01/09/2012

Nói không với Thủy điện Đồng Nai 6 & 6A vì hạnh phúc số đông

Thư gửi chủ tịch nước Trương Tn Sang

Rừng Cát Tiên, ngày 31 tháng 8 năm 2012

Kính thưa Ngài Chủ tịch nước,

Cũng vào giờ này năm ngoái tôi có viết thư đến ngài Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với tựa đề là: Mong Thủ tướng "cứu" Vườn Quốc gia Cát Tiên thoát khỏi thủy điện. Vì tình trạng cấp bách, nay tôi xin viết thư này đến Chủ tịch nước để mong được ngài dành chút ít thời gian quý báu của mình lắng nghe tiếng lòng của những người đang sống với rừng và những người mong cứu rừng đặc dụng Cát Tiên thân yêu.

Khó lắm, nỗ lực lắm chúng ta mới bảo vệ được khu rừng rộng lớn nhất ở miền Đông Nam Bộ và được thế giới công nhận, tặng cho nhiều danh hiệu cao quý (Dự trữ sinh quyển, Ramsar, Không gian Văn hóa Cồng chiêng), và ngày 17 tháng 9/2012 tới đây đoàn chuyên gia thế giới sẽ bắt đầu chuyến thẩm định cho hồ sơ Di sản Thế giới của chúng ta.

Việc đã có nhiều thủy điện dọc Sông Đồng Nai mọc lên cùng với sự chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng, khai thác khoáng sản,... trong điều kiện ta còn nhiều điều cần hoàn thiện hơn trong quản lý liên ngành-tổng thể-toàn diện, rất cần có những báo cáo đánh giá chiến lược hậu quả được mất của chúng trước nay, đi cùng với những kế hoạch cụ thể và sát thực bài trừ hối lộ - tham nhũng, sau khi đã có biết bao mất mát về đa dạng sinh học, về cảnh quan thiên nhiên và văn hóa cùng với các giá trị phi vật thể vô cùng đáng tiếc nơi đây.

Việc quy hoạch và đang chuẩn bị thẩm định dự án lấn chiếm hàng trăm héc-ta rừng đặc dụng cho thủy điện Đồng Nai 6 và 6A ngay trong vòng lõi và điểm yếu huyệt – điểm trung chuyển giữa vùng cao nguyên và đồng bằng (ví như điểm rốn của một cơ thể, tụ điểm của nhiều luồng giao thoa văn hóa và đa đạng sinh học, nơi đây đã -đang là ngôi nhà cho nhiều loài quý hiếm, đặc hữu có nguy cơ tuyệt chủng cao nhất như tê giác Việt Nam hay nhiều loài khác đã có nghiên cứu và báo cáo) của khu rừng đặc dụng Cát Tiên – là cực kỳ nguy hại về nhiều mặt, chưa thể ước tính hay lường trước như trong Hồ sơ Đánh giá Tác động Môi trường (ĐTM) đang được Chủ đầu tư Đức Long Gia Lai trình duyệt, mà điều nguy hại rõ nhất là việc di dời mồ mả tổ tiên người Mạ, làm xói mòn tri thức bản địa nhất là về cây thuốc trị bệnh, và những tiếng mìn liên tiếp làm kinh động đến sự an bình của hàng nghìn người dân bản địa sống tại xã Đồng Nai Thượng (xã được thành lập ngay trong vùng lõi phía bắc VQG Cát Tiên). Nhờ có hơn 2 năm ở Tokyo nên tôi có nhiều dịp khám phá và học hỏi. Lúc leo lúi Fuji (Phú Sĩ) hùng vĩ của Nhật Bản tôi nghe có tiếng ầm ầm đằng rất xa và cô Ayumi Kinezuka đi cùng giải thích rằng đó là tiếng súng tập của lực lượng phòng vệ binh, chính vì thế mà thế giới đã khước từ công nhận Núi Fuji là di sản thế giới.

Việc bảo vệ toàn vẹn và nguyên vẹn các hệ sinh thái rừng, các cảnh quan văn hóa và thiên nhiên và những gì quý giá còn sót lại sau chiến tranh cũng như tàn phá con người là điều ngày càng được Nhà nước ta cũng như nhiều người hiểu ra, quan tâm và ủng hộ. Vấn đề cần thiết phải bảo vệ nguyên vẹn những gì của tự nhiên-thiên nhiên này đã được tôi báo cáo tại Hội thảo quốc tế UNESCO về quản lý bền vững các khu dự trữ sinh quyển khu vực Đông Nam Á (2007), được tổ chức tại Di sản Thiên nhiên thế giới Maolan, Trung Quốc và đã được thế giới quan tâm, hoan nghênh, khích lệ và chia sẻ sâu sắc (Báo cáo tại http://unesdoc.unesco.org/images/0018/001829/182996e.pdf, trang 131).

Tôi xin nhấn mạnh lại rằng, ở những vị trí, địa điểm thuận lợi, thì trong tương lai nước ta có thể xây được những công trình vĩ đại như tòa Tháp đôi World Trade của Mỹ hay Petronas của Malaysia. Nhưng với những nơi linh thiêng, nhạy cảm về dân tộc, văn hóa và giá trị vô hình như Rừng Quốc gia Cát Tiên, thì một khi bị mất đi sẽ không bao giờ có thể lấy lại được.

Tôi và những con người cùng muôn loài đang sống hòa quyện với nhau không chút mơ ước quyền hành nào, chan hòa cùng nhau dưới mái nhà xanh chung Cát Tiên nơi đây, xin gửi bao lời tâm sự dâng tặng đến ngài.

Chúng tôi khẩn thiết xin ngài kịp thời ngăn chặn hai dự án thủy điện đang lăm le định làm kia.

Chúng tôi xin cám ơn chân thành ngài đã lắng nghe, và mong ngài sẽ có hành động thích hợp, thích đáng.

Kính thư và tin cậy!

Trân trọng,

Thay mặt

Nguyễn Huỳnh Thuật, TS.

Vườn Quốc Gia Cát Tiên

Tác giả gửi trực tiếp cho BVN