Bauxite Việt Nam

Lê Học Lãnh Vân

Thông tin quan trọng cho sự phát triển xã hội cũng như dưỡng khí quan trọng cho cơ thể hoạt động và tăng trưởng. Thông tin cần được tuôn chảy tới các thành phần xã hội như máu cần tuôn chảy tới các mô trong cơ thể. Bài viết này mong rằng dòng chảy thông tin cần được khơi thông, các điểm nghẽn làm chậm dòng chảy cần được tháo gỡ. Như cơ thể cần thông mạch máu, đặt stein, bắt cầu mạch… khi mạch bị nghẽn và hồng cầu không được vận chuyển đầy đủ tới mô, tế bào của cơ thể.

Trong tút ẢNH CŨ, HỒN XƯA ĐÂU TÁ của mình, bạn tui, ông nhà báo Phúc Tiến, sau nhiều trăn trở lại băn khoăn: “Mà còn buồn và cám cảnh cả một DÂY CHUYỀN CÔNG NGHIỆP NHỰT TRÌNH từ nhà báo, cho dù biên chế hay cộng tác nhà nghề và tài tử, đến nhà in và người bán báo, kể cả người thiết kế và nhân viên lấy quảng cáo, rồi sẽ tinh giản thế nào?” (trang Facebook Phuc Tien Tran Huu, ngày 31/5/2026).

Cùng với băn khoăn của ổng, tui “buồn và cám cảnh” cả một DÂY CHUYỀN SÁNG TẠO TRI THỨC từ nay bị cúp điện, phải chậm lại.

Nhìn từ góc độ Việt Nam không có báo chí tư nhân, chúng ta có thể thấy Việt Nam không có tự do báo chí. Tuy nhiên, người ta có thể lập luận rằng không có báo chí tư nhân vẫn có thể có tự do ngôn luận. Bạn vẫn có thể trình bày ý kiến của mình trên báo chí nhà nước, báo chí nhà nước vẫn có thể đại diện cho tiếng nói của dân chúng!

Thôi thì tạm nghe lập luận ấy, nhưng hổm nay thấy hai sự việc khiến lòng tôi sự chùng xuống: 

1) Cấu trúc hệ thống báo chí thành phố Hồ Chí Minh được sắp xếp lại một cách rất "tinh giản"; và

2) Từ ngày 1-7-2026, đưa lên mạng xã hội bài báo, hình ảnh, video báo chí khi chưa được cho phép có thể bị phạt tới 30 triệu đồng.

Cho dù vì ý đồ gì đi nữa, hai việc trên, nhất là việc thứ hai, cũng có tác động làm chậm đi, ít đi dòng thông tin chảy tới các ngõ ngách của thành phố.

Tại các quốc gia văn minh tiến bộ trên thế giới, thông tin thông được phân biệt rõ với bằng sáng chế. Bằng sáng chế được bảo hộ bởi luật về quyền sở hữu trí tuệ còn thông tin thì không. Thông tin đã đăng báo, nếu thấy hay, có ích, ai cũng có quyền trích dẫn để lan truyền, để nâng cao hiểu biết của cộng đồng. Sự trích dẫn ấy chỉ chịu yêu cầu phải ghi rõ nguồn, chớ KHÔNG CẦN PHẢI XIN PHÉP AI HẾT. 

Lan truyền, trao đổi, thảo luận rộng rãi trong công chúng các loại thông tin giúp nâng cao sự hiểu biết của cộng đồng. Giúp rèn luyện tinh thần học hỏi trong cộng đồng. Giúp mài giũa năng lực chọn lọc, hấp thu thông tin. Giúp nâng cao tinh thần phê phán, nâng cao trình độ lập luận. Gợi những vấn đề cần suy nghĩ, những đề tài cần nghiên cứu thấu đáo. Nghĩa là, dòng thông tin lan truyền dễ dàng và rộng rãi giúp nâng cao trình độ dân trí. Mức độ bền vững của sự phát triển quốc gia tỉ lệ thuận với trình độ dân trí. 

Thông tin được lan truyền và thảo luận rộng rãi cũng giúp nâng cao mức độ minh bạch trong cộng đồng, là biện pháp hữu hiệu gây dựng lòng tin, tập hợp lòng dân, mời gọi mọi thành phần xã hội chung vai phát triển cộng đồng, quốc gia… 

Như vậy, dòng thông tin chảy dồi dào trong xã hội rất cần thiết tạo nên kỷ nguyên mới, điều kiện cho sự phát triển và cất cánh nhanh chóng. 

Thông tin quan trọng cho sự phát triển xã hội cũng như dưỡng khí quan trọng cho cơ thể hoạt động và tăng trưởng. Thông tin cần được tuôn chảy tới các thành phần xã hội như máu cần tuôn chảy tới các mô trong cơ thể. Bài viết này mong rằng dòng chảy thông tin cần được khơi thông, các điểm nghẽn làm chậm dòng chảy cần được tháo gỡ. Như cơ thể cần thông mạch máu, đặt stein, bắt cầu mạch… khi mạch bị nghẽn và hồng cầu không được vận chuyển đầy đủ tới mô, tế bào của cơ thể.

Có thể dùng hình ảnh khác: thông tin cần cho dân trí không khác dòng điện cần cho nền công nghiệp quốc gia.

Xin đừng để điện chập chờn hay cúp điện khiến dây chuyền sản xuất tri thức của xã hội phải hoạt động chậm hay dừng lại!

31.5.2026

L.H.L.V.

Nguồn: FB LVan Le