Bauxite Việt Nam

Giang Công Thế

Cách đây 2 tuần (6/3), Bộ trưởng Năng lượng Qatar cho rằng chiến sự Iran sẽ khiến kinh tế toàn cầu đứt gãy, đồng thời dự báo giá dầu có khả năng tăng gần gấp đôi, lên 150 USD một thùng.

Xung đột ở Trung Đông "có thể đánh gục các nền kinh tế thế giới. Nếu cuộc chiến này kéo dài thêm vài tuần, tăng trưởng GDP toàn cầu sẽ bị ảnh hưởng. Giá năng lượng của mọi quốc gia đều sẽ tăng cao", Bộ trưởng Năng lượng Qatar Saad al-Kaabi cho biết.

Cảnh bảo này dường như bị rơi vào quên lãng vì tin tức chiến thắng của liên quân Mỹ-Israel dồn dập che khuất hết mặt báo và tivi. 

Cho tới khi bạn ra cây xăng và thấy bình xăng mọi khi đổ đầy mất 1 triệu và hôm nay lên 1,4 triệu tùy loại bạn mua ở đâu, loại xăng gì. Xe máy mọi khi là 100K nay lên 140K.

Trước cuộc chiến Iran, giá dầu thô khoảng 80$ hôm nay lên 110$, và tin xấu là còn có thể lên nữa.

Vài giờ trước (hôm nay 19/3) Iran đã tập kích cơ sở khí LNG lớn nhất thế giới ở Qatar, gây thiệt hại trên diện rộng. Doha lên án là "cuộc tấn công tàn bạo".

Iran trước đó đã phát cảnh báo sơ tán với nhiều cơ sở năng lượng tại Saudi Arabia, UAE và Qatar trong ngày 18/3. Họ nói rằng các mục tiêu này sẽ bị tấn công "trong vài giờ tới", truyền thông nhà nước Iran đưa tin. 

Ả Rập Xê Út đã bắn hạ bốn tên lửa trên bầu trời Riyadh. UAE hiện đang đối phó với hỏa lực địch. ExxonMobil, Aramco, ADNOC, tất cả nhân viên đều đang được sơ tán.

Cảnh báo này được đưa ra sau khi mỏ khí đốt South Pars của họ bị Israel tấn công, đó là nguồn cung cấp hơn 80% nhu cầu khí đốt của Iran. TT Trump cũng hứa sẽ blow-up South Pars này. Tit for Tat, ăn miếng trả miếng.

Iran chết hết lãnh đạo rồi, nhưng một du kích không có giáo chủ với vài quả tên lửa cũng đủ làm một khu lọc dầu bốc lửa.

Tấn công vào hạ tầng năng lượng đã và đang xảy ra ở Ukraine và Nga. Từ thời Mỹ ném bom Bắc Việt (1960s, 1970s), thế hệ U70-80 như lão Cua chứng kiến kho xăng Đức Giang bị Mỹ thiêu rụi như thế nào. Chiến thuật “hút máu năng lượng” kiểu này thì chỉ cần học hết cấp 2 cũng biết.

Nhiều tin tức hàng đầu cũng hướng về eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chuyên chở khoảng 20% nguồn cung dầu và LNG toàn cầu. Sản lượng dầu tại Trung Đông ước tính giảm 7-10 triệu thùng mỗi ngày, tương đương 7-10% nhu cầu thế giới.

Tuy nhiên, nếu có giải pháp gỡ mìn, khống chế quân đội Iran, lập hành lang an toàn cho tầu bè qua lại, eo biển Hormuz tiếp tục cho dầu chảy ra thế giới. Vì hạ tầng đường biển đâu có phải sửa chữa.

Nhưng một quả tên lửa hay drone vài nghìn đô la trúng khu lọc dầu, khí đốt, thì mất nhiều ngày, nhiều tháng để sửa chữa.

Hai bên tiếp tục trả đũa nhau thì vùng Vịnh thành biển lửa khổng lồ. Eo biển Hormuz được quân đội Mỹ và Israel giải phóng khỏi ách đô hộ của Iran thì còn dầu và khí đốt nữa đâu mà ship. Period.

Nhớ có bài viết về giá dầu hiện nay nói rằng, giá dầu 108 đô la (giá hôm qua 18/3) không phải là giá thực. Đó là con số rẻ nhất mà các công ty có thể niêm yết trên bảng và an ủi bạn như thể mọi thứ đều ổn.

Brent và WTI là chuẩn mực dầu mỏ của châu Âu và Mỹ. Chúng được giao dịch ở London và New York. Rất văn minh. Hoàn toàn không phải là nơi cuộc khủng hoảng thực sự đang xảy ra.

Cuộc khủng hoảng nằm ở châu Á. Nơi dầu thực sự được tiêu thụ.

Dầu thô Dubai đạt 153,25 đô la một thùng trong tuần này. Đó không phải là kỷ lục của năm. Đó là mức giá cao nhất từng được ghi nhận cho dầu thô trên bất kỳ chuẩn mực nào trong lịch sử ngành công nghiệp dầu khí. Cao hơn cả năm 2008, năm mà nền kinh tế toàn cầu tự hủy hoại chính mình. Giá dầu thô Oman đạt mức 152,58 đô la. Cũng là một kỷ lục.

Và đây là một thống kê cho thấy chính xác thị trường đang rối loạn như thế nào.

Mỗi chuẩn dầu đều có hai mức giá. Giá tương lai là mức giá mà các nhà giao dịch mặc vest đồng ý trả cho dầu trên giấy tờ vào tháng tới. Đó là con số chính thức.

Giá giao ngay là chi phí thực tế để vận chuyển dầu vật chất lên tàu ngay hôm nay. 

Trong một thị trường bình thường, hai mức giá này gần bằng nhau. Vào tháng Hai, chênh lệch giá dầu thô Dubai là 90 cent. Một sai số làm tròn.

Khoảng cách đó hiện là 56 đô la một thùng.

Hãy nghĩ về nó như vé xem hòa nhạc. Giá trị ghi trên vé là 100 đô la. Đó là giá dầu Brent. Con số trên tin tức. Nhưng địa điểm tổ chức đang bị cháy, một nửa số buổi biểu diễn đã bị hủy bỏ, và cách duy nhất để vào là thông qua những người bán vé chợ đen muốn 250 đô la. 150 đô la thêm đó cho bạn biết nhiều hơn về thực tế so với con số được in trên vé.

Từ 90 cent lên 56 đô la trong ba tuần có nghĩa là thị trường dầu vật chất đang trong tình trạng hoảng loạn tột độ. Giá dầu thực tế chưa phản ánh đúng thực tế vì các nhà giao dịch ở London vẫn đang định giá dựa trên lượng dầu tồn kho cũ. Dầu đã rời vùng Vịnh từ nhiều tuần trước và hiện đang được lưu trữ an toàn ở phương Tây.

Châu Á không có được sự xa xỉ đó. Châu Á đang mua dầu từ một vùng chiến sự. Và giá dầu đã tăng vọt.

JPMorgan, không hẳn là những người chuẩn bị cho ngày tận thế đội mũ giấy bạc, gọi sự bình lặng của giá dầu Brent và WTI là "ảo ảnh". Họ cho rằng một khi lượng dầu tồn kho của phương Tây cạn kiệt, giá dầu Brent sẽ tăng thêm 50 đô la để đáp ứng các chuẩn mực của Trung Đông. 

Điều đó đưa giá dầu từ 108 đô la lên mức tối thiểu 160 đô la. Citi dự báo giá dầu Brent trung bình là 130 đô la. Cộng thêm phí bảo hiểm từ châu Á, giá sẽ lên tới 190 đô la.

Chỉ cần một quả tên lửa nữa là giá dầu sẽ chạm mốc 200 đô la. 

Quả thật, hai cú đánh lộn của Israel và Iran vào hai trung tâm dầu khí và sẽ còn nữa, đang chứng minh giá dầu không dừng ở 108$.

Iran đang nắm giữ thế giới trong tay kẻ liều lĩnh, không phải mấy ông làm chủ bầu trời. 

Chỉ khi mở nắp bình xăng, bơm vào xe xè xé một lúc và nghe người bán bảo “1,4 tr hay 140k anh ạ”, thì khi đó bạn sẽ bớt vui thấy tin chiến thắng từ vùng Vịnh bay về cho dù từ Iran hay Mỹ không có ý nghĩa gì.

Lúc đó bạn tự rủa, chiến tranh làm cái dell gì để bố bị viêm màng túi. Nhớ ra lời cảnh báo của ông Qatar rằng, chiến sự Iran sẽ khiến kinh tế toàn cầu đứt gãy kể cả bản thân ta, thì quá muộn. 

Cua Times lượm lặt và bò ngang trên mạng.

G.C.T.

Nguồn: FB Giang Công Thế