Bauxite Việt Nam

Thái Hạo

Dòng trạng thái của Én Bạc về bức tượng Thiền sư Thích Nhất Hạnh trong khối Tượng đài Remember Them: Champions for Humanity Monument không đơn thuần là một trò đùa vô học, mà là bằng chứng đanh thép cho thấy sự nguy hiểm của làn sóng nhân danh lòng yêu nước để làm điều xấu ác. Khi pháp luật không được thực thi một cách bình đẳng, khi những kẻ nhân danh "bảo vệ nền tảng tư tưởng" lại chính là những kẻ đang chà đạp lên luật pháp và phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc sâu sắc nhất, thì không gian mạng sẽ trở thành một bãi rác của sự thù hận.

1. Tượng đài Remember Them: Champions for Humanity Monument

Hình trong bài của nick Én Bạc là Tượng đài "Hãy nhớ họ: Những nhà đấu tranh vì nhân loại" (Remember Them: Champions for Humanity Monument), một kiệt tác điêu khắc bằng đồng quy mô lớn nằm tại Công viên Tưởng niệm Henry J. Kaiser ở trung tâm thành phố Oakland, bang California, Hoa Kỳ. Được hoàn thành vào tháng 5 năm 2013 bởi nhà điêu khắc Mario Chiodo, công trình trị giá hơn 8 triệu USD này là tượng đài bằng đồng lớn nhất ở vùng Bờ Tây nước Mỹ. Tác phẩm vinh danh 25 nhà nhân đạo lỗi lạc trên thế giới đã cống hiến quên mình vì hòa bình, tự do và dân quyền trong suốt 150 năm qua. 

Thêm một số thông số kỹ thuật: Trọng lượng hơn 30 tấn đồng nguyên chất; kích thước cao khoảng 7,6 mét và dài gần 16 mét; diện tích bao phủ không gian rộng khoảng gần 100 mét vuông; cấu trúc chia làm 4 phần đúc đồng lớn, đan xen theo trục xoắn ốc mô phỏng chuỗi xoắn kép DNA nhằm biểu thị nguồn gốc nhân loại chung của con người. Hình trong bài của Én Bạc chỉ là một phần của công trình điêu khắc này.

Ý nghĩa và hoàn cảnh ra đời công trình

Ý tưởng xây dựng tượng đài được nhà điêu khắc Mario Chiodo khởi xướng ngay sau vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 tại New York. Ông muốn tạo ra một biểu tượng tôn vinh những con người đã thay đổi lịch sử bằng lòng trắc ẩn và hòa bình thay vì bạo lực hay chính trị. Đặc biệt, bên trong phần thứ 4 của tượng đài có lưu giữ một mảnh thép được mang về từ vùng tàn tích Tháp Đôi sau thảm họa khủng bố.

Các nhân vật được vinh danh

Tượng đài khắc họa chân dung sống động của 25 cá nhân xuất chúng đại diện cho nhiều chủng tộc, tôn giáo và quốc gia khác nhau. Một số tên tuổi nổi bật bao gồm: Mahatma Gandhi, Martin Luther King Jr., Nelson Mandela, Mẹ Teresa, Rosa Parks, Helen Keller, Harvey Milk, Tổng thống Abraham Lincoln, Franklin D. Roosevelt... Tượng đài cũng xây dựng các nhà hoạt động xã hội có tầm ảnh hưởng tại vùng vịnh San Francisco như Marcus Foster hay Carmen Flores, nhân vật lịch sử ẩn danh "Tank Man" (Người chặn xe tăng trong sự kiện Thiên An Môn) được tạc khắc dưới biểu tượng mang tên "Lòng dũng cảm" (Courage).

Việt Nam có một đại diện duy nhất là Thiền sư Thích Nhất Hạnh, ông được tạc tượng vinh danh vì những đóng góp to lớn cho phong trào hòa bình thế giới và nghệ thuật sống tỉnh thức. 

2. Về Thích Nhất Hạnh

a) Chân dung

Ông là người khai sinh khái niệm "Phật giáo dấn thân" (Engaged Buddhism): Bản chất của phong trào phản chiến do ông khởi xướng vào những năm 1960 không phải là phục vụ chính trị, mà là dùng tuệ giác Phật giáo để cứu trợ xã hội, xoa dịu nỗi đau chiến tranh mà không đứng về bất kỳ phe phái quân sự nào. Chính vì hoạt động phản chiến (trong đó phản đối chính quyền VNCH và chính quyền Mỹ) nên ông bị VNCH trục xuất, đến bây giờ rất nhiều hậu duệ của chế độ cũ vẫn còn bất đồng hoặc ác cảm với ông.

Thiền sư Thích Nhất Hạnh được đề cử giải Nobel Hòa bình bởi Martin Luther King Jr. – Năm 1967, nhà lãnh đạo phong trào dân quyền Mỹ Martin Luther King Jr. đã công khai đề cử Thiền sư Thích Nhất Hạnh cho giải Nobel Hòa bình. Trong bức thư đề cử, mục sư King gọi ông là "một tông đồ của hòa bình và bất bạo động", người đã hy sinh cả cuộc đời để làm cầu nối hiểu biết giữa Đông và Tây. 

Một "tay sai CIA" không bao giờ đi ngược lại chiến lược quân sự của Mỹ tại Việt Nam thời bấy giờ để đòi hòa bình. Điều này đến con nít cũng hiểu được.

Ông được xem là "Cha đẻ của chánh niệm" tại phương Tây: Nhiều tờ báo danh tiếng châu Âu và Mỹ đánh giá ông là nhà lãnh đạo Phật giáo có ảnh hưởng lớn thứ hai ở phương Tây, chỉ sau Đức Đạt Lai Lạt Ma. Thích Nhất Hạnh đã "quốc tế hóa" phương pháp thiền hành, đưa hai chữ "Việt Nam" gắn liền với triết lý sống tỉnh thức, yêu thương, được hàng triệu học giả, chính trị gia và người dân trên thế giới kính trọng. 

b) Thái độ và ứng xử của Nhà nước Việt Nam

Tất nhiên đã có những bất đồng giữa Thiền sư Thích Nhất Hạnh và nhà nước Việt Nam, và ai cũng biết rằng đó là điều dễ hiểu về mặt lịch sử. Nhưng có một thực tế khác mà đồng thời không ai không thấy (chỉ trừ những người cố tình bóp méo để chia rẽ), đó là sự mâu thuẫn kia càng ngày càng được xóa mờ, đi đến chỗ hiểu, tôn trọng, đề cao.

Chính vì thế, nhà nước Việt Nam đã nhiều lần cấp phép và tạo điều kiện thuận lợi để Thiền sư Thích Nhất Hạnh cùng phái đoàn quốc tế Làng Mai trở về quê nhà hành đạo vào các năm 2005, 2007 và 2008.

Trong các chuyến thăm này, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã được các nhà lãnh đạo cao nhất của đất nước tiếp đón trọng thị. Ông đã trực tiếp gặp gỡ và đưa ra những kiến nghị về chính sách văn hóa, tôn giáo với Thủ tướng Phan Văn Khải (năm 2005 - https://nhandan.vn/thu-tuong-phan-van-khai-tiep-thien-su... ) và Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết (năm 2007 - https://www.qdnd.vn/.../chu-tich-nuoc-nguyen-minh-triet... ). Nếu là một nhân vật "phản động" hay "gián điệp", ông không bao giờ có tư cách đối thoại trực tiếp ở cấp nguyên thủ quốc gia như vậy.

Tháng 10 năm 2018, khi sức khỏe suy yếu, ông bày tỏ nguyện vọng được sống những ngày cuối đời tại đất mẹ. Nhà nước Việt Nam đã nhanh chóng chấp thuận và hỗ trợ thủ tục để ông trở về an dưỡng tại Tổ đình Từ Hiếu (Huế) – nơi ông xuất gia từ thuở thiếu thời.

Suốt hơn 3 năm ông tịnh dưỡng tại đây, các cơ quan chức năng tỉnh Thừa Thiên Huế luôn đảm bảo an ninh, y tế và tạo không gian yên bình tuyệt đối cho ông cùng tăng đoàn. 

Phản ứng chính thức của Bộ Ngoại giao khi Thiền sư viên tịch 

Bộ Ngoại giao Việt Nam chia buồn vì sự ra đi của Thiền sư Thích Nhất Hạnh. Phát biểu bày tỏ niềm tiếc thương sâu sắc trước sự ra đi của Thiền sư, bà Phạm Thu Hằng nói “thiền sư Thích Nhất Hạnh là vị cao tăng của Phật giáo Việt Nam nhiều năm sinh sống ở nước ngoài, có nhiều đóng góp trong giới thiệu và phát triển Phật giáo, văn hóa Việt Nam trên thế giới. Thiền sư viên tịch là tổn thất của cộng đồng Phật giáo nói chung và Phật giáo Việt Nam nói riêng”. Xem bài báo “Bộ Ngoại giao chia buồn Thiền sư Thích Nhất Hạnh viên tịch”: https://tuoitre.vn/bo-ngoai-giao-chia-buon-khi-thien-su...

Báo chí chính thống như Báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), Thông tấn xã Việt Nam... đồng loạt đưa tin, ca ngợi những đóng góp của ông đối với Phật giáo và việc giới thiệu văn hóa Việt Nam ra thế giới. 

Trong đại tang của ông tại chùa Từ Hiếu, các phái đoàn của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Ban Tôn giáo Chính phủ, cùng lãnh đạo tỉnh Thừa Thiên Huế đã đến dâng hương, gửi vòng hoa kính viếng, ghi nhận ông là một bậc cao tăng thạc đức, có nhiều công lao với đạo pháp và dân tộc. 

“Thay mặt Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, ông Ngô Sách Thực ghi sổ tang, nêu rõ: Thiền sư Thích Nhất Hạnh là vị cao tăng uyên thâm Phật học, đã nhiều năm bôn ba truyền bá giáo pháp Phật đà cùng văn hoá dân tộc Việt Nam ra thế giới. Thiền sư viên tịch là tổn thất của cộng đồng Phật giáo”: https://vov.vn/.../pho-chu-tich-uy-ban-trung-uong-mttq...

“Chia buồn cùng Phật giáo Làng Mai và sơn môn phái cùng gia quyến của Thiền sư Thích Nhất Hạnh, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng [Ban Tôn giáo Chính phủ] viết trong sổ tang: “ Vô cùng thương tiếc Thiền sư Thích Nhất Hạnh, vị cao tăng thạch trụ của Phật giáo, nhà nghiên cứu, nhà hoạt động xã hội, hòa bình. Thành kính phân ưu cùng Phật giáo Làng Mai và sơn môn pháp hành - gia quyến”: https://moha.gov.vn/.../thu-truong-vu-chien-thang-vieng...

Báo chí quốc tế cũng đồng loạt đưa tin.

3. Những Én Bạc

Không rõ nhân thân, vị trí, nghề nghiệp, đóng góp hay thành tựu xã hội, chỉ biết đây là một trong những nick mạng xã hội hăng hái nhất trong phong trào gọi là “yêu nước”, chống “lật sử”, chống “diễn biến hòa bình”, chống “cách mạng màu”. Và bền bỉ bảo vệ Thích Chân Quang bằng cách ca ngợi rằng đó là một “nhà sư yêu nước”, đồng thời liên tục tấn công, cáo buộc báo chí cùng các cơ quan chức năng nhà nước trong vụ phanh phui bằng cấp 3 giả của Thích Chân Quang là “truyền thông bẩn”, là “thế lực thù địch”.

Status trong hình chỉ là một trong nhiều bài đăng mà Én Bạc tấn công một cách vô căn cứ, xuyên tạc và ác ý, nhắm vào Thích Nhất Hạnh cũng như những gì liên quan đến ông (như Làng Mai hay các học trò của ông). Cũng như các bài đăng khác, bài này đã kéo theo hàng trăm bình luận quy chụp, chửi bới, nhục mạ Thích Nhất Hạnh cùng Làng Mai.

Ở bức tượng trong bài đăng của Én Bạc chân dung Thiền sư Thích Nhất Hạnh với đôi tay chắp cầu nguyện được tạc nổi bật, trang nghiêm trên một khối đá độc lập ở chính giữa. Ngoài cùng bên trái là tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt, nhân vật phủ khăn trùm bên cạnh ông là Mẹ Teresa, nhân vật đứng sừng sững phía trên cao là vị thủ lĩnh bản địa Chief Joseph (thổ dân châu Mỹ) trong trang phục áo choàng truyền thống.

Việc "Én Bạc" nhìn trang phục của một vị thủ lĩnh bộ tộc thành "cái váy" và quy chụp Thiền sư "núp dưới váy" không chỉ là sự xúc phạm đến một nhà tu hành, mà còn là hành vi bôi nhọ thô thiển đối với một công trình nghệ thuật mang tính nhân văn quốc tế.

Việc tự bịa đặt và cáo buộc Thích Nhất Hạnh là "Thiền sư CIA" để đóng dấu lên một nhân vật tôn giáo lớn mà không có bất kỳ bằng chứng nào là hành vi lan truyền thông tin sai sự thật, vu khống cá nhân. Hành vi này vi phạm nghiêm trọng pháp luật Việt Nam.

Sự việc ông Vương Tấn Việt (Thích Chân Quang) bị Giáo hội Phật giáo Việt Nam kỷ luật, cấm thuyết giảng, và bị Bộ Giáo dục và Đào tạo kết luận, thu hồi các bằng cấp không hợp pháp (bằng cấp 3 giả, bằng tiến sĩ bị hủy) là những quyết định hành chính, pháp lý chính thức của cơ quan quản lý nhà nước. Việc Én Bạc cùng nhóm đồng thuận cố tình lập luận rằng sự vụ bê bối này là do "thế lực thù địch" dàn dựng nhằm triệt hạ một nhà sư yêu nước chính là hành vi xuyên tạc, chống đối và hạ bệ uy tín của chính các cơ quan pháp luật và quản lý nhà nước Việt Nam.

Hành vi tấn công Thiền sư Thích Nhất Hạnh và dòng tu Làng Mai của Én Bạc có những biểu hiện nằm trong một chiến dịch truyền thông có tổ chức, sở hữu những thủ đoạn và mục đích ngầm hết sức tinh vi.

Đầu tiên là thủ đoạn tạo dựng "Kẻ thù tưởng tượng" để tẩy trắng sai phạm. Nhóm này cố tình tạo ra một bóng ma mang tên "cách mạng màu" hay "gián điệp tôn giáo" xung quanh Làng Mai, nhằm tẩy trắng cho những sai phạm đã được xác minh rõ ràng của Thích Chân Quang. Mục đích cốt lõi là thiết lập một thế trận nhị nguyên giả tạo: “Ai bảo vệ Thích Chân Quang là yêu nước; ai phanh phui sai phạm bằng cấp giả của Thích Chân Quang đều là tay sai của thế lực thù địch”. Đây là đòn đánh tráo khái niệm kinh điển, biến một vụ việc vi phạm pháp luật và đạo đức dân sự (sử dụng bằng giả) thành một cuộc chiến sinh tử về an ninh chính trị nhằm che mắt pháp luật và lừa dối dư luận.

Mục đích củng cố giáo phái và trục lợi nhóm; Hạ bệ một biểu tượng lớn như Thiền sư Thích Nhất Hạnh – người được Nhà nước Việt Nam tạo điều kiện trở về và đã viên tịch trang nghiêm tại quê nhà, là cách để nhóm này nâng đỡ, tôn vinh một cách khiên cưỡng cho "pháp môn" và vị thế của Thích Chân Quang. Lòng yêu nước bị họ biến thành một "tấm khiên thương mại" và chính trị để bảo vệ lợi ích cục bộ của giáo phái.

Những hành vi này đang gây ra hậu quả toàn diện, đó là phá hoại từ trong nội bộ. Núp bóng các phong trào như "chống lật sử", "chống diễn biến hòa bình", nhóm này đã từng bước can thiệp sâu vào các vấn đề văn hóa, giáo dục (như ép buộc thay đổi sách giáo khoa, tấn công các chủ trương và quyết sách của nhà nước liên quan đến các nhân vật lịch sử thời nhà Nguyễn, tấn công các nhà văn và các nhà xuất bản, đấu tố những ai không cùng quan điểm…). Hậu quả nguy hiểm nhất là họ đang “tự diễn biến, tự chuyển hóa” xã hội từ bên trong: kích động sự thù hận, chia rẽ khối đại đoàn kết tôn giáo, mài mòn lòng bao dung, sự tỉnh táo của người dân, lập ra các "tòa án nhân dân ảo" để đấu tố bất cứ ai có tư duy phản biện. Đây chính là mầm mống gây bất ổn chính trị lớn nhất khi họ tự cho mình quyền đứng trên pháp luật để phán xét đồng bào.

Một câu hỏi nhức nhối được đặt ra: Tại sao có sự bất bình đẳng rõ rệt trong việc xử lý sai phạm trên mạng xã hội hiện nay? 

Nhiều người dân chỉ cần vô tình "like" hoặc "share" một bài viết bị cơ quan chức năng định danh là nhạy cảm thì lập tức bị "mời làm việc" và xử phạt rất nhanh chóng. Trong khi đó, những tài khoản như Én Bạc, TLTV, Banker cùng hàng trăm nick khác lại mặc sức hoành hành, công khai lăng mạ từ nhân vật lịch sử đến các nhân vật tầm cỡ thế giới, và đấu tố công dân suốt một thời gian dài mà không hề bị nhắc nhở?

Do tiếm danh yêu nước và núp bóng dưới khẩu hiệu "bảo vệ chế độ" và "chống phản động", các tài khoản như Én Bạc có một lớp mặt nạ trùng khớp với xu hướng bài trừ các luồng tư tưởng trái chiều của cơ quan quản lý. 

Phải chăng vì sự nhân danh này mà khiến các cơ quan chức năng trong nhiều trường hợp đã ngó lơ, nương tay hoặc xem nhẹ các sai phạm như vu khống, xuyên tạc, bôi nhọ và ngôn từ thô bỉ của họ? Nhưng sự thả lỏng này vô tình nuôi dưỡng những "quái vật truyền thông", khiến họ ảo tưởng về quyền lực tối thượng của mình trên mạng xã hội.

Dòng trạng thái của Én Bạc về bức tượng Thiền sư Thích Nhất Hạnh không đơn thuần là một trò đùa vô học, mà là bằng chứng đanh thép cho thấy sự nguy hiểm của làn sóng nhân danh lòng yêu nước để làm điều xấu ác. Khi pháp luật không được thực thi một cách bình đẳng, khi những kẻ nhân danh "bảo vệ nền tảng tư tưởng" lại chính là những kẻ đang chà đạp lên luật pháp và phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc sâu sắc nhất, thì không gian mạng sẽ trở thành một bãi rác của sự thù hận.

Đã đến lúc các cơ quan chức năng cần tỉnh táo nhìn nhận, loại bỏ sự dung túng đối với nhóm lợi ích núp bóng chính trị này, trả lại sự nghiêm minh, bình đẳng của pháp luật và sự trong sạch cho văn hóa nước nhà.

T.H.

Tác giả gửi BVN