Donald Trump tìm cách đạt được thỏa thuận hòa bình với Ukraine trước tháng Giêng 2027

Tin đặc biệt của Financial Times ngày 20 tháng 11 năm 2026

Các quan chức Mỹ muốn đạt được thỏa thuận giữa Vladimir Putin và Volodymyr Zelenskyi trước khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội.

Bài gốc Anh ngữ:

Donald Trump seeks Ukraine peace deal before January

US officials keen to secure agreement between Vladimir Putin and Volodymyr Zelenskyy before Democrats take over Congress

Tường trình bởi: Henry Foy ở Brussels, Anne-Sylvaine Chassany và Max Seddon ở Berlin, Christopher Miller ở Kyiv và Amy Mackinnon ở Washington.

Lê Văn Vũ dịch

Chính quyền đang thúc đẩy việc đạt được một thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine trước đầu tháng 1/2027, thời điểm đảng Dân chủ chính thức nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.

Các nguồn tin ngoại giao cho biết Washington đang tích cực gây sức ép để đẩy nhanh tiến trình đàm phán, làm dấy lên lo ngại tại Kiev và châu Âu rằng Ukraine có thể phải chấp nhận các nhượng bộ lớn, như từ bỏ lãnh thổ tại Donbas và mục tiêu gia nhập NATO. Theo yêu cầu từ phía Moscow.

Ukraine đang bị kẹt giữa hai lựa chọn đều mang tính hủy diệt:

Đầu hàng các điều kiện của Moscow dưới sức ép của ông Trump đồng nghĩa với việc mất chủ quyền lãnh thổ và an ninh lâu dài;

Nhưng cưỡng lại Washington lại đặt đất nước trước nguy cơ kiệt quệ quân sự và sụp đổ hạ tầng ngay trong vài tháng tới.

Từ nay đến đầu tháng 1/2027 là "khoảng thời gian vàng" của ông Trump và ông Putin, Đồng thời là giai đoạn nguy hiểm nhất của Ukraine

Vì Quốc hội mới chưa nhậm chức và mùa đông đang vào cao điểm. Nếu Kiev và châu Âu đứng vững qua mốc tháng 1 mà không bị vỡ trận, Thế cờ sẽ chuyển sang trạng thái giằng co kéo dài: Trump khó ép được Ukraine ký thỏa thuận bất lợi hơn, Nhưng sự hỗ trợ từ Mỹ cũng sẽ bị kẹt trong cuộc đấu đá nội bộ giữa Nhà Trắng và Quốc hội.

Thay vì đối đầu trực diện hay nhượng bộ ngay lập tức, Kiev đang áp dụng chiến thuật câu giờ. Chấp nhận đối thoại nhưng cài điều kiện an ninh cứng rắn:

Tổng thống Zelensky vẫn cử phái đoàn tham gia các vòng đàm phán (như tại Abu Dhabi) và thể hiện thiện chí hòa bình để tránh mang tiếng là bên cản trở.

Tuy nhiên, Kiev kiên quyết yêu cầu bất kỳ lệnh ngừng bắn nào cũng phải đi kèm đảm bảo an ninh bằng văn bản mang tính ràng buộc (như triển khai quân đội châu Âu hoặc cơ chế răn đe tương đương NATO), điều mà Moscow chắc chắn bác bỏ. Cách làm này giúp Kiev đẩy trách nhiệm "phá vỡ đàm phán" sang phía Nga.

Đánh vào lợi ích kinh tế của Donald Trump:

Kiev tiếp tục chào mời các thỏa thuận hợp tác khai thác khoáng sản chiến lược, tái thiết hậu chiến và mua sắm vũ khí Mỹ bằng tiền của châu Âu. Mục tiêu là thuyết phục Trump rằng một Ukraine độc lập sẽ mang lại lợi ích kinh tế trực tiếp cho Mỹ hơn là một Ukraine sụp đổ.

Tự chủ hóa năng lực tấn công tầm xa:

Để bù đắp nguy cơ Mỹ hạn chế vũ khí hoặc tình báo, Ukraine đang dồn lực sản xuất máy bay không người lái (UAV) và tên lửa nội địa. Nhằm tập kích sâu vào hạ tầng năng lượng, kho đạn của Nga, tạo đòn bẩy tự thân trên bàn đàm phán.

Donald Trump and Vladimir Putin shake hands and look at each other during a meeting at the Apec Summit.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (bên trái) và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin chào hỏi nhau tại hội nghị thượng đỉnh ở Thâm Quyến hôm thứ Năm © Vyacheslav Prokofyev/Pool/AFP via Getty Images

Theo bốn nguồn tin thân cận với các cuộc thảo luận, chính quyền Donald Trump đã thông báo với các quan chức châu Âu và Ukraine rằng họ muốn Kyiv đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga vào đầu tháng Giêng, trước khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ.

Đặc phái viên của tổng thống Mỹ, Steve Witkoff, và con rể của ông, Jared Kushner, đã nối lại các cuộc đàm phán với Ukraine và Nga tại Abu Dhabi trong tháng này, chấm dứt thời gian gián đoạn tám tháng do cuộc chiến tranh với Iran gây ra.

Đảng Cộng hòa của ông Trump đã mất quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng này - và đảng Dân chủ dự kiến ​​sẽ tăng cường hỗ trợ cho Kyiv và gia tăng áp lực lên Moscow.

Tổng thống Mỹ đã gặp Vladimir Putin tại Trung Quốc tuần này, và sau đó cho biết người đồng cấp Nga đã nói rõ rằng Moscow “sẵn sàng cho hòa bình”. Những người quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết, Kushner và Witkoff cũng đã có nhiều cuộc gặp với các quan chức Nga, Ukraine và châu Âu tại Moscow, Dublin và Berlin trong những ngày gần đây, nơi họ truyền đạt cảm giác cấp bách đó.

“Người Mỹ đang gây sức ép mạnh mẽ và có một số lo ngại rằng Ukraine sẽ cần phải nhượng bộ rất nhiều để có thể tiến gần đến một thỏa thuận,” một quan chức châu Âu cho biết sau cuộc gặp với Kushner và Witkoff.

“Người Mỹ đang vội, nhưng Putin thì không,” một người khác nói.

Theo một quan chức cấp cao của Ukraine, tiến trình này đã làm gia tăng lo ngại ở Kyiv rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyi có thể bị ép buộc chấp nhận một thỏa thuận theo các điều khoản của Moscow trước khi đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội.

Jared Kushner, Volodymyr Zelenskyy and Steve Witkoff speak to the media outdoors, with microphones visible in the foreground.

Từ trái sang: Jared Kushner, Volodymyr Zelenskyy và Steve Witkoff tại Dublin tuần trước © Peter Morrison/AP

“Ông Trump thích ông Putin và muốn hoàn tất mọi chuyện trước tháng Giêng”, một quan chức cấp cao cho biết, đồng thời lưu ý rằng Nga “có thể nhận được những điều khoản tốt hơn” nếu thỏa thuận được hoàn tất trước tháng Giêng.

Nhà Trắng không phản hồi yêu cầu bình luận.

Mặc dù ông Trump vẫn giữ quyền lực rộng lớn để tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình, nhưng các đảng viên Dân chủ trong Quốc hội đang rất muốn sử dụng quyền lập pháp để tăng cường sự ủng hộ dành cho Ukraine và áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Moscow.

Họ cũng cam kết sẽ sử dụng quyền giám sát của mình để xem xét kỹ lưỡng chính sách đối ngoại của Trump và các lợi ích kinh doanh của Witkoff và Kushner.

Mặc dù Mỹ chưa gây sức ép buộc Ukraine phải nhượng bộ cụ thể cho Nga, nhưng hôm thứ Năm, sau cuộc gặp thượng đỉnh với Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Thâm Quyến, Putin đã yêu cầu Ukraine và các đồng minh châu Âu chấp nhận “sự thỏa hiệp” và “thực tế”.

Những yêu cầu này bao gồm một đòi hỏi lâu nay rằng Kyiv phải nhượng lại lãnh thổ cho Moscow ở khu vực tiền tuyến Donbas quan trọng, cũng như lệnh cấm Ukraine gia nhập NATO trong tương lai và những hạn chế đối với lực lượng vũ trang của nước này.

Nga cũng thúc đẩy những thay đổi sâu rộng đối với trật tự an ninh hậu Chiến tranh Lạnh của châu Âu, theo đó NATO sẽ rút quân và vũ khí khỏi sườn phía đông của mình.

Theo hai nguồn tin, các quan chức Mỹ cũng cho rằng ông Trump có thể tham gia đàm phán với các nhà lãnh đạo châu Âu tại hội nghị thượng đỉnh G20 mà ông sẽ chủ trì ở Miami vào tháng tới về cách chấm dứt chiến tranh.

Tuy nhiên, một quan chức cấp cao của Pháp cho biết sẽ không có cuộc đàm phán nào với các nước châu Âu về vấn đề Ukraine tại G20 vì Ukraine không được mời tham dự.

Ông Trump đã mời ông Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh, mặc dù nhà lãnh đạo Nga chưa cho biết liệu ông có tham dự hay không.

Các quan chức Ukraine cho rằng việc hạn chế tốc độ gần đây đối với Starshield — phiên bản quân sự của hệ thống liên lạc vệ tinh Starlink do Elon Musk sản xuất bởi SpaceX — cùng với sự chậm trễ trong những tháng gần đây trong việc giao tên lửa đánh chặn Patriot là một phần trong nỗ lực của Mỹ nhằm làm suy yếu vị thế của Kyiv và gia tăng áp lực buộc nước này phải nhượng bộ Nga.

Quan chức cấp cao của Ukraine mô tả hành động của chính quyền Trump là “một lựa chọn rõ ràng” nhằm giúp Moscow đạt được các điều khoản có lợi trong các cuộc đàm phán hòa bình.

Hai nguồn tin thân cận với Điện Kremlin cho biết, Nga muốn sử dụng chiến dịch không kích đã được lên kế hoạch để tăng cường ảnh hưởng của mình đối với Ukraine trong các cuộc đàm phán tương lai, điều này khiến Moscow khó có thể đồng ý một thỏa thuận nhanh chóng.

Các cuộc đàm phán chỉ mới bắt đầu gần đây nhằm giải quyết các yêu cầu của Nga về các vấn đề an ninh rộng hơn ở châu Âu mà Putin cho rằng phải là một phần của bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào. Điều đó càng làm giảm khả năng Moscow đồng ý với thỏa thuận nhanh chóng mà Trump đang thúc đẩy, trừ khi Ukraine và các đồng minh châu Âu của họ nhượng bộ các yêu cầu của Nga.

Các nước châu Âu, vốn muốn có lệnh ngừng bắn trước khi xem xét thảo luận về khuôn khổ an ninh rộng lớn hơn của châu Âu, đã tìm kiếm một vai trò chính thức trong các cuộc đàm phán, và Nga cho biết bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào cũng cần có sự tham gia của họ. Tuy nhiên, Putin chưa cam kết mở rộng các cuộc đàm phán và cho biết Điện Kremlin sẽ chỉ quyết định sau khi các quan chức châu Âu gặp gỡ các đối tác của họ tại Moscow.

Các quan chức Mỹ đang tìm cách giải quyết đồng thời các tranh chấp lãnh thổ và những vấn đề rộng hơn về an ninh châu Âu, coi cả hai đều là chìa khóa để chấm dứt chiến tranh.

Mỹ cũng cho biết Moscow sẵn sàng xem xét một thỏa thuận khả thi, theo đó Ukraine nhận được sự đảm bảo an ninh từ các nước phương Tây dựa trên mô hình điều khoản phòng thủ chung theo Điều 5 của NATO.

“Tôi nghĩ rằng Tổng thống Trump sẵn sàng xem xét điều đó, nhưng rõ ràng việc đó phải phù hợp với lợi ích của Mỹ,” Kushner nói hôm thứ Năm tại Berlin. Ông nói thêm: “Tôi nghĩ chúng ta đã thuyết phục được phía Nga chấp nhận quan điểm rằng bất kỳ sự đảm bảo an ninh nào cho Ukraine đều dựa trên Điều 5.”

Khi được hỏi về khả năng mở rộng bảo lãnh cho Ukraine, và liệu ông đã thảo luận điều này với Putin hay chưa, Trump hôm thứ Sáu nói: "Phía chúng tôi sẽ đưa ra những thông tin vì đây cũng là một cuộc chiến về quan hệ công chúng."

"Chúng ta sẽ nói điều này và họ sẽ nói điều kia," ông ấy nói.

Tuy nhiên, Sergei Ryabkov, thứ trưởng ngoại giao Nga tham gia vòng đàm phán mới nhất ở Abu Dhabi, hôm thứ Sáu cho biết “ngay cả một hình thức tư cách thành viên gần giống NATO dành cho Kyiv… cũng là một lựa chọn không thể chấp nhận được đối với chúng tôi”, theo hãng tin Interfax.

“Hãy để họ công nhận tính bất khả xâm phạm của yêu cầu của chúng tôi rằng [Ukraine] không bao giờ được gia nhập NATO. Khi điều đó xảy ra, tôi nghĩ chúng ta có thể thảo luận về vấn đề đảm bảo an ninh.”

Nguồn: https://www.ft.com/content/6c1b8a64-35f9-4aba-8605-45a4abdce6b8?syn-25a6b1a6=1

Dịch giả gửi BVN

Sáng lập:

Nguyễn Huệ Chi - Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Điều hành:

Nguyễn Huệ Chi [trước] - Phạm Xuân Yêm [nay]

Liên lạc: bauxitevn@gmail.com

boxitvn.online

boxitvn.blogspot.com

FB Bauxite Việt Nam


Bài đã đăng

Được tạo bởi Blogger.

Nhãn