20/07/2012

Một giờ với J.B. Nguyễn Hữu Vinh

Hà Văn Thịnh

Một cuộc gọi khá bất ngờ vào buổi tối làm tôi hơi khó ngủ: Người muốn gặp là J.B. Nguyễn Hữu Vinh, “cựu thù” hồi tôi còn viết cho báo Lao Động, với bài “Sáng tỏ sự cân bằng đúng”. Đó là bài báo tôi bị chửi te tua và, cay độc nhất là J.B! Dù sao, chuyện cũng đã qua. Được gặp lại “kẻ thù” ngày nào để có thể nói đôi điều xa xa cũng là điều nên…

Sáng nay, 18.7.2012, tôi đến 1A, Trương Định, Huế. Khi tôi đến, thấy có cả J.B. và Thạch Linh, Mai Xuân Dũng. Câu chuyện quanh ly cà phê và bia thật rôm rả. Té ra, J.B. là người Hà Tĩnh, thảo nào có cái giọng lưỡi vừa chua chát, vừa “đểu” lại vừa cay.

J.B. kể cho mọi người nghe nhiều chuyện – nhưng nhiều nhất là chuyện “làm việc” với công an. Chép sơ ra đây để mọi người cùng ngẫm để cười mà đau, mà xót.

Đầu tiên là chuyện giấy mời. Công an ghi là mời lên “làm việc”. J.B. trả lời là đã về hưu, tức là không đủ sức khỏe để làm việc nên không thể đến. Tất nhiên, nếu làm cái “chuyện đó” thì đôi khi, vẫn là có thể? Vừa rồi, mấy ông mặt trận đến khuyên nhủ không nên đi biểu tình chống TQ vì cổ xúy cho cái chuyện yêu nước không theo quy trình do đảng lập trình, toàn là phản động hoặc sắp sửa thành phản động. Ơ hay, có đời thuở nào yêu nước lại là phản động được không?

Một trong những chuyện hay nhất là J.B. được mời đi học lớp đối tượng đảng. Một vị tầm cỡ GS của Học viện Chính trị Quốc gia HCM lên giảng bài, nói rằng, các đồng chí làm ở ngành bưu điện cần phải biết tiếng dân tộc, tiếng Anh. Vừa rồi (cái năm nảo năm nao nỏ nhớ), rất nhiều cuộc gọi từ trong nước ra nước ngoài bàn chuyện kích động biểu tình chống phá, nhiều người nghe mà có hiểu gì đâu. Vì thế, cần phải học “ngoại ngữ” các dân tộc ít người! “Đối tượng đảng” có thâm niên dài cho đến khi về hưu, J.B đứng lên chất vấn: Nói như thế có nghĩa là đảng và nhà nước cổ súy cho việc nghe lén điện thoại của công dân. Luật pháp có cho phép vậy không? Hỏi như thế thì đến tết Công Gô may ra mới được kết nạp.

Chuyện công an mời lên, đưa cho cả xấp bài photo “của ai đó có thể là của J.B.”, bắt J.B. xác nhận đáng được đưa vào sách giáo khoa của khóa học… đối phó với… công quyền! J.B nói không thể xác nhận vì chẳng phải nhà văn cũng chưa hề là nhà báo nên viết xong nỏ nhớ. Cũng có thể có ai đó trùng tên cũng nên; với lại, có câu tư tưởng nhỏ hay gặp nhau nên thời này khoa học còn “trùng” hàng đống mà có ai bị làm sao đâu… Cán bộ nói lần sau không được viết như thế nữa, trả lời, tất nhiên là không bởi lần sau viết khác về chuyện khác. Cán bộ nói cần phải tóm tắt ý chính trong từng bài viết; trả lời, không thể tóm tắt vì khi viết tôi đã tính toán đến từng dấu phẩy, bớt một chữ là nhiều hơn cả dấu phẩy rồi. Cán bộ nói rằng anh (J.B.) viết về báo Hà Nội Mới có câu “Phải chăng những người làm sai là hệ quả của những sai lầm trong cách dùng người, trong chính sách của đảng”; như thế là phạm vào điều 79, sử dụng biện pháp mạnh là cái lẽ phải làm. J.B trả lời là không phải như thế, các cán bộ đã đánh cắp của tôi một dấu hỏi. Sau câu đó có dấu hỏi. Vì không biết đúng hay sai nên tôi phải hỏi. Chẳng lẽ vì dốt nên hỏi cũng là có tội sao?...

Nghe J.B kể, cười đau cả bụng. “Phản động” mà vui và dí dỏm thế thì cũng đáng làm “phản động” lắm. Chợt nhớ có hồi có cả một “bè lũ phản động” gặp nhau ở Vinh gồm Lái Gió, Bà Đầm Xòe…, vui như là ngày tết! Chỉ tiếc là trí nhớ của tôi quá tồi, nghe đó rồi quên đó, còn bao nhiêu chuyện cười ra… nước mắt. Nhưng, sau khi chia tay, một nỗi buồn thực sự mới thấm, mới đau trong mọi ngõ ngách của tâm hồn và suy nghĩ của tôi của tôi. Có một câu hỏi không dễ trả lời: Tại sao lại có độ vênh ghê gớm đến thế giữa người có quyền và người dân? Không chịu hiểu đúng về nhau, có lẽ, là đầu mối của không ít tai ương trên mặt đất này. Đến bao giờ thì giữa hai bên mới có thể có cái nhìn cùng chiều về một vấn đề thôi: Bày tỏ dứt khoát nhận thức của mình trước họa ngoại xâm, trước sự chà đạp ngày càng ngang ngược của nhà cầm quyền Bắc Kinh? 3.000 năm lịch sử dựng nước và giữ nước vẫn chưa đủ để trả lời câu hỏi giản dị ấy!?

Huế, 18.7.2012

H. V. T.

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN.