Bauxite Việt Nam

Nguyễn Thiện Tống 

Phần 4. Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí 

Hiện nay dự án xây dựng sân bay Long Thành đang được dư luận đặc biệt quan tâm sau khi Tổng Bí thư Tô Lâm bày tỏ sự băn khoăn về nguồn vốn “khủng” tới 16 tỷ USD nhưng không rõ về tính năng vượt trội so với Malaysia và Singapore, không rõ thời gian thu hồi vốn, không rõ hiệu quả kinh tế.

Để trả lời cho những câu hỏi đó, chúng ta cần xem xét lại quá trình dự án xây dựng sân bay Long Thành 16 tỷ USD được quyết định ra sao, đầu tư như thế nào, viễn cảnh tương lai ra sao?

(1) Ý đồ ban đầu của dự án xây dựng sân bay Long Thành là để thay thế và khai tử sân bay Tân Sơn Nhất (đã đăng)

(2) Liên hệ giữa sân golf Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành (đã đăng)

(3) Đánh giá lại mục tiêu và nhu cầu xây dựng sân bay Long Thành (đã đăng)

(4) Tổng mức đầu tư 16 tỷ USD cho dự án sân bay Long Thành là rất lãng phí 

1. Sân bay Long Thành rất lãng phí khi sử dụng 5.000 ha đất 

Diện tích đất của dự án là 5.000 ha trong đó, diện tích đất xây dựng kết cấu hạ tầng cảng hàng không là 2.750 ha, đất cho quốc phòng là 1.050 ha, đất dành cho hạng mục phụ trợ và công nghiệp hàng không, các công trình thương mại khác là 1.200 ha.

Trong Phụ lục 1 của Báo cáo số 45/BC-CP ngày 27/10/2014 của Chính phủ về việc giải trình, bổ sung về Báo cáo đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành, thông tin về quy mô các Cảng hàng không quốc tế trên thế giới hiện nay có sử dụng diện tích đất lớn tương tự hoặc lớn hơn diện tích Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành được cố tình đưa ra một cách phiến diện nhằm kết luận rằng: “Nhìn chung các Cảng hàng không có năng suất lớn đều có quy mô từ khoảng 4.000 ha đến 10.000 ha, ngoại trừ Cảng hàng không quốc tế Changi (Singapore)”.

Tuy nhiên trên thế giới có rất nhiều sân bay có năng suất lớn mà diện tích nhỏ lại không được Báo cáo Dự án CHKQT Long Thành đưa ra để tham khảo. Cách trình bày một nửa sự thật như thế là không khách quan không trung thực. 

Chẳng hạn sân bay Gatwick ở Anh có diện tích 674 ha đón nhận 46,6 triệu hành khách (HK) năm 2019, bình quân 14,5 ha/triệu HK; sân bay Heathrow ở Anh có diện tích 1.227 ha đón nhận 80,9 triệu HK năm 2019, bình quân 15,2 ha/triệu HK; sân bay Thủ đô Bắc Kinh có diện tích 1.480 ha đón nhận 100 triệu HK năm 2019, bình quân 14,8 ha/triệu HK; sân bay Kingsford-Smith ở Sydney có diện tích 907 ha được phát triển để đón nhận 74 triệu HK năm 2033, bình quân 12,3 ha/triệu HK; sân bay Soekarno-Hatta ở Jakarta có diện tích 1.800 ha được phát triển để đón nhận 100 triệu HK năm 2025, bình quân 18 ha/triệu HK; sân bay Western Sydney được thiết kế có diện tích 1.768 ha để đón nhận tối thiểu 82 triệu HK/năm, bình quân 21,6 ha/triệu HK. 

Sân bay Long Thành được thiết kế có diện tích 5.000 ha để đón nhận 100 triệu HK/năm, bình quân 50 ha/triệu HK là quá lãng phí về diện tích khi so sánh với các sân bay trên.

Như thế với năng suất thiết kế 100 triệu HK/năm, sân bay Long Thành chỉ cần diện tích từ 1.500 ha (15 ha/triệu HK) đến 2.000 ha (20 ha/triệu HK) là vừa. 

2. Sân bay Long Thành được thiết kế có 4 đường cất hạ cánh (4 x 4.000 m) là rất lãng phí 

Sân bay Gatwick của Anh có 2 đường cất hạ cánh (CHC) dài 3316 m và 2.565 m cách nhau 200 m nên hoạt động chỉ với 1 đường CHC mà tiếp nhận 46,6 triệu HK năm 2019 và 43,2 triệu HK năm 2024 với 265.358 chuyến CHC.

Sân bay Heathrow của Anh có 2 đường cất hạ cánh dài 3660 m và 3900 m mà tiếp nhận 80,9 triệu HK năm 2019 và 83,9 triệu HK năm 2024 với 475.965 chuyến CHC.

Sân bay Western Sydney có thể tiếp nhận tối thiểu 82,0 triệu HK/năm với 2 đường cất hạ cánh, mỗi đường dài 3.700 m. 

Sân bay Long Thành được thiết kế có 4 đường cất hạ cánh dài tổng cộng 16.000 m (4 x 4.000 m), cách nhau 400 m từng đôi một và ở giữa cách nhau 2.570 m, khoảng cách giữa 2 đường cất hạ cánh ngoài cùng là 3.370 m (400 m + 2.570 m + 400 m) là không hợp lý và quá lãng phí. 

Trong khi dự án sân bay mới Western Sydney ở Úc cũng cấp 4F có cấu hình 2 đường hạ cất cánh (3.700 m x 60 m) với giãn cách giữa 2 cặp đường cất hạ cánh 1.900 m đảm bảo tiếp cận cất hạ cánh song song, độc lập… có tần suất cất hạ cánh tối đa giờ cao điểm là 98 chuyến/giờ với năng suất 82,0 triệu hành khách/năm.

Chiều dài đường cất hạ cánh 3.700 m bảo đảm cho máy bay code E cất cánh với tầm bay 13.800 km. Chiều dài đường cất cánh cho máy bay Airbus A380-800 là 2.900 m và cho máy bay Boeing 747-8 là 3.050 m. Trong tương lai máy bay lớn cần đường cất hạ cánh dài không còn được ưa chuộng nữa.

Như vậy dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành không nên lãng phí với cấu hình 4 đường cất hạ cánh dài 4.000 m và giãn cách 3.370 m (400 m + 2.570 m + 400 m) mà chỉ nên xây dựng 2 đường cất hạ cánh dài 3.700 m với giãn cách 1.900 m để có nhà ga hành khách ở giữa là đủ cho năng suất 100 triệu HK/năm.

3. Sân bay Long Thành được thiết kế có 4 nhà ga hành khách với tổng diện tích 1.500.000 m² là rất lãng phí

Sân bay Gatwick có diện tích nhà ga hành khách 258.000 m² mà năm 2019 tiếp nhận 46,6 triệu HK, bình quân 5,539 m²/triệu HK. 

Sân bay Heathrow có diện tích nhà ga hành khách 612.000 m² mà năm 2019 tiếp nhận 80,9 triệu HK, bình quân 7,566 m²/triệu HK.

Sân bay Nội Bài có diện tích nhà ga hành khách 249.000 m² mà năm 2019 tiếp nhận 29,3 triệu HK, bình quân 8,497 m²/triệu HK. 

Sân bay Tân Sơn Nhất có diện tích nhà ga hành khách 156.782 m² mà năm 2019 tiếp nhận 41,2 triệu HK, bình quân 3,800 m²/triệu HK, như vậy là rất thấp. 

Nhà ga hành khách T3 của Tân Sơn Nhất được thiết kế với diện tích 110.000 m² để tiếp nhận 20 triệu HK/năm, bình quân 5.500 m²/triệu HK.

Sân bay Tân Sơn Nhất có diện tích cả 3 nhà ga T1 + T2 + T3 là 266.782 m² để tiếp nhận 50 triệu HK/năm, bình quân 5.336 m²/triệu HK, như thế là gần bằng Gatwick.

Sân bay Western Sydney được thiết kế có diện tích cả 2 nhà ga hành khách là 689.000 m² để tiếp nhận 82,0 triệu HK/năm, bình quân 8.400 m²/triệu HK, như thế là nhiều hơn Heathrow một chút. 

Sân bay Long Thành được thiết kế giai đoạn 1 có diện tích 1 nhà ga hành khách là 375.000 m² để tiếp nhận 25 triệu HK/năm, bình quân 15.000 m²/triệu HK, như thế là nhiều gấp 2 Heathrow và rất lãng phí.

Nếu sân bay Long Thành được thiết kế có tổng diện tích nhà ga hành khách là 840.000 m² để tiếp nhận 100 triệu HK/năm, bình quân 8.400 m²/triệu HK, bằng với Western Sydney thì tránh được lãng phí 2,5 tỷ USD về nhà ga hành khách.

4. Sân bay Long Thành cần được thiết kế lại cho hiệu quả để tránh lãng phí quá lớn như hiện nay

Việc thiết kế sân bay Long Thành cần được tham khảo những sân bay hiệu quả trên thế giới chứ không nên theo gương xấu của một số sân bay rất lãng phí như trong Phụ lục 1 của Báo cáo số 45/BC-CP ngày 27/10/2014 của Chính phủ về việc giải trình, bổ sung về Báo cáo đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Bài học sân bay Western Sydney: đầu tư tiết kiệm tránh lãng phí 

Sân bay Western Sydney được thiết kế với diện tích 1768 ha, 2 đường CHC dài 3.700 m mỗi đường, nhà ga hành khách diện tích 689.000 m² và với kinh phí dự toán cho toàn bộ sân bay là 5,3 tỷ AUD – tương đương 4 tỷ USD thời giá 2012. Sân bay được khởi công giai đoạn 1 với năng suất 10 - 15 triệu HK/năm vào tháng 9 năm 2018 và hoàn tất để hoạt động vào năm 2026. 

*

Đón xem Phần 5: Báo cáo Dự án đầu tư xây dựng cảng hàng không quốc tế Long Thành không nghiêm túc ngay từ đầu 

N.T.T.

Nguồn: FB Nguyễn Thiện Tống