Bauxite Việt Nam

Bùi Anh Chiến

Rất thích bài phân tích và bình luận quốc tế này của nhà báo Bùi Anh Chiến. Sâu, sắc, sát và logic từng câu từng chữ. 

Tuy nhiên vẫn là quan sát và phán đoán của một nhà báo, trong khi chính trường quốc tế tay ba tay tư rất phức tạp, nhiều bất ngờ khó đoán định. Vì vậy vẫn cần theo dõi từng diễn biến. 

Kim Dung Pham

Trước khi đọc bài này, Rùa Em cũng muốn gửi lời nhắn đến một số Facebook khác hay viết tin tức hay bình luận.

Khi đưa tin nên đưa chính xác nội dung cả về bối cảnh lẫn văn phạm, trích dẫn đầy đủ, không cắt. Các phát ngôn chính trị chỉ cần sai hoặc thiếu đi 1 từ thôi, ý nghĩa đã khác rồi. Cho nên các bác đưa tin thì nên lưu ý, tránh gây hiểu lầm cho độc giả.

Ok, chúng ta vào bài viết phân tích nào. Bài này Rùa Em sẽ giải thích cho các cụ hiểu thế nào là đóng băng, thế nào là cắt đất.

Zelensky nói trong cuộc phỏng vấn với kênh truyền hình Mỹ, xin trích lại nguyên văn bằng tiếng Anh. Người dẫn chương trình Brian Kilmeade hỏi Zelensky liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận hòa bình đóng băng tình hình chiến trường hiện tại, trong đó Ukraine vẫn giữ quyền kiểm soát ít nhất 75% lãnh thổ đất nước hay không. 

Zelensky trả lởi nguyên văn tiếng anh: 

“Yes, right now we have to freeze, and I think this is a real way to end this war. We call it ceasefire or ‘stop killing’ like President Trump called it. Freeze and stop.”

Dịch chính xác: “Đúng vậy, ngay lúc này chúng ta phải đóng băng (chiến tuyến), và tôi cho rằng đây là một cách thực tế để chấm dứt cuộc chiến này. Chúng tôi gọi đó là ngừng bắn, hay chấm dứt giết chóc, như cách Tổng thống Trump gọi. Đóng băng và dừng”.

Nhưng Zelensky nói tiếp: “And of course, this is the minimum what we need from Russia today. Then, of course, we will go to the president and to Europeans, and we’ll ask security guarantees.”

Dịch sát nghĩa: “Và tất nhiên, đây là điều tối thiểu mà chúng tôi cần từ Nga vào lúc này. Sau đó, chúng tôi sẽ đến gặp Tổng thống Mỹ và các nhà lãnh đạo châu Âu để yêu cầu những bảo đảm an ninh.”

Ý nghĩa thực sự của tuyên bố này có 3 điểm cần tách bạch:

Về quân sự: Ukraine sẵn sàng xem xét ngừng giao tranh theo đường chiến tuyến hiện tại.

Về lãnh thổ: Phát biểu này không đồng nghĩa với việc Ukraine công nhận chủ quyền của Nga đối với các vùng đất đang bị chiếm đóng.

Về chiến lược: Zelensky đặt vấn đề bảo đảm an ninh của Mỹ và châu Âu làm điều kiện quan trọng để ngăn Nga tái phát động chiến tranh.

Chỉ có như vậy mới đóng băng được chiến tuyến hiện tại. Rùa Em nhấn mạnh rằng: Đóng băng chiến tuyến hiện tại, mọi lực lượng giữ nguyên vị trí, không phải toàn bộ Donbas phải bị đóng băng. Nhớ điều đó. Chỉ có như vậy Ukraine mới chấp nhận đàm phán.

Tất nhiên, như đã phân tích ở những bài trước, Nga không chấp nhận đóng băng tuyến đầu. Đã gần 13 năm chiến tranh và gần 5 năm chiến tranh toàn diện, Nga đã tổn thất hàng triệu lính mà không thể chiếm được Donbass. Nếu dừng lại, Putin có sống được không? Cuộc chiến ở Ukraine là một cuộc chiến sinh tử chính trị của bản thân Putin, dừng lại không thể được.

Trận chiến đối mã với hải quân Đế quốc Nhật Bản và cách mạng ở Đế quốc Nga thời Thế chiến thứ nhất đã cho thấy, một chiến thắng hay một thất bại nhỏ đều dẫn tới sự sụp đổ của Nga. Chiến thắng nhưng trả giá quá cao cũng đi tới diệt vong như thời Sa hoàng.

Putin không tìm kiếm một lệnh ngừng bắn ở Ukraine. Cái ông ta cần có 2 thứ:

1. Vẫn tiếp tục chiến tranh, nhưng yêu cầu Mỹ gỡ bỏ cấm vận để nuôi bộ máy quân sự đã vượt quá khả năng hiện tại của Nga.

2. Putin không thể tuyên bố chiến thắng nếu không thể chiếm hoàn toàn Donbass, bởi vì cái giá của Nga bỏ vào đây đã quá lớn.

Nhưng hai vấn đề này thực tế không làm được.

1. Gỡ bỏ cấm vận toàn diện Nga, cái này mình Trump không có khả năng đâu. Cái này cần Quốc hội Mỹ, mà cả lưỡng viện Mỹ đều phần lớn ủng hộ Ukraine. Hơn nữa, tháng 11 này chắc chắn Trump không thể thắng, không thể kiểm soát một đảng trong hệ thống hai đảng.

2. Bản thân Zelensky không có quyền ký bất kỳ văn kiện nào về việc cắt đất cho Nga, cần phải trưng cầu dân chúng, Quốc hội thông qua và quân đội phải ủng hộ, mà điều này đã được ghi vào Hiến pháp. Ukraine không thể chấp nhận.

3. Châu Âu không thể nhìn thấy một bán đảo Triều Tiên ở Đông Âu, và ngay cả Đức hay các nước khác ở châu Âu cũng không chấp nhận một bức tường Berlin thứ hai. NATO lại càng không thể chấp nhận một khu vực tiềm ẩn nguy cơ quân sự ngay ở sườn đông của họ.

Sự bế tắc này dẫn tới hệ quả chiến tranh không thể ngừng lại, cả Nga cũng không muốn và Ukraine lại càng không, khi họ đang có lợi thế lớn hơn nhiều so với những năm trước đó.

Rùa Em nhắc cho các cụ nhớ, năm 2026 Ukraine đã nhận 90 tỷ USD từ châu Âu, bao gồm 60 tỷ euro dành cho quốc phòng và công nghiệp quốc phòng, cùng 30 tỷ euro hỗ trợ ngân sách Ukraine. Cơ chế pháp lý đã được hoàn tất trong năm 2026, và Mỹ không có xu nào ngoài 300 triệu tiền hỗ trợ vệ tinh và thông tin tình báo. Số tiền này chính phủ Mỹ chi tiêu trong nước, Ukraine không nhận 1 xu.

Năm 2027 này, châu Âu cần 70 tỷ USD hỗ trợ Ukraine. Mặc dù chưa đến tài khóa 2027, Ukraine đã nhận được 3 tỷ USD cho vũ khí phòng thủ. 70 tỷ USD của năm 2027 này sẽ được thông qua ngày 26-27 tháng 11 này. Canada, Anh không phải thành viên EU nhưng sẵn sàng đóng góp vào quỹ chung, trong khi đó Nhật Bản đề nghị sẽ lập tức đóng góp tiền nếu được yêu cầu (Nhật Bản đã hỗ trợ Ukraine 20 tỷ USD trong những năm qua).

Ukraine không sợ không có tiền đánh Nga, chỉ là Ukraine không muốn Trump can thiệp vào tiến trình chính trị trong cuộc chiến này. Ông bán vũ khí, tôi mua, còn tôi không cần ông phải đứng ra hòa giải đểu. Vậy thôi.

Rùa Em xin nhắc lại và luôn muốn nhắc cho các cụ nhớ, Zelensky hay bất kỳ ai ở Ukraine đều không có quyền từ bỏ lãnh thổ cho bất kỳ nước nào. Trump ép Zelensky thực tế là sai người rồi. Quân đội Ukraine giờ đây không giống trước, và quân đội trong chiến tranh thường có sức nặng chính trị còn cao hơn cả nhà lãnh đạo chính trị trong nước. Ngừng chiến tranh hay nhượng bộ Nga trên thực tế không xảy ra, mà có nhường thật thì Putin cũng không dám ngừng chiến, không dám đóng băng chiến trường và tất nhiên, điều đó đồng nghĩa với chiến tranh vẫn còn tiếp tục.

Trump chỉ đang vớt vát những lợi ích cuối cùng trước khi mọi cánh cửa khép lại sau ngày 3/11. Kể cả Ukraine đánh tiếp 2 năm nữa cũng không thành vấn đề gì, nhưng lúc đó, Trump sẽ không còn quyền lực ở Hoa Kỳ. Sự tồn tại của Ukraine lâu hơn bất kỳ nhiệm kỳ tổng thống nào ở Mỹ, hãy nhớ điều đó.

Quốc hội Mỹ vẫn có quyền lực rất lớn. Vụ việc Trump hay Elon Musk hạn chế lưu lượng Starlink ở Ukraine gây nên sự chỉ trích dữ dội ở Quốc hội Mỹ, sẽ có những hậu quả khắc nghiệt cho Trump hay Elon Musk nếu Quốc hội Mỹ điều tra ra ai đã đưa ra quyết định trên. Ngay cả Trump cũng còn sợ khi chối quanh quẩn, nói mình không liên quan đến việc đó.

Sau cùng, Rùa Em muốn nói, có nhiều thông tin, nhưng các cụ nên tìm hiểu kỹ trước khi nhận định nó. Trong ngôn ngữ chính trị luôn có nhiều tầng lớp ý nghĩa mà người ngoại đạo không hiểu được. Vì vậy, tiếp nhận thông tin phải chính xác và người đưa tin cũng phải có trách nhiệm.

Sức ép là có, nhưng cũng như năm 2023 khi Zelensky chửi vào mặt Trump ngay ở tòa Bạch ốc thôi, con đường của Ukraine chỉ có thể chiến thắng mới bảo đảm sự tồn tại của mình, và sự tồn tại này không nằm ở Trump hay các cuộc hợp ở Tây Bán Cầu.

B.A.C.

Nguồn: FB Bùi Anh Chiến