15/06/2013

Ân xá quốc tế: Tù nhân bất đồng chính kiến Việt Nam tiếp tục tuyệt thực

Bản dịch từ Radio của Nguyễn Thành (Defend the Defenders)

Ngày 10/6/2013 – ABC Radio Australia

Một nhà bất đồng chính kiến VN trong tù đã tuyệt thực hơn hai tuần nay

Phóng viên: Joanna McCarthy

Trả lời phỏng vấn: Rupert Abbott, nhà nghiên cứu của tổ chức Ân xá quốc tế, phụ trách các vấn đề Campuchia, Lào và Việt Nam.

Luật sư Cù Huy Hà Vũ đang phản đối về những điều ông cho là sự ngược đãi của cán bộ trại giam ở tỉnh Thanh Hóa, miền Bắc Việt Nam.

Vợ ông, bà Nguyễn Thị Dương Hà nói bà rất lo ngại cho sức khỏe của ông.

“Tôi biết chắc là anh ấy cũng chưa ăn, anh ấy vẫn đang tuyệt thực vì anh ấy kiên quyết đòi hỏi phải giải quyết các đơn thư tố cáo, những đòi hỏi đúng pháp luật, được pháp luật bảo hộ, đòi hỏi quyền được gặp người thân trong phòng riêng không quá 24h, quyền được gửi thư cho gia đình, quyền được sao chụp tài liệu để tiến hành kháng án. Đó là những đòi hỏi rất chính đáng mà tôi biết chắc là vẫn chưa được giải quyết”.

Ông Hà Vũ bị bắt giữ vào năm 2010 sau khi nộp đơn kiện Thủ tướng Chính phủ về các vấn đề môi trường, và hãng luật của ông cũng đại diện cho các Giáo dân ở Giáo xứ Cồn Dầu vốn bị giam giữ trong một cuộc đàn áp của công an.

Ông bị kết án 7 năm tù và 3 năm quản chế tại gia vì hành vi vi phạm một điều luật của bộ luật hình sự Việt Nam vốn ngăn cấm việc “tuyên truyền” chống lại nhà nước.

Chúng ta sẽ có cuộc trò chuyện với ông Rupert Abbott, nhà nghiên cứu của tổ chức Ân xá quốc tế, phụ trách các vấn đề Campuchia, Lào và Việt Nam.

Rupert Abbott: Cù Huy Hà Vũ bị kết án ngày 4-4-2011 vì tổ chức tuyên truyền chống nhà nước – một điều luật hình sự vốn được sử dụng chủ yếu nhằm hình sự hóa quyền tự do ngôn luận ôn hòa. Ông đã đăng tải các bài viết trên mạng để kêu gọi một hệ thống chính trị đa đảng, dân chủ cho Việt Nam. Ông cũng đã kiện Thủ tướng Chính phủ. Ông bị kết án 7 năm tù và 3 năm quản chế tại gia. Ông là Luật sư, nhà hoạt động nhân quyền và môi trường nổi tiếng. Cha ông cũng rất nổi tiếng, gần gũi với Hồ Chí Minh và các nhà cách mạng. Rất gần gũi với đảng cộng sản.

PV: Tại sao bây giờ ông ấy lại tuyệt thực?

Rupert Abbott: Chúng tôi nhận được thông tin cho rằng ông cảm thấy bị ngược đãi bởi những người có trách nhiệm trong trại giam. Ông không được phép tiếp cận với các chứng cứ để tiến hành kháng án. Ông cũng không được nhận tiếp tế đồ ăn dù gia đình ông đã cố đưa vào. Thông thường trong các trại giam ở Việt Nam, bạn phải dựa vào lương thực tiếp tế của gia đình và bạn bè để sống sót – thức ăn và thuốc men hiếm khi có đủ.

Ông không được nhận những gì mà gia đình mang tới. Ông không được khỏe và cần được chăm sóc, cần thuốc men. Cũng từng có báo cáo cho rằng ông ấy có vấn đề về huyết áp. Tôi phỏng đoán rằng sự lựa chọn duy nhất của ông ấy để chứng tỏ sự tuyệt vọng của mình là phải dùng đến cách tuyệt thực và đánh động nhận thức của mọi người về những gì đang xảy ra.

PV: Ông ấy là người nổi tiếng trong những người bị bắt vì thực hiện quyền tự do ngôn luận. Anh có cho rằng có sự gia tăng đàn áp những người bất đồng chính kiến ở Việt Nam.

Rupert Abbott: Bạn nói đúng, dư luận quốc tế đều nghĩ như vậy. Ông ấy là một trong nhiều người bị cầm tù vì thực hiện quyền tự do ngôn luận một cách ôn hòa. Chúng tôi coi ông như những người mà chúng tôi gọi là tù nhân lương tâm. Còn rất nhiều người khác và chúng tôi thực sự nhận thấy sự gia tăng đàn áp này từ hai năm qua. Rất khó để xác định có bao nhiêu nhà hoạt động ôn hòa bị cầm tù. Khoảng hơn một trăm. Bạn biết đấy, tôi nghĩ những người ủng hộ nhân quyền đang cố gắng nói về tình hình đất nước họ và chính quyền phản ứng bằng cách cáo buộc họ vi phạm Bộ luật hình sự vốn hình sự hóa quyền phát biểu của con người, chẳng hạn hành vi tuyên truyền chống nhà nước. Và họ nhận ra rằng họ đang trở thành nạn nhân với những án tù lâu năm. Ý tôi là, năm ngoái, đã có ít nhất 25 nhà hoạt động bị bỏ tù. Chỉ riêng năm ngoái thôi và chắc chắn còn nhiều hơn. Đó chỉ là con số mà chúng tôi xác định được thôi.

Có vẻ như không có gì tiến triển cả. Có rất nhiều những người mà chúng tôi gọi là tù nhân lương tâm, như Cha Nguyễn Văn Lý, blogger Điếu Cày – một trường hợp rất nổi tiếng hồi năm ngoái, Tạ Phong Tần và Anh Ba SG, đang ở trong tù vì hoạt động tuyên truyền chống nhà nước trong khi những gì họ làm là lên mạng kêu gọi sự tôn trọng nhân quyền. Doanh nhân Trần Huỳnh Duy Thức, luật sư Lê Quốc Quân đối mặt với sự giam giữ tùy tiện hoặc phải thụ án lâu năm chỉ đơn giản vì lên tiếng một cách ôn hòa, không hề cố xúy cho bạo lực, không sử dụng bạo lực.

PV: Chúng tôi nghe nói Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã cảnh báo rằng hồ sơ nhân quyền của Việt Nam đang xấu đi. Nhưng nhìn chung ông có nghĩ là Washington và cộng đồng quốc tế đã hành động đủ để gia tăng áp lực lên chính quyền Việt Nam chưa?

Rupert Abbott: Chúng tôi có thể nói rằng: chưa. Chúng tôi nghĩ rằng cần phải lên tiếng nhiều hơn, làm nhiều hơn. Chúng tôi tán thành bình luận của Hoa Kỳ, nhưng chúng tôi kêu gọi Hoa Kỳ, EU, Australia và nhiều nước khác ở Đông Nam Á lên tiếng về những gì đang xảy ra. Chúng tôi cũng thừa nhận rằng hiện chúng ta đang có cơ hội để thúc đẩy một triển vọng tốt hơn cho nhân quyền ở Việt Nam. Nhiều thực tế đang diễn ra. Một trong số đó là Myanmar đang tiến hành cải cách, có lẽ đang đặt Việt Nam trước rủi ro trở nên rất khó khăn ở Đông Nam Á. Chúng ta có thể thấy trong tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc, Việt Nam tìm kiếm sự hỗ trợ của phương Tây, đặc biệt là Hoa Kỳ, để cân bằng với Trung Quốc.

Nền kinh tế Việt Nam đã vận hành tốt cho đến khi bị suy thoái gần đây. Mối quan ngại lớn về kinh tế làm nảy sinh nhu cầu xốc lại quan hệ với phương Tây nhằm thu hút vốn đầu tư và thương mại.

Một yếu tố then chốt khác giải thích cho sự đàn áp này là người Việt Nam bắt đầu lên tiếng nhiều hơn để đòi hỏi các quyền của họ. Chúng tôi cũng nhận thấy người dân lên tiếng về nhân quyền, biểu tình chống Trung Quốc cũng như biểu tình để nói lên những bức xúc khác. Chỉ mới vài tuần trước đây, một số thanh niên Việt Nam đã tổ chức một cuộc dã ngoại nhân quyền, phân phát Tuyên ngôn quốc tế nhân quyền. Đã có một cuộc đàn áp những người này nhưng nó vẫn thể hiện xu hướng lên tiếng của người dân.

Tất cả những thực tế này tạo ra những cơ hội cho Hoa Kỳ, cho EU, cho Australia để thực sự gây áp lực cho Việt Nam và thúc đẩy sự thay đổi theo hướng tôn trọng quyền con người hơn.

(Defend the Defenders)

Nguồn: ABC Radio Australia vietnamhumanrightsdefenders.net