Bauxite Việt Nam

 Bài I. Về phong thủy của con số XIV

Nguyễn Khắc Mai

Tôi, một ông già hèn mọn ở Ô Đồng Lầm Hà Nội, không đủ kiến văn để bàn về những chính sách cụ thể, mà chỉ xin đem chút hiểu biết cùng kinh nghiệm chắt lọc từ cả một cuộc đời qua những thăng trầm lịch sử mong góp đôi điều có ý nghĩa phương pháp luận vào tiến trình Đại hội sẽ diễn ra nay mai. Nói như Lỗ Tấn bên Tàu,vốn từ xa xưa không có đường, nhân loại đi mãi mới thành đường. Hy vọng cũng như thế. Thật ra hy vọng mà không hành động hoặc hành động không hẳn hoi thì cũng sẽ chẳng ra gì.

Nhiều người nghĩ đơn giản rằng 14 chẳng qua chỉ là một số trong dãy số vô tận. Tôi nghĩ khác.

14, có ý nghĩa sâu xa và thâm thúy của nó. 14 là một số thiêng, nó chứa đựng nhiều tầng triết lý nên khám phá.

Hãy chú ý hình mặt trời trên trống đồng Đông Sơn Ioại xưa nhất và hoàn chỉnh nhất. Mặt trời ấy có 14 tia. Tại sao lại 14 mà không phải 13 hay 12 như những trống về sau chỉ 12, có khi chỉ 8 hoặc 10?

Hình mặt trời 14 tia trên trống đồng bảo cho chúng ta biết người Việt cổ, tổ tiên của ta từ xưa từng biết thờ mặt trời. Trông trời trông đất… đã là tâm thức của người Việt. Gặp niềm vui cũng kêu trời, gặp tai ách cũng kêu trời, được cũng kêu trời, mà mất cũng kêu trời. ”Nếu biết rằng tôi đã có chồng. Trời ơi người ấy có buồn không”!

Nhưng văn hóa Việt thì mặt trời mặt trăng là sự sáng tỏ, là năng lực sáng tỏ. 14 tia cho ta biết ánh sáng mặt trăng thì tròn đầy, sáng nhất là vào ngày 14 hàng tháng. Mặt trời nhật ghép lại cùng mặt trăng nguyệt thành chữ minh nghĩa là sáng suốt.

Tổ tiên mách bảo ta rằng mặt trời 14 tia là nguồn sáng ngày và đêm. Hãy sáng suốt trong mọi lúc, mọi thời đại, mọi công việc trọng đại của đời người, của dân nước. Không thể cứ u mê tăm tối, nhất là trước một thời cơ lịch sử. Hãy tỉnh táo, cân nhắc kỹ lưỡng, bàn luận thật thấu đáo từ những việc lớn xuyên suốt như sửa đổi thể chế, sửa đổi đảng cho ra văn minh đạo đức, cho đến những chiến lược cụ thể như phát triển văn hóa khoa học, số hóa thế nào, thúc đẩy nền kinh tế tư nhân, kết nối để bốn phương đều là bầu bạn đặng giao lưu buôn bán, đem nguồn lực bè bạn thành năng lượng của chính mình… Hãy làm như Trần Nhân Tông mách bảo: ”Cùng nơi ngôn cú”, nghĩa là trong tư duy cố gắng đi đến cùng. Tư duy nửa vời không thể gọi là sáng suốt.

Hơn nữa mình đang sửa những lỗi lầm thiếu sót, những thực trạng mà ta đã tạo ra với những tư duy “hư hỏng cũ kỹ”. Không thể đem những tư duy ấy để giải quyết những khó khăn hiện tại. Cái mới, nhất là cái đúng, cái tốt thật sự, đúng như nó, không thể có được bằng bảo thủ trì trệ, bằng rập khuôn và kinh nghiệm chủ nghĩa. Cái hôm qua đúng không nhất thiết là vẫn đúng cho hôm nay, huống nữa hôm qua đâu phải chỉ có tốt có đúng, vẫn còn rất nhiều cái sai cái xấu. Bởi để có một cuộc Vươn mình đúng nghĩa, phải đổi mới nhân cách, nhân cách từng cá nhân, nhân cách Đảng, nhân cách Dân Nước – Những vấn đề rất cấp bách thiết thực. Không có một nhân cách mới của TBT, của Chủ tịch Nước, của Chính phủ, của Bộ trưởng, của Nghị sĩ, của doanh nhân… đừng nói vươn tới hay vươn lui.

XIV, còn có một tầng văn hóa khác mà ta cũng nên biết. Ca dao và thơ xưa mách cho ta điều này.Cái hài hòa và cân đối. Minh triết của tổ tiên Việt rất coi trọng sự hài hòa, thậm chí còn khẳng định, thái hòa, trung hòa. Người xưa nói trí trung hòa vạn vật sinh yên. Tìm cho ra lẽ trung hòa trong đường lối, trong chính sách, giữa những khâu đột phá và khâu bình thường… Phải tìm cho ra lẽ trung hòa. Lợi ích của người dân, của xã hội liệu có hài hòa với chủ quan duy ý chí, cầu may hấp tấp, dục tốc bất đạt của lãnh đạo hay vẫn là xung đột? 

Ca dao và thơ xưa từng nuôi dưỡng cái tâm hồn hài hòa của dân ta tự ngàn năm, nó là cốt tính cũng là thế mạnh của tâm hồn Việt.

                            Con cò bay lả bay la,

                        Bay từ cửa phủ bay ra cánh đồng.

Hay là:       Kháng chiến thành công ta trở lại,

                         Trăng xưa hạc cũ với xuân nay.

Câu sáu, câu tám của ca dao, hay cặp thơ thất ngôn đều là mười bốn!

Câu chữ nhịp điệu, cân đối, bằng trắc hài hòa, nuôi dưỡng tâm hồn Việt đã ngàn đời. Vì thế ta biết chắc đường lối không hài hòa cân đối với con người với xã hội, với dân tộc, sẽ khiến đại hội này đại hội khác vẫn còn nguyên câu hoài nghi vì sao đường lối không đi vào cuộc sống!     

Tìm cho ra những khập khểnh, mất cân đối, thiếu hài hòa là sứ mệnh thiêng liêng của cái VIV này.Giữa lý tưởng và đường lối thực tế có hài hòa không? Giữa những suy nghĩ chủ quan và thời đại có hài hòa chăng? Cái gì khiến ông Mác và ông Ăng-ghen từ cuối thế kỷ XIX đã phải đính chính: ”Không có cái gọi là lý tưởng cộng sản, nó chỉ là ý tưởng trẻ con lúc thiếu thời”. Ngay cả 124 cái dự án lớn nhỏ chào mừng Đại hội khiến tôi cũng băn khoăn. Liệu có thật hài hòa không, khi nói tới vươn mình, nói số hóa, nói phải đổi mới mô hình kinh tế, nhưng cái dự án lớn nhất cũng vẫn chỉ là nhà đất?! Mà sao không phải là Hòa Lạc mới, Quang Trung mới? Giữa cái cao thượng “không gì quý hơn độc lập tự do” lại nảy sinh sự ủng hộ Nga xâm lược vô đạo!? Không dễ dàng gì đâu, nên phải gắng sức.

Mười ba cái Đại hội, trải ngót cả thế kỷ vẫn chưa giải quyết xong cái ước vọng sánh vai với năm châu. Điều mà những dân tộc anh em trong khu vực đã thực hiện chỉ trong vòng ba bốn thập niên. Còn ta phải hẹn tới giữa TK 21 này.

Tôi sẽ nói cái không hài hòa và mất cân đối vĩ đại ở bài sau, trong phần thứ II về cái Đột phá mà Tây họ gọi là cái “passe partout” (chìa khóa vạn năng). 

N.K.M.

Tác giả gửi BVN