Bauxite Việt Nam

Nguyễn Quang A & Huy Vũ 

Thật kinh khủng, một Oban có thể thao túng cả một xã hội, một đất nước đi lùi lại văn minh châu Âu, từ Dân chủ văn minh thành Độc tài, tàn độc... Đối ngoại cũng trắng trợn trơ trẽn ủng hộ kẻ xâm lược Putin, chèn ép Ukraina đủ kiểu...

Mạc Văn Trang

Một phim thời sự A SZAVAZAT ÁRA (GIÁ CỦA LÁ PHIẾU) vừa được đăng trên Youtube năm - sáu ngày qua (có thể cài phụ đề tiếng Việt cho những người không nghe được tiếng Hung-Magyar) phanh phui nhà nước mafia Hungary tập trung quyền lực vào tay các tay sai cấp dưới của nó (thị trưởng, kẻ thực thi công quyền, các nhà cung cấp dịch vụ công,..) ở các địa phương nghèo như thế nào để mua phiếu qua đủ loại vật chất (mua bằng tiền, khoai tây, quà, ma túy, củi sưởi mùa đông…) đến đe dọa đủ loại (tách con cái khỏi gia đình, không cung cấp nước, điện, dịch vụ y tế, làm nhục trước công chúng, cản trở người dân tiếp xúc với báo chí, đe dọa các phóng viên…) để người dân sống trong sợ hãi và nghèo khổ và dễ bề sai bảo (kể cả giám sát bầu cử xem ai bầuthế nào, đi bỏ phiếu hộ, v.v.) không lạ lắm với nhiều nước nhưng quả thực là sốc ở một nước Âu châu thành viên EU.

Rất đáng xem (ai không nghe được tiếng Hung nên vặn nhỏ âm thanh và đọc phụ đề tiếng Việt mà tôi đánh giá là khá tốt tuy có những sai sót nhỏ như lẫn triệu thành triệu người xem khi ngữ cảnh rõ ràng là triệu Forint (tiền Hungary) liên quan đến các dự án cho địa phương chứ không phải triệu views.

https://youtu.be/ZCwQR5HRWR8?si=lZFqcrtJ2gA4tVNv

N.Q.A. 

Cám ơn Anh Nguyễn Quang A và Anh Mạc Văn Trang.

Tuần trước chúng tôi có ghé thăm Budapest ba ngày, tiếp xúc với một số người Hungary, đồng thời tra cứu thêm trên mạng truyền thông, kết hợp những điều thấy trong phim “Giá của lá phiếu”, tôi xin tóm tắt lý do tại sao ông Orbán có thể duy trì chức vụ Thủ tướng trong suốt 16 năm?

Ông Viktor Orbán đã duy trì vị trí Thủ tướng Hungary trong 16 năm liên tiếp (tính đến năm 2026) nhờ sự kết hợp của các thay đổi mang tính hệ thống đối với cơ chế bầu cử, việc kiểm soát truyền thông, và việc xây dựng một nền tảng cử tri trung thành. Đảng của ông – Fidesz – đã củng cố quyền lực bằng cách dỡ bỏ các cơ chế kiểm soát và cân bằng dân chủ, đồng thời thiết lập một mô hình "chuyên chế bầu cử".
Dưới đây là những lý do chính giúp Orban duy trì quyền lực trong thời gian dài:

1/- Lợi thế Hệ thống (Thao túng Bầu cử): 
Orbán nắm quyền kiểm soát các quy định bầu cử, sửa đổi chúng để tạo lợi thế cho đảng của mình là Fidesz. Việc này bao gồm việc vẽ lại ranh giới các khu vực bầu cử và sửa đổi luật bầu cử, khiến cho phe đối lập gặp vô vàn khó khăn để giành chiến thắng, ngay cả khi nhận được sự ủng hộ đáng kể.
2/- Kiểm soát Truyền thông và Tuyên truyền: 
Chính phủ của ông đã thực hiện một cách có hệ thống việc mua lại hoặc nắm quyền kiểm soát hầu hết các cơ quan truyền thông, sử dụng chúng để phục vụ công tác tuyên truyền chính trị cho đảng. Điều này hạn chế khả năng tiếp cận của công chúng đối với những thông tin mang tính phản biện về chính phủ, đồng thời lan tỏa một hệ thống luận điểm mang màu sắc "quốc gia – Kitô Giáo" (Nationalism - Christianity) vốn rất phù hợp với các chính sách của ông.
3/- Lợi dụng Quỹ EU: 
Orbán đã sử dụng hàng tỷ euro từ các quỹ của Liên minh Châu Âu (EU) để xây dựng một hệ thống bảo trợ – thân hữu; qua đó, ông thực chất đã "mua" sự ủng hộ chính trị bằng cách phân bổ các lợi ích tài chính cho những người trung thành, đồng thời củng cố vị thế kinh tế của chính mình.
4/- Nền tảng Ủng hộ Vững chắc: 
Ông nhận được sự yêu mến và ủng hộ rộng rãi từ nhóm cử tri lớn tuổi, có tư tưởng bảo thủ và sinh sống tại các vùng nông thôn. Nhóm cử tri này thường tán thành lập trường của ông trong việc chống lại sự can thiệp từ bên ngoài, cũng như việc ông chú trọng vào các giá trị truyền thống.
5/- Phe Đối lập Phân tán: Trong suốt 16 năm cầm quyền của ông, phe đối lập đã chật vật trong việc đoàn kết và đưa ra một phương án thay thế khả thi. Họ thường xuyên bị suy yếu bởi những chia rẽ nội bộ, cho đến khi xuất hiện những thách thức nghiêm trọng hơn trong thời gian gần đây. Thách thức nghiêm trọng cho Orban đến từ Đảng Tisza do Peter Magyar lãnh đạo, quy tụ nhiều thành phần trí thức, người thành thị và giới trẻ.
6/- Chuyên chế Thực dụng: 
Mặc dù có xu hướng liên kết với các cường quốc ngoài phương Tây như Nga và Trung Quốc, ông Orbán vẫn thể hiện sự thực dụng trong cách ứng xử với Liên minh Châu Âu. Ông thường sẵn sàng đưa ra những nhượng bộ khi chịu áp lực, nhằm giữ lại nguồn tài trợ thiết yếu từ EU, qua đó ngăn chặn nguy cơ cắt đứt hoàn toàn quan hệ với khối liên minh này.
7/- Tâm lý sợ chiến tranh của người Hungary:
Orban và hệ thống truyền thông của ông đã gây cho dân Hungary mối sợ bị lôi kéo vào cuộc chiến tranh với Nga nếu Hungary tích cực ủng hộ Ukraine. Điều này được thể hiện rõ trong các bích chương vận động tranh cử của đảng Fidesz của Orban, trong đó hình lãnh tụ đối lập Peter Magyar được in chung với hình TT Zelenskyi và Chủ tịch Liên Âu Ursula Von der Leyen.
8/- Tâm lý sợ mất căn cước và truyền thống Hungary:
Người Hungary rất tự hào về truyền thống lịch sử, văn hóa, chính trị hơn một ngàn năm của mình. Orban đã tuyên truyền rằng nếu phe đối lập thắng thì Hungary sẽ bị trói buộc chặt chẽ hơn với EU và đánh mất căn tính của mình. Những người ủng hộ Orban tin rằng giới lãnh đạo EU muốn biến European Union thành một thứ “United States of Europe” (USE). Lúc đó Hungary sẽ thành một tiểu bang của USE, tương tự như một trong 50 tiểu bang của USA (Mỹ).
Tính đến đầu năm 2026, mô hình cầm quyền lâu dài và mang tính "phi tự do" này đang phải đối mặt với thử thách cam go nhất từ ​​trước đến nay, xuất phát từ sự trỗi dậy của một phong trào đối lập mới do Peter Magyar lãnh đạo, cùng với sự gia tăng của làn sóng bất mãn trong giới trẻ. Đảng của Peter Magyar là Đảng Tisza
Ở Mỹ, TT Trump cũng đang từng bước làm theo sách của Viktor Orban và đã phá hoại truyền thống dân chủ 250 năm của Nước Mỹ cũng như gây chia rẽ trầm trọng trong dân chúng Mỹ. Đang có nhiều dấu hiệu cho thấy Trump và Đảng Cộng Hoà do ông lãnh đạo sẽ thất bại. Dù việc ấy có thành hiện thực thì Nước Mỹ cũng phải mất nhiều chục năm để hàn gắn những đổ vỡ do Trump gây ra.

Huy Vũ

Tác giả gửi BVN