Cầu Kerch, tại sao nó đổ và bao giờ thì dựng lại được?

(Về cuộc chiến tranh xâm lược Ukraine của Putler – ngày 18/11/2026)

Phuc Lai GB 

1. Mùa thu cây cầu đã gãy 

(Trào phúng) Từ hôm qua, Meta Tây Phi ghi nhận lượng truy cập giảm hẳn từ nhóm “bò được Putler nuôi”. Có thể phải cảnh báo chính quyền về một cơn dẩm khiến chúng đập đầu vào tường hoặc nhảy lầu hàng loạt. 

Tình thế đó là đáp ứng với việc các blogger quân sự Nga tỏ ra ảm đạm. Một người có biệt danh “Russian Engineer” thừa nhận rằng chiến dịch quân sự của Ukraine nhằm vô hiệu hóa cây cầu đã diễn ra “hoàn hảo”. Theo người này, hàng trăm thiết bị bay không người lái đã được sử dụng để đánh lạc hướng hệ thống phòng không Nga, tạo tiền đề cho một đòn tấn công chính xác bằng tên lửa đạn đạo. Đáp trả những ý kiến bảo rằng – Nga có thể sửa cái nhịp này “trong mấy hồi”, thằng Rybar – viết trên Telegram của mình: “Ngay cả việc lắp đặt một vòm cầu đúc sẵn trong những điều kiện như thế này cũng sẽ là một thách thức cực kỳ lớn”. 

Nhìn lại “quá trình” phá cầu Kerch của Ukraine:

+ Ngày 8 tháng 10 năm 2022: Một chiếc xe tải chở đầy chất nổ đã phát nổ, làm sập hai nhịp cầu đường bộ và gây cháy các toa xe chở nhiên liệu trên một đoàn tàu hàng.

+ Ngày 17 tháng 7 năm 2023: Cầu Kerch bị tấn công bởi các thiết bị không người lái trên biển (xuồng tự sát) loại “Sea Baby”. Một nhịp cầu đường bộ bị phá hủy hoàn toàn, trong khi một nhịp khác bị hư hại. Sau đó, Nga đã bố trí các sà lan xung quanh nhằm bảo vệ cây cầu khỏi những đợt tấn công tiếp theo.

+ Ngày 3 tháng 6 năm 2025: Cơ quan An ninh Ukraine thực hiện một chiến dịch dưới nước, kích nổ khối lượng chất nổ được đặt trên các trụ cầu. Chiến dịch này sử dụng lượng thuốc nổ tương đương 1.100 kg TNT, gây hư hại nghiêm trọng cho các phần trụ cầu nằm dưới mặt nước.

+ Ngày 16 tháng 11 năm 2026: Cầu Kerch tiếp tục hứng chịu một cuộc tấn công khác. Hình ảnh vệ tinh cho thấy mặt cầu bị hư hại tại ít nhất hai vị trí, cùng với tình trạng biến dạng ở một trong các vòm cầu.

+ Ngày 17 tháng 11 năm 2026: Các đợt tấn công vào cầu Kerch đã khiến một vòm cầu và một nhịp cầu đường bộ bị sập. Câu này nghe thì vớ vẩn nhưng đúng nghĩa là cây cầu đã bị vô hiệu hóa.

Đòn đánh đầu tiên ngày 8/10/2022 đã làm suy giảm năng lực vận tải của cả hai đường sắt và đường bộ của cầu. Vụ cháy tàu nhiên liệu đã làm cho các dầm cầu bị om nhiệt, dù chưa gãy nhưng Nga đã giảm số lượng toa tàu xuống còn 19 toa để kéo qua cầu, và khả năng cao là mỗi toa cũng không còn chất tải nặng được như trước. Bên đường bộ, xe tải nặng bị hạn chế sau cú tấn công tháng 7/2023, nhưng qua lại tự do của xe cỡ nhỏ vẫn đảm bảo. Khi tôi theo dõi các trang web vé tàu hỏa sang Simferopol, vẫn bán vé nhưng được người bạn bên Nga nói: thời gian trên đó đã được sửa là thời gian chạy tàu cộng dồn, chứ không phải tổng thời gian cả chờ. Tàu hỏa sẽ phải chờ để qua phà biển – 2 phà có boong đường sắt và 4 phà chỉ chở ô tô. Đó là thời gian sau khi bị giảm năng lực vận tải đường sắt của cầu Kerch nên Nga phải áp dụng hỗn hợp phà biển chở tàu hỏa (loại có từ thời Liên Xô) với giảm tải cho các đoàn tàu được phép chạy qua cầu. Và đó cũng là thời gian mà người Ukraine tăng cường đánh chìm các phà này, đến tháng 6/2026, người phát ngôn Hải quân Ukraine nói Nga không còn phà đường sắt hoạt động (chiếc thứ hai bị đánh chìm hồi tháng 4), còn phà thông thường không thể đảm đương khối lượng hàng hóa tương đương mức trước chiến tranh. 

Cũng từ đó, việc khai thác vận tải đường sắt qua cầu vẫn tiếp tục nhưng ở mức độ hạn chế như thời sau 8/10/2022. Cần phải tỉnh táo khi đánh giá năng lực vận tải qua cầu Kerch từ sau cú đầu tiên, tháng 10/2022. Như trên đây đã viết, vụ nổ đầu tiên này không chỉ làm hư hại mặt cầu đường bộ. Đám cháy trên đoàn tàu chở nhiên liệu khiến Nga phải đối mặt với rủi ro lớn khi cho chạy tàu qua cầu. Đến năm 2024, một phân tích ảnh vệ tinh của Molfar được The Independent dẫn lại cho thấy trong khoảng ba tháng, từ cuối tháng 2/2024, hầu như không có tàu hàng quân sự chạy qua cầu; chỉ ghi nhận một đoàn tàu chở khoảng 55 toa nhiên liệu. (Nguồn:

https://www.pravda.com.ua/.../05/07/7454532/index.amp...)

Sau sự kiện hôm qua, tờ Guardian cũng đưa ra nhận định rằng, Nga đã hạn chế mạnh việc sử dụng cầu Kerch để vận chuyển nhiên liệu bằng đường sắt kể từ vụ tấn công năm 2022.( Nguồn:

https://www.theguardian.com/.../ukraine-strikes-critical...)

Như vậy, chúng ta có thể đánh giá ngay từ tháng 10 năm 2022 cây cầu đã bị suy giảm nghiêm trọng năng lực vận tải của nó, nhất là vận tải quân sự. Mức độ om nhiệt của bê-tông bên phần cầu đường sắt là không thể đánh giá được và nó có thể bị sập dầm bất cứ lúc nào, và trong điều kiện chiến tranh Nga khó có thể phục hồi được. 

Khi nhìn lại những mốc sự kiện xung quanh cây cầu trên đây, có một chi tiết không được thống kê: sau khoảng nửa năm tính từ lần bị tấn công đầu tiên, cây cầu bị phát hiện có những vết nứt nghiêm trọng. Nhân đó, ngày 3/6/2023 tôi có bài ở đây:

https://www.facebook.com/phuc.lai.07/posts/pfbid02eAb2BZX6o7MLNqMTNN37sU4ydh2NyncZ6uLPLscfRxSwDBVAJzjUkziN9pXGCTC7l

Nếu quý vị ngại đọc lại, tôi xin viết tóm tắt như thế này: Khi Nga Putler cố làm cái cầu, chuyên gia đã nhận xét là độ bền nó chỉ có 10 năm thôi (trước khi đến lượt nhà thầu Nga, các nhà thầu Trung Quốc đã lắc đầu vì họ có thể xây được, nhưng không bảo hành nổi theo yêu cầu của chủ đầu tư). Vì vậy bây giờ nếu có sửa sau khi bị đánh phá, cũng chỉ sửa được phía trên mặt nước, trong khi các rọ cọc móng đã xô nghiêng nghiêm trọng, cũng như các trụ cầu đã nứt, vỡ... không thể phục hồi được nữa. Nga sẽ phải chờ hết chiến tranh, xây mới lại một đoạn cầu và là đoạn khó nhất, tốn kém nhất. Sau khi được chữa chạy, Nga cố dùng, thậm chí cho chạy tàu hỏa qua với số toa ít đi, giảm tải trọng của các toa... bất chấp cảnh báo của các chuyên gia là cầu phải được dừng hoàn toàn cho sửa chữa lớn. Kết quả là liên tục xuất hiện các vết nứt trên các trụ cầu. Sở dĩ có việc này là do kết cấu địa chất đáy biển cửa biển Azov yếu, dòng chảy xiết và nhiều núi lửa bùn (đây là lý do chủ yếu để các kỹ sư và chuyên gia Liên Xô kiên quyết không đề nghị xây cầu Kerch). Khi bị tấn công, mắt thường sẽ không nhìn thấy sự xê dịch của bề mặt và các trụ cầu, nhưng chấn động là dẫn xuống tận nền móng. Cùng với nước chảy, hoạt động vận tải không thể dừng được của Nga tiếp tế cho bán đảo Crimea, tiếp tục phá hoại cây cầu. Khi phát hiện ra một điểm xê dịch sẽ không thể khắc phục nếu bị tác động, Ukraine đã cho một vài “Sea Baby” tấn công dưới mặt nước vào mấy trụ cầu đó, kết quả là đã làm sập một bên của đường bộ, nhưng Nga đã lại chữa được sau sự kiện này vào tháng 7/2023, khi phát hiện các vết nứt một tháng. 

Năm ngoái, tức 2025 sau vụ SBU dùng USV đưa 1100 ki-lô-gam thuốc nổ tấn công một trụ cầu, tôi đã hỏi một “bà hàng nước” là kỹ sư sĩ quan công binh Nga đã về hưu, thì ông ấy cho biết từ cuối năm 2024 đã có báo cáo về việc, một trụ cầu đỡ giàn vòm cung chính bên đường bộ, đã suy yếu nghiêm trọng và thông tin này được báo lên cấp cao nhất của Nga, không rõ có đến tai Putler hay không nhưng cơ quan tình báo Ukraine chắc là nắm được, và SBU đã được giao nhiệm vụ đánh thử bằng USV ngầm. Đòn này có thể nhìn nhận là đòn có mục đích kép: nếu đổ cầu được thì tốt – khả năng này là khá thấp nhưng nếu nó làm nghiêng được giàn vòm nặng hàng nghìn tấn bên trên, thì chắc chắn sẽ đổ xuống biển và gây sập vỡ mặt cầu. Kết quả là nó không đổ, nhưng Nga vẫn phải tiếp tục khai thác hết khả năng trong điều kiện cho phép của cây cầu đã là “răng bà lão”. Tổng hợp tất cả các yếu tố: địa chất, thủy văn, xây dựng không đạt chuẩn kết cấu và bị đánh phá liên tục một cách có hệ thống đầy tính toán, mà nó lăn xuống biển như hôm nay. 

Tính đến ngày 18/11/2026 thì Nga đã cho chạy thử tàu hỏa qua cầu, vì bên đó cầu vẫn đứng được, bất chấp người Ukraine cũng tấn công nó kha khá. Không khó để quan sát, vòm cung cầu bên đường sắt thấp hơn, kết cấu chắc hơn (và trông cũng xấu hơn) nên nó chưa sập như bên kia. Tuy nhiên việc khai thác vận tải đường sắt chính thức, vẫn phải dừng một thời gian ngắn để đánh giá nguy cơ, nhưng vì Nga liều nên nó có thể được đưa vào vận hành trở lại sớm. Bên đường bộ như vậy là đã chấm dứt qua lại. Cung cấp cho bán đảo Crimea sẽ được dồn gánh nặng lên đường sắt và sắp tới nếu người Ukraine đánh thêm một đòn nào nữa, thì cái “răng bà lão” này khả năng cao là sập nốt.

Như thế, cầu Kerch không phải bị sập vì một đòn duy nhất mà bằng nhiều đòn nhỏ mà ngay cả khi gộp tất cả các đòn đó vào một lần duy nhất và một điểm duy nhất, cũng chưa chắc đã đổ. Đây là việc làm bất khả thi và còn chưa tính đến hệ thống phòng thủ dày đặc Nga đã thiết lập xung quanh cây cầu. Người Ukraine đã phải chia việc tấn công nó ra làm nhiều công đoạn. Để chuẩn bị cho đòn cuối, người Ukraine tiếp tục cần mẫn tiêu diệt các hệ thống phòng không bảo vệ cầu. Đòn cuối cùng là hàng loạt UAV đánh vào vòm cung làm nó nghiêng, rồi đến đòn tên lửa, và cũng là không thể chịu được sức nặng hàng ngàn tấn, vòm đã đổ sập kéo theo cả mặt cầu. 

Câu hỏi cuối: có thể xây dựng lại được không? KHÔNG THỂ, ít ra là trong cuộc chiến này. Coi như công ty cầu phải làm lại cả một khúc mới, đúng cái khúc quan trọng nhất và khó làm nhất. 

2. Đánh giá về khả năng suy giảm hậu cần của Nga sau đòn đánh này

Câu này của thằng Rybar đúng, khi nó nhận định rằng đòn tấn công mới nhất sẽ buộc Mục-tư-khoa phải “thay đổi hoàn toàn” các tuyến đường tiếp tế đến Crimea, chuyển hướng lưu thông sang cao tốc Novorossiya. Xin lưu ý chữ HOÀN TOÀN. Như trên đây tôi đã tổng hợp vài nguồn tin công khai, Nga đã HẠN CHẾ vận tải đường sắt sang Crimea, riêng các đoàn tàu chở nhiên liệu hầu như không được cho qua vì một lý do dễ hiểu: sợ bị tấn công tiếp. Đoàn tàu chở nhiên liệu đang chạy là dễ bị tấn công và rất khó phòng thủ, nếu bị trúng đòn bốc cháy chảy lung tung ra cầu, nếu đúng vị trí lần trước đã “om dưa” thì bây giờ chỉ có vứt cầu đi, mà như vậy thì khỏi vận tải các hàng hóa khác. Qua cầu Kerch để đáp ứng nhu cầu vận tải cung ứng cho bán đảo, còn hai phương tiện chính: tàu hỏa chạy chậm, kéo nhẹ, ít toa và xe tải cỡ trung trở xuống. Các nguồn tình báo mở ghi nhận vận tải đường bộ tăng lên đáng kể từ khi cầu bị tấn công. 

2.1. Năng lực của cao tốc Mariupol – Dzhankoy hay “cao tốc Novorossiya” đáp ứng được không?

Về lý thuyết nếu chạy xe trong điều kiện bình thường, thì được. Nhưng hiện nay nó đã bị UAV của Ukraine đánh phá hàng ngày, vì vậy nó đang kêu gọi gấp rút chăng lưới chống UAV trên toàn tuyến. Các thông tin này cũng trả lời luôn câu hỏi có một người hỏi tôi từ đầu hè, khoảng tháng Năm: có phải tuyến cao tốc này của Nga đã hoàn toàn nằm trong tầm UAV của Ukraine và hoàn toàn tê liệt không, có một vị KOL đình đám bảo thế? Tôi thấy hơi lạ, vì ngay cả đến thời điểm tháng 11/2026 này, điều đó vẫn chưa thành sự thật. Nếu đo trên bản đồ từ khu vực AFU có được những thành tựu giải phóng đất đai trong năm qua, đến điểm gần nhất của tuyến đường M-14 ngay phía tây nam của Mariupol, chúng ta thấy là trên 100 ki-lô-mét (ảnh dưới). 

Với khoảng cách như thế người Ukraine có thể làm khó khăn công tác vận tải của Nga, nhưng nói làm tê liệt hoàn toàn, là không đúng. Xin hiểu rằng, có thể tấn công một mục tiêu trên đường; có thể làm một đoạn đường trở nên nguy hiểm; và có thể duy trì sự khống chế đủ liên tục để tuyến đường mất năng lực vận tải... cấp độ sau khó hơn rất nhiều. 

Nhưng cũng không nên đánh giá thấp những nỗ lực của người Ukraine đối với hướng này, cụ thể là tuyến đường mà Nga gọi là “đường Liên bang R-280” từ Rostov đến Taganrog, Mariupol, Berdyansk đến Crimea. 

The Guardian ngày 11/6/2026 mô tả các UAV cánh cố định nhóm tầm bay 150 km được sử dụng để săn phương tiện vận tải Nga trên hành lang R-280. Bài báo cho biết chiến dịch đánh phá nhằm vào mục tiêu ở độ sâu 20 – 200 km sau tiền tuyến và cho biết từ cuối tháng Năm, tuyến đường gần như bị đóng đối với giao thông dân sự. Một báo cáo của ACLED về chiến dịch đánh phá hậu cần miền Nam Ukraine ghi nhận 361 vụ tấn công trong vùng đệm 20 km quanh hành lang R-280 và các điểm vượt cố định, từ tháng 1 đến tháng 6/2026. Báo cáo mô tả Nga phải hạn chế xe quân sự trên R-280, tổ chức hộ tống và chuyển sang các tuyến phụ; Ukraine sau đó tiếp tục đánh cả những tuyến thay thế. Thậm chí cầu đường cũng không thoát. 

Ngày 21/5/2026, người đứng đầu chính quyền chiếm đóng ở Kherson ban hành lệnh hạn chế xe chở hàng trên đoạn R-280 thuộc khu vực này. Một số loại hàng thiết yếu và hàng quân sự được miễn trừ. Ngày 9/6, chỉ huy Lực lượng Hệ thống Không người lái Robert Brovdi cho biết: giữa tháng 5: khoảng 3.800 xe chở hàng mỗi ngày, sang đầu tháng 6 chỉ còn khoảng 1.100 xe mỗi ngày, như vậy giảm đến 71%. Nhưng cần lưu ý, đây là mức công bố chỉ cho 2 tuần hoạt động, và chính thông tin chính thức từ phía Ukraine cũng nói rõ đây không phải phong tỏa hoàn toàn, mà là sự suy giảm đáng kể năng lực hậu cần, buộc Nga chuyển sang các tuyến đường vòng.

Để đánh giá kỹ hơn nữa, chúng ta cần xem xét thêm các thông tin khác. Trong bài điều tra của Đài Châu Âu Tự do/Radio Liberty về R-280 đăng đầu tháng 11/2026, một chuyên gia quân sự Ukraine cho biết:

- Lưu lượng vận tải trên tuyến giảm khoảng ba lần so với đầu năm;

- Giá một chuyến xe Voronezh – Sevastopol trước đây khoảng 150.000 – 160.000 rúp, nay tăng lên 350.000 – 400.000 rúp (từ 200 đến 250%); 

- Chuyến vận chuyển khẩn cấp có thể lên tới 500.000 rúp (300%).

Căn cứ trên báo cáo thiệt hại gây ra cho địch của Bộ tổng tham mưu Ukraine, có thể thấy xu hướng khá rõ: 

- Tháng 1 – 4: khoảng 133–208 phương tiện (xe tải và xe bồn)/ngày.

- Tháng 5: tăng lên 278/ngày.

- Tháng 6 – 11: duy trì ở mức khoảng 423 – 469/ngày. 

Như vậy, đây không phải một đợt tăng đột biến chỉ trong vài ngày. Từ tháng 6, mức tổn thất phương tiện được báo cáo đã chuyển sang một mặt bằng cao hơn hẳn. Tôi nghĩ có thể đưa ra nhận định rằng hoạt động vận tải trên R-280 đã bị hạn chế đáng kể, thậm chí một số đoạn bị hạn chế rất nặng, tuy vậy cần phải dùng đúng từ là “suy giảm năng lực khai thác” chứ không phải là “tê liệt phần lớn toàn tuyến”. Nếu chăng lưới toàn bộ tuyến thì sẽ khá vất vả và không thể thực hiện che kín toàn tuyến trước mùa đông này. 

Có thể #kết_luận rằng, song song với chiến dịch Vivaldi đang được tiến hành khá lặng lẽ nhưng hiệu quả, có một chiến dịch rầm rộ không kém nhưng cũng lặng lẽ không kém, là chiến dịch săn xe tải diễn ra trong cùng một thời gian.

Nếu so sánh với Đường Trường Sơn (559) của Việt Nam trong chiến tranh, Mỹ nỗ lực đánh phá với sức mạnh kinh khủng nhưng là bên thua trận, trong khi những gì đang diễn ra trên R-280 cho thấy, Nga đang không xây dựng được một hệ thống hậu cần có khả năng phân tán, sửa chữa, chuyển đổi phương thức vận tải và duy trì lưu lượng ngay cả khi bị đánh phá. Không phải vì họ kém cỏi, mà vì đặc thù chiến trường hoàn toàn khác nhau, và chiến trường hiện nay đã gần như hoàn toàn TRONG SUỐT. 

2.2. Tổng kết

Với tình trạng trên, Nga phải cung ứng cho bao nhiêu người toàn khu vực mặt trận miền nam Ukraine, tả ngạn Kherson và Crimea? Một đánh giá của ISW tháng 4/2024 dẫn thông tin từ nhà quan sát quân sự Ukraine Kostyantyn Mashovets:

- Hai cụm quân Nga Dnepr và phía Đông ở miền Nam Ukraine: khoảng 180.000 – 182.000 người;

- Lực lượng phòng thủ Crimea: thêm khoảng 13.500 người;

- Rosgvardia tại miền Nam Ukraine và Crimea: ít nhất 14.000 người.

Tổng cộng là khoảng 207.500 – 209.500 người, nếu tính cả Rosgvardia. Thêm thành phần dân sự nữa có thể đạt mức 250.000 người. ACLED trong báo cáo năm 2026 sử dụng ước tính 250.000 – 300.000 quân Nga là đối tượng chịu tác động của chiến dịch đánh phá mạng hậu cần miền Nam. Để cung ứng cho lượng người nói trên, trong 1 ngày Nga tối thiểu phải đưa được 300 chuyến xe tải đến đích. Khi cầu Kerch còn, Nga có thể tận dụng phần đường bộ của nó để gánh cho R-280 đang bị phong tỏa, kèm theo tàu hỏa vẫn có thể chạy được túc tắc cứ cho là đạt 1/3 công suất so với trước khi bị đánh phá lần thứ nhất 8/10/2026 tức là khoảng 12.500 tấn hàng/ngày (tôi tính công suất trước chiến tranh là 13,5 triệu tấn hàng hóa/năm qua đường sắt). Nay công suất 40.000 lượt ô tô /ngày biến mất, vậy tàu hỏa qua cầu Crimea phải gánh tải cho toàn bán đảo và một phần lớn chiến trường miền nam rồi.

Như vậy để đáp ứng cho với quân số vào khoảng 250.000 người thuộc bộ máy cả dân sự và quân sự, với dân chúng (thống kê dân số năm 2026 ước tính Crimea có khoảng 1,9 triệu người, Sevastopol khoảng 510.000 người, tổng cộng xấp xỉ 2,4 triệu người), đây là một câu chuyện khá nguy nan. 

Câu chuyện là, Nga cần giữ Crimea như một căn cứ quân sự, nhưng để giữ được căn cứ ấy, Nga phải bảo đảm đời sống cho hàng triệu dân thường và duy trì một hệ thống vận tải dân sự – quân sự cùng lúc. Và đảm bảo hậu cần cho một cụm quân dân lớn như thế, phải có một tuyến đường giao thông thông suốt, liên tục và như trên đây tôi đã phân tích: làm thế nào để kẻ thù có đánh phá cũng không xi-nhê gì. Nga đang bất lực trước yêu cầu này.

3. #Nhận_xét và #kết_luận

Trong nhiều bài viết, tôi nhiều lần cho rằng người Ukraine sẽ không phá sập cây cầu ngay, vì còn... để cho quân Nga chạy. Ngay cả một số người Ukraine trong cuộc cũng nói vậy. Nhưng đến giữa tháng 11/2026 này, phải chân thành mà nói, phá nó chẳng hề dễ và có lẽ, phải trải qua quá trình hàng năm, chứ đã đánh sập được thì cho sập luôn, để dành làm gì.

Tác động của cú đánh sập bên đường bộ của cầu Kerch về vận tải, là nghiêm trọng. Mặc dù từ ngày 1/11/2026 Nga đã chủ động cấm xe tải nặng qua cầu (cũng như nhiều lần khác đã từng cấm do đủ các lý do, trục trặc kỹ thuật cho cây cầu không thiếu), nhưng nó vẫn đóng góp được cung ứng hàng hóa cho bán đảo. Bây giờ thì dừng hết, và bộ phận bị ảnh hưởng đầu tiên sau cú này, là dân cư, nhóm sử dụng hàng hóa từ vận tải đường bộ nhiều nhất. Chỉ trong vài tuần tới, nếu dân cư Crimea không di tản, tình trạng đói kém thiếu thốn sẽ diễn ra. Họ sẽ phải đi tàu hỏa về, hoặc điều đình với Ukraine để tạm dừng tấn công các đoàn xe dân sự đi qua đường R-280 về Nga. 

Có thể nói đòn này là một cú huých mạnh mẽ cho quá trình sụp đổ chiến trường miền Nam của Nga. 

Về chính trị, tác động của nó là không thể bàn cãi. Như hôm qua tôi đã nói  dưới bài: Putler bây giờ đi Trung Quốc họp Summit cũng dở hơi mà không đi cũng dở hơi. Có lẽ vì buộc phải đi, hắn cho thông tàu gấp: ngày 17/11/2026 (hôm qua), thông tin từ ISW và Reuters xác nhận phần cầu đường bộ đã sập, trong khi đường sắt vẫn còn khả năng hoạt động hạn chế. ISW cho biết Nga đã khôi phục lưu thông trên một đường ray – Trò này để ra vẻ thôi: cầu vẫn hoạt động bình thường. Còn lâu mới qua mắt được Tập Cận Bình.

Nhưng những gì mà Trump thể hiện mới đáng nói. Mục tiêu của lão về hồ sơ Ukraine là chấm dứt chiến tranh, nhưng lại phải kèm theo điều kiện là có lợi cho Nga. Chấm dứt chiến tranh thì dễ, nhưng phải theo điều kiện là Ukraine đuối hết hơi, thì mới dễ tác động; đây lại còn đánh Nga ầm ầm. Vậy là –Không có lời giải bài toán cho cặp Putler – Trump.

Vậy với Tập Cận Bình thì sao? Kinh tế Trung Quốc đang trải qua giai đoạn khó khăn nhất hậu Covid – 19, mà một trong những nguyên nhân chính là cuộc chiến tranh Nga – Ukraine. Cái lợi về dầu khí giá rẻ cũng như bán được một số hàng hóa công nghệ cho Nga, không thể bù đắp cái thiệt hại khi thị trường châu Âu bị ảnh hưởng. Chiến tranh thương mại với Hoa Kỳ là một sức ảnh hưởng thứ hai đến khó khăn của Trung Quốc mà ông Tập cũng phải giải quyết. Điều thú vị là cú đánh sập cầu Kerch, đem lại cho họ Tập một vị thế cao hơn hẳn hai tên kia, ít nhất trong hồ sơ Ukraine. 

Quay lại với Putler, kho đầu đạn hạt nhân chắc chắn không thể cứu được quân đội của hắn đang sa lầy, và một mùa đông không có vòng bi tàu hỏa và lốp đi tuyết cho xe tải đang hiển hiện. Những điều này chúng ta đã biết thì tình báo Trung Quốc chắc chắn biết, chỉ có Trump là không biết. Nhìn chung là... không có phương án trả lời nếu hai tên đối tác kia hỏi: thế ông định rút khỏi cuộc chiến như thế nào? Muốn tuyên bố chiến thắng, phải thắng được thật sự, chứ không phải bằng trò mèo ép uổng với cắt tín hiệu của Trump. Còn đứng thẳng lưng mà giúp Putler, Tập không bao giờ làm.

Cuộc gặp tay ba này theo thông tin công khai, có các mục đích riêng:

+ Trump: giảm vũ khí hạt nhân, chiến tranh Iran, thương mại; Nhà Trắng nói Ukraine không phải chủ đề dự kiến. Rõ ràng là, ông ta muốn có một thành tựu ngoại giao, nhưng đã nản và không muốn bị cuốn vào một cuộc thương lượng mà Nga Putler không chịu nhượng bộ.

+ Putler: muốn tiếp tục trao đổi về giải pháp cho chiến tranh Ukraine. Như vậy hắn muốn đến để tìm kiếm sự hậu thuẫn hoặc ít nhất là một tín hiệu chính trị có lợi.

+ Tập Cận Bình: nhấn mạnh hòa bình thế giới, ổn định chiến lược và quan hệ giữa các cường quốc. Ông ta có thể chủ trì cuộc gặp, thể hiện vai trò cường quốc, nhưng không nhất thiết phải đưa ra một cam kết cứu trợ cho Putler – điều đáng sợ nhất với Putler vì có lẽ, đó là điều hắn hi vọng nhất. Zelenskyy đã ném hẳn vào hi vọng này của hắn, cả một quả bộc phá cỡ lớn, coi như tan tành mây khói.

Chưa có một summit nào bế tắc đến thế, bế tắc ngay từ khi chưa diễn ra

Tập Cận Bình vốn quen với “không hành động”, sẽ tiếp tục án binh bất động, tọa sơn quan hổ đấu, chờ số phận kết liễu đến với Putler chứ không cứu, cũng không bắt phải thôi, chính xác sẽ là KỆ. Trump sau bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Hoa Kỳ, chỉ còn khua môi múa mép chứ vịt què coi như chẳng làm được gì đáng kể nữa – chẳng hạn với nhiệm vụ ép Ukraine, khi con vịt còn đủ hai chân mà chẳng làm được gì, thì bây giờ không rõ vì lý do gì lại làm được? 

Tệ nhất cho Putler, là vụ sụp cầu Kerch sẽ thêm một cái đinh đóng vào quan tài của hắn – Uy tín của hắn trong mắt bọn chóp bu Oligarch/Siloviki tiếp tục xuống thê thảm và điều quan trọng là bất chấp bị tấn công ào ạt bằng tên lửa và UAV, Ukraine vẫn đang tỏ ra là ngày càng mạnh. Thế bế tắc nội bộ của Putler là không có phương án chấm dứt chiến tranh, vì vậy phương án duy nhất cho cả lũ, lại là... lý thuyết lật đổ bấy lâu nay tôi tâm niệm. 

Lời cuối cho Zelenskyy

Hôm qua khi lên bài, tôi viết: anh này thật tài tình. Dự mưu để tấn công đúng thời điểm, như cú ném phân vào mặt Putler đúng lúc cần tô son điểm phấn nhất. Ngoài suy giảm hậu cần, còn là đòn chính trị làm mất mặt Putler trước hai lão kia ở Trung Quốc. Có thể trong vài ngày tới, mà có khi chỉ ngày mai chúng ta nghe tin cầu đường sắt qua Kerch bị đánh sập nốt. Và đừng quên, cũng trong chiến dịch này có một lượng UAV rất lớn tấn công Mục-tư-khoa, vậy chúng đi đâu, hay bị bắn hạ cả à? (Theo Reuters, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ 1.336 UAV trong đợt tấn công lớn nhất từ đầu chiến tranh; Thị trưởng Mục-tư-khoa Sobyanin nói khoảng 600 UAV hướng vào khu vực thành phố, trong đó 191 chiếc bị đánh chặn khi tiếp cận thủ đô).

Đi đâu nữa, ngoài bị bắn hạ là bào mòn phòng không của Mục-tư-khoa. Rồi người ta sẽ lại cho tất cả bất ngờ. Chưa biết người Ukraine sẽ tấn công cái gì, nhưng chắc sẽ không có những mục tiêu vớ vẩn.

Điều đáng suy ngẫm nhất của câu chuyện ‘hậu cầu Kerch đổ” và “hậu Summit Mỹ Nga Trung Quốc” chính là việc có thể, Tập đi đến kết luận nên có một giải pháp cho cuộc chiến của Putler: Nga chiến thắng hay không với Trung Quốc, không quan trọng, nhưng cũng đã đến lúc phải dừng lại vì cố quá sẽ thành quá cố; mà một nước Nga tan rã bên cạnh Trung Quốc thì chẳng hay ho gì. Một nước Nga không có Putler, dễ dàng hơn rút ra khỏi cuộc chiến thì cũng tốt hơn với Trung Quốc. Cây cầu lộn cổ xuống biển Đen chính là sự thúc đẩy suy nghĩ đó của Tập Cận Bình.

P.L. GB. 

 

Nguồn: FB Phuc Lai GB

 

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn