Bauxite Việt Nam

Mikhail Khodorkovsky | Substack “How to Slay a Dragon”, 04/08/2026

Hnb Tran và Phuc Lai GB biên dịch

Chỉ riêng các biện pháp trừng phạt sẽ không chấm dứt chiến tranh ở Ukraine. Nhưng Nga đang tiêu hao nguồn dự trữ và nguồn nhân lực của mình đúng lúc ngành công nghiệp quân sự của châu Âu bắt đầu tăng tốc.

Thời gian chưa hoàn toàn chống lại Putin.

Nhưng thời gian không còn chắc chắn đứng về phía ông ta nữa.

Bài đăng này dựa trên video Hỏi & Đáp tiếng Nga mới nhất của tôi: "Putin và Durov: Một thỏa thuận của kẻ côn đồ | Quả mâm xôi dại: Kết thúc? | Điều gì sẽ xảy ra với giá xăng?" 

https://www.youtube.com/watch?v=iJzLog4SWfI

Chiến lược của Vladimir Putin dựa trên một giả định đơn giản: thời gian đang đứng về phía ông ta.

Ông ta kỳ vọng Ukraine sẽ cạn kiệt nhân lực, các chính phủ phương Tây sẽ mất hứng thú và xã hội Nga sẽ gánh chịu hầu hết mọi chi phí mà không kháng cự. Ông ta không cần một con đường chiến thắng thuyết phục nếu ông ta tin rằng tất cả những người khác sẽ gục ngã trước.

Nhưng giả định đó đang trở nên kém chắc chắn hơn.

-       Nguồn dự trữ kinh tế của Nga đang bị tiêu hao;  

-       Quân đội đang chật vật tìm kiếm nhân lực có năng lực kỹ thuật cần thiết cho chiến tranh hiện đại;

-        Cơ sở hạ tầng dầu mỏ ngày càng dễ bị tổn thương;

-        Trong khi đó, sau gần bốn năm do dự, châu Âu cuối cùng đã bắt đầu mở rộng ngành công nghiệp quốc phòng của mình.

Tất cả những điều này không có nghĩa là chế độ của Putin sắp sụp đổ, nhưng nó có nghĩa là ông ta không có thời gian vô hạn.

Các biện pháp trừng phạt không phải là công tắc on/off

Các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ rất quan trọng vì chúng cho phép Washington trừng phạt các khách hàng mua năng lượng lớn của Nga, có khả năng bao gồm cả Trung Quốc và Ấn Độ. Nhưng các biện pháp trừng phạt có khả năng ngăn chặn cuộc chiến của Putin ngay lập tức hiện không tồn tại.

Trung Quốc và Ấn Độ là những quốc gia lớn với những lợi ích chiến lược riêng. Cả hai sẽ không tổ chức lại chính sách đối ngoại của mình chỉ vì Washington yêu cầu. Dự luật hiện tại cũng trao cho tổng thống Mỹ quyền tự quyết đáng kể về việc chọn các biện pháp và cách thức áp dụng các biện pháp đó.

Quan hệ với Trung Quốc liên quan đến cán cân quyền lực trong tương lai trên khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đối với bất kỳ chính quyền Mỹ nào, đó là một vấn đề chiến lược lớn hơn cả cuộc chiến ở Ukraine. Do đó, thật khó tin rằng Washington sẽ mạo hiểm một cuộc đối đầu kinh tế cơ bản với Bắc Kinh chỉ để thay đổi tính toán của Putin.

Các lệnh trừng phạt làm suy yếu chế độ Nga nhưng phải mất nhiều năm mới thực sự phát huy tác dụng.

Yếu tố cấp bách hơn là năng lực quân sự của Ukraine: vũ khí, đạn dược, tình báo và khả năng xã hội Ukraine duy trì chiến tranh. Điều đó đòi hỏi sự hỗ trợ liên tục của phương Tây và một nền tảng công nghiệp quốc phòng châu Âu lớn mạnh hơn nhiều.

Tại sao cuộc huy động tiếp theo của Putin sẽ nhắm vào những tân binh có kỹ năng 

Chiến tranh hiện đại đòi hỏi Điện Kremlin không đưa thêm nhiều người chưa được huấn luyện vào quân đội. Nó cần những người điều khiển máy bay không người lái, kỹ sư, kỹ thuật viên và những người có khả năng học hỏi các hệ thống phức tạp một cách nhanh chóng.

Đó là lý do tại sao các mục tiêu quan trọng nhất của bất kỳ cuộc huy động nào trong tương lai có lẽ sẽ là sinh viên, những người mới tốt nghiệp và các chuyên gia trẻ có trình độ học vấn cao.

Nga hiện đang cung cấp cho sinh viên đại học những khoản tiền thưởng đáng kể để gia nhập các đơn vị máy bay không người lái với tư cách là người điều khiển và kỹ sư. Điều này cho thấy sự thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng nhất của quân đội nằm ở đâu.

Những người này cũng nằm trong số những người ít sẵn lòng tình nguyện nhất.

Phản ứng có thể nhất của họ đối với việc bị cưỡng bức huy động là nổi dậy có tổ chức, nhưng trên thực tế cái giá phải trả với họ là quá cao dưới một chế độ toàn trị. Do vậy giải pháp với đa số họ sẽ là né tránh – lẩn trốn, trốn tránh chính quyền hoặc rời khỏi Nga.

Phe đối lập Nga ở nước ngoài phải chuẩn bị cho khả năng đó. Đó là lý do tại sao chúng tôi hợp tác với các chính phủ phương Tây để tạo ra những lộ trình thực tế cho các chuyên gia đang gặp nguy hiểm rời đi, nhận thị thực, mở tài khoản ngân hàng và thích nghi với cuộc sống bên ngoài nước Nga. Không nên để Điện Kremlin biến cả một thế hệ người Nga có học thức thành quân nhân.

Cuộc khủng hoảng nhiên liệu có thể giảm bớt, nhưng các vấn đề cơ bản thì không

Các cuộc tấn công của Ukraine đã cho thấy sự dễ bị tổn thương của hệ thống lọc dầu của Nga.

Vào tháng 7, sản lượng xăng của Nga được cho là chỉ đáp ứng khoảng 65% nhu cầu theo mùa sau khi một số nhà máy lọc dầu lớn ngừng hoạt động. Chính phủ đã phản ứng thông qua nhập khẩu, hạn chế xuất khẩu và sử dụng các nguồn dự trữ hiện có.

Nếu cường độ các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu vẫn ở mức thấp hơn, tình trạng thiếu hụt trước mắt có thể giảm bớt vào cuối tháng 8. Nhưng điều đó không nên bị nhầm lẫn với sự phục hồi.

Việc bảo trì thiết bị đã bị hoãn lại. Các cơ sở bị hư hại phải hoạt động dưới áp lực cực lớn. Nhiên liệu chất lượng thấp hơn làm giảm hiệu quả kinh tế và tạo thêm áp lực lên máy móc. Nguy cơ tai nạn công nghiệp sẽ tăng lên nếu các nhà máy lọc dầu tiếp tục hoạt động mà không tiến hành sửa chữa định kỳ vào mùa hè.

Điện Kremlin có thể điều chuyển nhiên liệu và che giấu tình trạng thiếu hụt nhưng không thể xóa bỏ sự xuống cấp về cơ sở hạ tầng vật chất.

Các cuộc tấn công vào kho hàng Wildberry lộ ra tình thế tiến thoái lưỡng nan chính trị

Các cuộc tấn công vào kho hàng #Wildberries không phải chỉ chủ yếu là hệ thống cung cấp quân sự. Nó là một phần thiết yếu của nền kinh tế tiêu dùng Nga và là cầu nối giữa hàng ngàn doanh nghiệp nhỏ với khách hàng của họ.

Việc phá hủy các kho hàng này làm gián đoạn hoạt động hậu cần, việc làm và cuộc sống thường nhật. Nó cũng phá hủy tài sản và sinh kế của các doanh nghiệp nhỏ, những người có rất ít ảnh hưởng đến cuộc chiến.

Có một tác động chính trị khó chịu. Dưới chế độ độc tài, việc đổ lỗi cho nhà độc tài là nguy hiểm. Do đó, người dân tìm kiếm một kẻ thù mà họ có thể tố cáo một cách an toàn. Ukraine trở thành mục tiêu khả dụng cho sự giận dữ mà đáng lẽ phải hướng vào đó là Điện Kremlin.

Các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng tiêu dùng do đó có thể củng cố luận điệu của chế độ, ngay cả khi làm suy yếu nền kinh tế hỗ trợ nó.

Ukraine quyết định cách thức chống lại sự xâm lược chống lại mình. Nhưng hậu quả chính trị của mỗi loại mục tiêu cần được xem xét một cách trung thực. Hành động của chính Điện Kremlin rất đáng chú ý: họ đã tăng cường bảo vệ xung quanh các nhà máy lọc dầu trong khi dường như coi các kho hàng tiêu dùng là ít quan trọng về mặt chiến lược hơn.

Nga đang tiêu thụ các kho dự trữ tích luỹ trước chiến tranh 

Trong nhiều năm, Điện Kremlin đã trình bày sự vận hành liên tục của nền kinh tế Nga như bằng chứng cho thấy các lệnh trừng phạt đã thất bại. Trên thực tế, nền kinh tế chiến tranh đã tiêu thụ các kho dự trữ tích lũy trong những thập kỷ trước đó.

Bộ Kinh tế Nga đã cắt giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 xuống còn 0,4%. Các nhà phân tích tại ngân hàng VTB do nhà nước kiểm soát ước tính rằng chính phủ có thể rút 2,5 nghìn tỷ ruble từ dự trữ ngoại hối trong năm nay, chỉ còn lại 1,6 nghìn tỷ ruble làm đệm ngân sách.

Nhà nước cũng đã đẩy một phần rủi ro thời chiến ngày càng lớn vào hệ thống ngân hàng.

Điều này không gây ra một sự sụp đổ ngoạn mục nhưng nó dần dần loại bỏ biên độ an toàn của nền kinh tế - ít người lao động hơn, ít đầu tư tư nhân hơn, cơ sở hạ tầng xuống cấp và sự phụ thuộc ngày càng tăng vào chi tiêu nhà nước.

Đó là lý do tại sao chính phủ ngày càng hạn chế việc tiếp cận các số liệu thống kê kinh tế có ý nghĩa. Điện Kremlin muốn người dân Nga tin rằng tình hình hiện tại có thể tiếp tục vô thời hạn.

Điều đó là không thể.

Châu Âu cuối cùng cũng đã bắt kịp

Châu Âu đã mất gần bốn năm để tiến quá chậm, sự chậm trễ này đã mang lại cho Putin một lợi thế rất lớn. Nhưng hướng đi hiện đang thay đổi.

Theo báo cáo, năng lực sản xuất đạn dược của EU đã tăng từ khoảng 300.000 viên mỗi năm vào năm 2022 lên khoảng 2 triệu viên vào cuối năm 2025. Các chương trình mới của châu Âu nhằm mục đích mở rộng hơn nữa năng lực sản xuất và tạo ra nguồn cung cấp thiết bị quân sự ổn định hơn.

Tuy nhiên những con số này không nên bị phóng đại. Năng lực sản xuất không đồng nghĩa với lượng đạn dược được cung cấp cho Ukraine. Châu Âu vẫn phải đối mặt với tình trạng mua sắm phân tán, vấn đề thiếu nhân lực và thời gian giao hàng kéo dài. Nhưng cán cân kinh tế cơ bản mới là điều quan trọng – Nền kinh tế châu Âu lớn hơn Nga nhiều lần, một khi ngành công nghiệp quốc phòng của châu Âu được đặt trên nền tảng vững chắc, Putin không thể cho rằng Nga sẽ duy trì được lợi thế vật chất lâu dài.

Điều này không có nghĩa là Ukraine chỉ cần chờ thêm một năm nữa rồi tiến đến chiến thắng. Tình trạng thiếu nhân lực ở Ukraine cũng đang rất nghiêm trọng. Phương Tây cũng không thể loại bỏ Putin và thay mặt để tái thiết nước Nga. 

Nhưng niềm tin của Putin rằng ông ta có thể tiếp tục cuộc chiến này thêm năm hoặc mười năm nữa mà không làm thay đổi căn bản nước Nga là sai lầm. Nếu chiến tranh tiếp diễn, Nga sẽ không chỉ mất thêm một thập kỷ phát triển mà còn dần dần rời xa nền kinh tế hiện đại và tiến tới sự suy thoái vĩnh viễn về công nghệ, thể chế và xã hội.

Thời gian chưa hoàn toàn chống lại Putin.

Nhưng thời gian không còn chắc chắn đứng về phía ông ta nữa.

M.K.

Nguồn: FB Hnb Tran