Bauxite Việt Nam

Thu Hằng

Gần một năm sau khi rút Hoa Kỳ khỏi nhiều tổ chức thuộc Liên Hiệp Quốc, ngày 07/01/2026, tổng thống Donald Trump ký một sắc lệnh khác rút Mỹ khỏi «các tổ chức, công ước và hiệp ước quốc tế trái với lợi ích của Hoa Kỳ», trong đó có GIEC - Ủy ban chuyên gia về khí hậu của Liên Hiệp Quốc. 

Tổng thống Donald Trump phát biểu trước các dân biểu đảng Cộng Hòa ở Hạ viện trong cuộc họp kín thường niên về chính sách, Washington, Hoa Kỳ ngày 06/01/2026.  AP - Evan Vucci

Tổng cộng Hoa Kỳ rút ra khỏi 66 tổ chức, được chia thành hai nhóm trong sắc lệnh của tổng thống Trump, theo trang mạng của Nhà Trắng. Nhóm thứ nhất liên quan đến 35 «tổ chức không thuộc Liên Hiệp Quốc» chủ yếu hoạt động về môi trường, bảo tồn thiên nhiên, khai thác khoáng sản, năng lượng tái tạo… Nhóm thứ hai gồm 31 «tổ chức Liên Hiệp Quốc», tập trung chủ yếu vào các ủy ban về kinh tế, hệ quả trong xung đột vũ trang (trẻ em, bạo lực tình dục), đặc biệt phải kể đến Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), hiệp ước nền tảng của tất cả các thỏa thuận quốc tế khác về khí hậu, được ký vào năm 1992 tại Hội nghị Thượng đỉnh Trái đất Rio.

Tổng thống Trump «ra chỉ thị tất cả các bộ và cơ quan hành pháp thực hiện các bước ngay lập tức» rút Hoa Kỳ khỏi các tổ chức trên «càng sớm càng tốt. Đối với các tổ chức của Liên Hiệp Quốc, việc rút lui có nghĩa là ngừng tham gia hoặc tài trợ cho các thực thể đó trong phạm vi được pháp luật cho phép».

Theo sắc lệnh của tổng thống Trump, Mỹ sẽ còn rút khỏi nhiều tổ chức khác vì «việc xem xét của ngoại trưởng vẫn đang được tiến hành». Ngoại trưởng Marco Rubio, phối hợp với đại diện ngoại giao Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, được giao nhiệm vụ thi hành sắc lệnh được tổng thống Trump ký ngày 04/02/2025 về việc rút Hoa Kỳ và chấm dứt tài trợ cho một số tổ chức của Liên Hiệp Quốc và xem xét lại sự hỗ trợ của Hoa Kỳ cho tất cả các tổ chức quốc tế bị xem là đi ngược lại với lợi ích quốc gia, an ninh và thịnh vượng kinh tế hoặc chủ quyền của Mỹ.

Trả lời AFP, nhà phân tích Li Shuo, thuộc Viện Chính sách Hiệp hội Châu Á, cho rằng việc Mỹ rút khỏi GIEC «là một đòn giáng mạnh vào hành động toàn cầu về khí hậu, làm rạn nứt sự đồng thuận mà khó khăn lắm mới đạt được và đặt ra thách thức lớn nhất đối với các nỗ lực về khí hậu kể từ khi thỏa thuận Paris được thông qua».

T.H.

Nguồn: RFI Tiếng Việt

*

Đọc thêm: 

1. Ông Trump nêu lý do gì để rút Mỹ khỏi 66 tổ chức, hiệp ước?

Văn Khoa

Trong văn bản được Nhà Trắng công bố ngày 7.1, Tổng thống Mỹ Donald Trump rút Mỹ khỏi Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), cùng với 65 tổ chức, cơ quan và ủy ban. 

Trong số 66 tổ chức và hiệp ước được liệt kê trong văn bản do Tổng thống Trump ký có 35 tổ chức không thuộc Liên Hiệp Quốc và 31 thực thể thuộc Liên Hiệp Quốc, theo Reuters.

Theo văn bản trên, được đăng trên trang web của Nhà Trắng, ông Trump quyết định việc duy trì là thành viên của những tổ chức, ủy ban và hiệp ước đó đi ngược lại với lợi ích của Mỹ. 

Ngoài ra, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tuyên bố rằng các tổ chức và hiệp ước bị chính quyền Trump bác bỏ hôm 7.1 "thường bị chi phối bởi hệ tư tưởng tiến bộ và tách rời khỏi lợi ích quốc gia", theo tờ The Guardian.

Trong khi đó, hiệp ước UNFCCC là nền tảng của hợp tác quốc tế để giải quyết khủng hoảng khí hậu và đã được các quốc gia trên thế giới nhất trí kể từ khi ra đời cách đây 34 năm. Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn hiệp ước này vào tháng 10.1992.

Tuy nhiên, ông Trump thường xuyên chế giễu khoa học về khí hậu là một "trò lừa đảo", và trong cương vị tổng thống ông đã tích cực cản trở các dự án năng lượng sạch và các chính sách khí hậu khác, theo The Guardian.

Ông Manish Bapna, Chủ tịch Hội đồng Bảo vệ tài nguyên thiên nhiên (có trụ sở tại Mỹ), cho rằng quyết định rút khỏi UNFCCC của Tổng thống Trump là một "sai lầm không đáng có" vì quyết định này sẽ càng cản trở khả năng cạnh tranh của Mỹ với Trung Quốc, quốc gia ngày càng thống trị trong ngành công nghệ năng lượng sạch đang phát triển mạnh mẽ trên thế giới.

Vì UNFCCC đã được Thượng viện Mỹ phê chuẩn nên vẫn chưa rõ liệu Tổng thống Trump có thể đơn phương hủy bỏ hiệp ước này hay không.

Sắc lệnh mới cũng nêu rõ rằng Mỹ sẽ rút khỏi Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi khí hậu (IPCC), cơ quan khoa học khí hậu hàng đầu của Liên Hiệp Quốc, cũng như một loạt các tổ chức môi trường quốc tế khác, trong đó có Hiệp hội Năng lượng tái tạo quốc tế (IRENA), Liên minh Năng lượng mặt trời quốc tế (ISAA) và Liên minh Bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN).

Trong số tổ chức và hiệp ước khác mà Mỹ sẽ rút khỏi còn có Hiệp ước Năng lượng không carbon, Đại học Liên Hiệp Quốc, Ủy ban Tư vấn bông quốc tế, Tổ chức Gỗ nhiệt đới quốc tế, Viện Địa lý và lịch sử Liên mỹ, Trung tâm Thương mại quốc tế, Quỹ Tái thiết hòa bình và Ủy ban Luật quốc tế.

V.K.

Nguồn: Thanh Niên

*

2. Danh sách các tổ chức mà Mỹ rút khỏi 

Mỹ khỏi 66 tổ chức quốc tế thuộc và không thuộc Liên Hợp Quốc vì cho rằng các cơ quan này "không còn phục vụ lợi ích của Washington".

Các tổ chức thuộc Liên Hợp Quốc

Các tổ chức không thuộc Liên Hợp Quốc

Nguồn: vnexpress