựng được sự nghiệp của mình.

Lại làm nghề.

Lại giúp doanh nghiệp.

Lại giúp nhiều người tìm được những con đường đúng đắn hơn trong những vấn đề pháp lý của họ.

Ngày đầu tiên tôi trở về sau gần 16 năm, Định lại có mặt, cùng Long, em trai Tân và chị Sáu.

Rồi tất cả ngồi với tôi bên tô hủ tiếu đầu tiên sau gần 16 năm.

Có những khoảnh khắc của đời người chỉ cần một lần là nhớ mãi.

Đó là một khoảnh khắc như vậy.

Chúng tôi khác nhau nhiều.

Vì khác nhau nên cũng không cùng nhau xây dựng công ty.

Nhưng những người anh em đang sát cánh cùng tôi trong công ty từ những ngày đầu thành lập chính là những người bạn thân, tin tưởng của Định mà bạn đã giới thiệu cho tôi. Đó là anh Võ Xuân Sơn, anh Lê Vĩnh Trương — Chủ tịch và Phó Chủ tịch HĐQT của Ai+Di bây giờ.

Chúng tôi vẫn dành thời gian ngồi cùng nhau khi có thể, dù ai cũng rất bận.

Không cùng nhau làm công ty, nhưng tôi biết một điều: Khi tôi cần, Định vẫn là người bạn sẵn sàng có mặt.

Và tôi tin bạn cũng biết điều ngược lại.

Tình bạn thật sự không nằm ở chỗ hai người giống nhau đến đâu.

Mà ở chỗ:

Có thể khác nhau mà vẫn tôn trọng nhau.

Có thể tranh luận gay gắt mà không làm tổn thương nhau.

Có thể đi những con đường khác nhau mà vẫn mong điều tốt đẹp cho nhau.

Và khi cuộc đời thật sự thử thách, vẫn ở đó vì nhau.

Những người bạn chỉ nói điều mình muốn nghe thì rất dễ tìm.

Một người bạn đủ tin mình để nói thật, đủ mạnh để khác mình, đủ rộng để tôn trọng mình, và đủ nghĩa tình để ở bên mình khi khó khăn — hiếm hơn rất nhiều.

Định là một người bạn như thế với tôi.

Chúc mừng sinh nhật Bạn.

Chúc bạn nhiều sức khỏe, nhiều bình an, tiếp tục làm những điều mình tin là đúng và vẫn giữ nụ cười rất Định qua năm tháng.

Chúng ta có thể còn tranh luận với nhau rất nhiều.

Nhưng chắc một điều: Khác nhau đến đâu thì vẫn là anh em.

Happy Birthday, my dear friend Lê Công Định

1/10/2026

T.H.D.T.

Nguồn: FB Trần Huỳnh Duy Thức