Khi cảnh báo thuế trở thành vấn đề quốc tế

Bút Lông

Khi một Tổng Lãnh sự quán nước ngoài phải ra thông báo khuyên công dân của mình “coi chừng bị giữ lại ở sân bay Việt Nam vì thuế”, thì đó không còn là chuyện của riêng ngành thuế nữa.

Đó đã là chuyện hình ảnh quốc gia.

*

Tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp hạn chế quyền tự do đi lại. Nó nên là biện pháp cuối cùng, không phải biện pháp đầu tiên để nhắc người dân làm thủ tục.

Ngày 10/11/2026, Tổng Lãnh sự quán Singapore tại TP. HCM đăng khuyến cáo chính thức: người Singapore đang hoặc từng làm ăn ở Việt Nam nên kiểm tra ngay tình trạng thuế, đóng mã số thuế của doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, xử lý sớm nghĩa vụ còn tồn đọng trước khi xuất cảnh.

 

Lý do rất thẳng: đã có người Singapore bị tạm thời hạn chế rời Việt Nam vì nghĩa vụ thuế liên quan đến công ty mà họ từng là người đại diện theo pháp luật.

Chỉ 1 ngày sau, câu chuyện của ông Nguyễn Đình Minh Trị, doanh nhân Việt kiều Mỹ, lan khắp mạng xã hội.

Ông về Việt Nam ngày 9/11, định bay về Mỹ ngày 15/11. Nhưng ở sân bay Nội Bài, ông được thông báo có vướng mắc thuế liên quan đến Công ty TNHH Thương mại và Tư vấn Mỹ Việt – công ty ông lập ra và đã ngừng hoạt động gần 20 năm.

Điều khiến nhiều người sốc nhất: theo lời ông, sau khi làm việc với cơ quan thuế, công ty không còn nợ thuế. Nhưng ông vẫn có nguy cơ bị tạm hoãn xuất cảnh, chỉ vì chưa hoàn tất thủ tục đóng mã số thuế.

Đến 11/11, cơ quan thuế Hà Nội đã hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh cho ông, sau khi doanh nghiệp khôi phục mã số thuế, nộp tờ khai và xử lý phần còn tồn đọng.

Vụ việc được gỡ sau 2 ngày. Nhưng dư âm của nó thì ở lại lâu hơn nhiều.

Bởi vì nó chạm đúng vào nỗi sợ lớn nhất của người làm ăn xa xứ: “Tôi không trốn thuế, tôi không nợ thuế, vậy sao tôi vẫn có thể bị giữ lại?”.

Phải nói rõ: chiến dịch làm sạch mã số thuế của Việt Nam là CẦN THIẾT.

Chúng ta đang có khoảng 2,5 triệu mã số thuế trong diện không hoạt động, bỏ địa chỉ, nợ thuế kéo dài. Trong đó có không ít công ty “ma”, công ty mua bán hóa đơn, công ty bỏ trốn sau khi nợ thuế. Không làm sạch, hệ thống thuế sẽ mãi mang gánh nặng dữ liệu ảo.

Từ 1/7/2026, Nghị định 252/2026/NĐ-CP cũng đã quy định rõ việc tạm hoãn xuất cảnh với người chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. Về nguyên tắc, đây là công cụ để buộc người nộp thuế phải quay lại đối thoại, thay vì im lặng rồi rời khỏi Việt Nam.

Vấn đề không nằm ở mục tiêu. Vấn đề nằm ở CÁCH LÀM.

Hiện nay, nhiều người bị vướng không phải vì nợ thuế lớn, mà vì lỗi thủ tục: công ty đã chết trên thực tế nhưng vẫn còn sống trên hệ thống. Ngừng kinh doanh không đồng nghĩa với đã giải thể. Trả giấy phép không đồng nghĩa với đã đóng mã số thuế.

Và nguy hiểm nhất: nhiều người KHÔNG HỀ BIẾT mình đang gặp rủi ro.

Một doanh nhân Singapore rời Việt Nam từ 10 năm trước. Một Việt kiều về nước sau 20 năm. Một người từng đứng tên công ty giúp bạn rồi quên mất. Họ không nhận được thông báo, không đọc được văn bản tiếng Việt, không biết mã số thuế cũ vẫn còn “treo”.

Đến khi họ biết, thì đã là ở cửa khẩu.

Khi đó, thiệt hại không chỉ là một chuyến bay bị lỡ. Đó là cảm giác bị đối xử như người vi phạm, dù mình không hề có ý định gian lận.

Và khi câu chuyện như vậy được kể lại trong cộng đồng doanh nhân, trong gia đình Việt kiều, trong các phòng lãnh sự, nó nhanh chóng biến thành một “hội chứng”: người ta không còn hỏi “tôi có nợ thuế không?”, mà hỏi “liệu tôi có bị giữ lại không dù tôi không nợ gì?”.

Một khi hội chứng đó hình thành, thiệt hại về hình ảnh sẽ lớn hơn rất nhiều so với số tiền thuế thu được từ các doanh nghiệp đã chết.

Việt Nam không cần phải chọn giữa kỷ luật thuế và hình ảnh quốc gia. Hai việc này có thể đi cùng nhau, nếu chúng ta làm được 3 điều:

1. Phân loại rõ: người trốn thuế lớn, người nợ nhỏ đang hợp tác, và người chỉ thiếu thủ tục, không thể chịu cùng một mức chế tài.

2. Thông báo trước, minh bạch trước: không ai nên biết mình bị tạm hoãn xuất cảnh lần đầu tiên tại sân bay.

3. Có cơ chế giải thể mặc định cho doanh nghiệp đã chết thật sự sau 3-5 năm không hoạt động, thay vì để mã số thuế treo mãi rồi quay lại phạt người đại diện.

Tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp hạn chế quyền tự do đi lại. Nó nên là biện pháp cuối cùng, không phải biện pháp đầu tiên để nhắc người dân làm thủ tục.

Làm sạch mã số thuế là dọn dẹp quá khứ. Giữ được niềm tin của nhà đầu tư và Việt kiều mới là xây dựng tương lai.

Nếu bạn từng đứng tên công ty ở Việt Nam, dù đã bỏ từ 10-20 năm trước, hãy kiểm tra ngay trên eTax Mobile hoặc liên hệ Chi cục Thuế nơi công ty đăng ký. Đừng đợi đến khi ra sân bay mới biết.

Bạn có biết ai từng gặp tình huống tương tự không? 

B.L.

Nguồn: FB Bút Lông

 

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn