Bauxite Việt Nam

Tô Văn Trường

Những ngày qua, việc hầu hết các cơ quan báo chí đồng loạt gỡ bỏ* các bài viết liên quan đến quyết định rút lui của ba cơ thủ Việt Nam: Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung khỏi giải đấu quốc tế tại Trung Quốc vì xuất hiện hình ảnh “đường lưỡi bò” phi pháp, đã làm dấy lên một vấn đề nghiêm trọng: trách nhiệm thuộc về ai, và được thực thi theo cơ chế nào?

Đây không thể bị xem nhẹ như một thao tác kỹ thuật hay một “điều chỉnh nghiệp vụ” thông thường của các toà soạn. Khi thông tin liên quan đến chủ quyền quốc gia bị đồng loạt rút xuống trong thời gian ngắn, đó không còn là quyết định riêng lẻ của từng tòa soạn. Dư luận có quyền và cần đặt câu hỏi về khả năng tồn tại một sự chỉ đạo. Nếu có, đó là chỉ đạo chính thức bằng văn bản hay chỉ là những can thiệp bằng điện thoại? 

Dù câu trả lời là gì, một nguyên tắc không thể bị xóa nhòa: mọi tác động làm thay đổi thông tin công khai liên quan đến lợi ích quốc gia đều phải đi kèm trách nhiệm giải trình rõ ràng, cụ thể và có thể kiểm chứng. Im lặng hoặc né tránh không chỉ làm suy giảm niềm tin, mà còn tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho chính nền tảng minh bạch của thông tin công cộng.

Không thể im lặng trước những quyết định ảnh hưởng đến nhận thức xã hội

Trong thời đại thông tin mở, việc rút bài mà không có lời giải thích không chỉ tạo ra khoảng trống thông tin mà còn tạo ra khoảng trống niềm tin. Người dân không chỉ đọc tin - họ quan sát cách thông tin bị thay đổi.

Nếu báo chí đưa tin về một hành động được xã hội quan tâm, rồi sau đó âm thầm gỡ bỏ, thì điều bị tổn hại không chỉ là một bài báo, uy tín của toà soạn mà là tính nhất quán của hệ thống thông tin. Một xã hội không thể vận hành ổn định nếu người dân luôn phải tự hỏi: “điều mình vừa đọc có còn tồn tại ngày mai không?”.

Không thể để những hành động vì chủ quyền bị đối xử nửa vời

Việc các cơ thủ Việt Nam rút khỏi giải đấu là một quyết định khó khăn. Họ đã chấp nhận từ bỏ cơ hội thi đấu, danh tiếng và lợi ích vật chất. Đó không phải là phản ứng bộc phát, mà là một lựa chọn có ý thức trong bối cảnh nhạy cảm về chủ quyền.

Một hành động như vậy, dù nhìn ở góc độ nào, cũng xứng đáng được ghi nhận tuyên dương một cách trân trọng. Việc đưa tin rồi lại rút xuống, nếu không được giải thích, dễ tạo cảm giác rằng xã hội đang lúng túng ngay trong việc đánh giá những biểu hiện chính đáng của tinh thần bảo vệ chủ quyền của đất nước.

Đây là điều cần phải tránh, bởi nó có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm: những người hành động vì lợi ích quốc gia lại không nhận được sự bảo vệ tương xứng về mặt truyền thông.

Thực tiễn đã chứng minh: lắng nghe dân không làm suy yếu quản lý

Không phải mọi vấn đề nhạy cảm đều cần xử lý bằng cách thu hẹp thông tin. Ngược lại, nhiều trường hợp cho thấy minh bạch và đối thoại mang lại hiệu quả tích cực hơn.

Một ví dụ cụ thể là câu chuyện liên quan đến lư hương tại tượng Đức Thánh Trần Hưng Đạo ở TP.HCM. Khi có phản ánh từ dư luận, tôi đã trực tiếp chuyển thông tin và quan điểm của người dân đến ông Nguyễn Văn Nên Bí thư thành uỷ. Thay vì né tránh, ông đưa vấn đề “nhậy cảm” này ra xem xét một cách bài bản, xin ý kiến Hội đồng nhân dân thành phố và cân nhắc thấu đáo. Kết quả là lư hương được đưa trở lại vị trí cũ, nhận được sự đồng thuận rộng rãi.

Bài học rút ra rất rõ ràng: đối thoại không làm suy yếu chính quyền, mà củng cố tính chính danh của quyết định.

Chủ quyền không phải khẩu hiệu – mà là nguyên tắc không thể đánh đổi

Tôi vẫn nhờ buổi chiều tối ngày 5/4/2014 có dịp làm việc tại Văn phòng Chính phủ với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã chia sẻ một quan điểm rất đáng suy ngẫm.

Ông Dũng từ trải nghiệm cá nhân với gia đình có bố đẻ là liệt sĩ, bố vợ liệt sĩ, bản thân từng ra chiến trường và mang thương tật thương binh loại 2/4. Ông nhấn mạnh rằng chủ quyền lãnh thổ và biển đảo là thiêng liêng, không thể bị đánh đổi bằng bất kỳ thứ “hữu nghị viển vông” nào nếu điều đó dẫn đến sự lệ thuộc.

Đặc biệt, ông khẳng định rõ: mọi người lính đã hy sinh để bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc, dù ở hoàn cảnh lịch sử nào hay dưới chính thể nào, đều xứng đáng được tri ân. Đây không chỉ là quan điểm cá nhân, mà phản ánh một nhận thức mang tính nền tảng của xã hội Việt Nam.

Đáng chú ý, cùng trong cuộc trao đổi hôm đó, ông cũng không né tránh các vấn đề kinh tế. Ông thẳng thắn thừa nhận những khiếm khuyết, bất cập trong quản lý, từ nợ công đến những yếu kém của một số tập đoàn nhà nước. Sự thẳng thắn ấy cho thấy một nguyên tắc quan trọng: đối diện với sự thật là điều kiện để củng cố niềm tin, không phải là điều cần né tránh.

Hữu nghị không đồng nghĩa với né tránh vấn đề

Nhân dân Việt Nam luôn trân trọng quan hệ hữu nghị với nhân dân Trung Quốc. Lịch sử đã ghi nhận nhiều giai đoạn hai dân tộc hỗ trợ lẫn nhau.

Nhưng cũng chính lịch sử nhắc nhở rằng: hữu nghị chỉ bền vững khi đi cùng sự tôn trọng lẫn nhau, đặc biệt là tôn trọng chủ quyền. Những sự kiện đau thương trong quá khứ không thể bị lãng quên, càng không thể bị làm mờ bằng cách hạn chế thông tin.

Một xã hội trưởng thành không né tránh quá khứ, mà đối diện với nó một cách tỉnh táo.

Bảo vệ lẽ phải bằng minh bạch và trách nhiệm đến cùng

Vấn đề đặt ra không dừng lại ở việc một bài báo bị gỡ bỏ, mà là câu hỏi cốt lõi về cơ chế chịu trách nhiệm. Không thể tồn tại những quyết định có ảnh hưởng sâu rộng đến nhận thức xã hội mà lại không có chủ thể đứng ra giải trình.

Nếu không có chỉ đạo, các cơ quan báo chí phải minh bạch về lý do nghiệp vụ.

Nếu có chỉ đạo, phải xác định rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm.

Và nếu đó là những chỉ đạo không chính thức, thì càng phải được làm sáng tỏ – bởi đó chính là biểu hiện nguy hiểm của một “vùng xám” trong quản lý.

Trong một nhà nước pháp quyền, mọi quyết định liên quan đến lợi ích công đều phải có địa chỉ trách nhiệm cụ thể. Không chỉ để xử lý sai sót, mà quan trọng hơn, để bảo vệ sự minh bạch – nền tảng của niềm tin xã hội.

Bảo vệ chủ quyền không chỉ diễn ra nơi biên cương hay biển đảo, mà còn hiện diện trong cách chúng ta đối diện với sự thật, với thông tin và với chính những hành động nhân danh lợi ích quốc gia.

Nếu những quyết định như vậy không được giải trình minh bạch, thì tổn hại không chỉ là một bài báo, mà là niềm tin của người dân. Mà một khi niềm tin bị bào mòn làm mất lòng dân, đó mới chính là cái giá lớn nhất mà xã hội phải trả.

T.V.T.

Tác giả gửi BVN

---

(*) Các bài báo đã bị gỡ bỏ:

Cơ thủ Dương Quốc Hoàng và đồng đội bỏ giải billiards tại ...

Báo điện tử Tiền Phong

https://tienphong.vn › co-thu-duong-quoc-hoang-va-don...

Cơ thủ Việt Nam đồng loạt rút khỏi giải đấu tại Trung Quốc ...

Báo Thanh Niên

https://thanhnien.vn › Th

3 VĐV Việt Nam bỏ giải billiards ở Trung Quốc vì “đường ...

VOV

Cơ thủ Việt Nam đồng loạt bỏ giải billiards ở Trung Quốc

Báo Điện tử An ninh T

Xuất hiện 'đường lưỡi bò', Dương Quốc Hoàng bỏ luôn ...

Thể Thao 247

https://thethao247.vn › Thể Thao

Các cơ thủ Việt Nam đồng loạt dừng thi đấu vì hình ảnh ...

thethaovanhoa.vn

https://thethaovanhoa.vn › cac-co-thu-viet-nam-dong-l...

---

Đọc thêm: 

Các cơ thủ Việt Nam đồng loạt bỏ giải billiards Trung Quốc 

Đức Đồng

TRUNG QUỐC - Các cơ thủ Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung đồng loạt bỏ giải Peri Laili Cup 2026 vì phát hiện logo giải đấu có bản đồ "đường lưỡi bò".

Peri Laili Cup 2026 diễn ra từ 26 đến 30/4 tại Hải Nam, do Liên đoàn billiards và snooker Trung Quốc (CBSA) tổ chức. Giải đấu quy tụ nhiều tay cơ pool hàng đầu châu Á với tổng giá trị giải thưởng 822.000 nhân dân tệ (khoảng 3 tỷ đồng).

Dương Quốc Hoàng là cơ thủ pool số một Việt Nam

Ba cơ thủ pool hàng đầu Việt Nam dự giải gồm Dương Quốc Hoàng, Nguyễn Anh Tuấn và Lê Quang Trung. Tuy nhiên, trong ngày ra quân trưa 26/4, Hoàng "Sao" phát hiện CBSA sử dụng logo bản đồ Trung Quốc có đường đứt đoạn và quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Điều này xâm phạm chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo, cũng như chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam đối với các vùng biển được xác định theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS)

Vì thế, anh quyết định bỏ giải đấu. Anh Tuấn và Quang Trung cũng làm điều tương tự khi đang trong trận đấu với các cơ thủ chủ nhà Trung Quốc.

Trên trang chủ Peri Vietnam Tea, CLB quản lý Anh Tuấn và Quang Trung xác nhận sự việc. "Tuy tất cả đã bỏ nhiều công sức, nhưng đây là vấn đề cực kỳ nhức nhối, không thể nhượng bộ. Hoàng Sa Trường Sa là của Việt Nam", thông cáo nhấn mạnh.

"Đường lưỡi bò" hay còn gọi là "đường đứt đoạn" do Trung Quốc tự vạch ra đòi chủ quyền với gần như toàn bộ diện tích Biển Đông, bất chấp sự phản đối từ cộng đồng quốc tế. Tòa Trọng tài thường trực (PCA - Permanent Court of Arbitration) năm 2016 đã bác bỏ yêu sách của Trung Quốc, tuyên bố nước này không có cơ sở pháp lý để đòi quyền lịch sử với các nguồn tài nguyên bên trong "đường đứt đoạn".

Năm 2023, cơ thủ Trần Quyết Chiến cũng từng bỏ giải đấu tại Thượng Hải vì vấn đề tương tự. Khi đó, trên sóng truyền hình trực tiếp trận đấu giao hữu giữa Quyết Chiến và tay cơ Dick Jaspers ở Thượng Hải đã bị lồng ghép hình bản đồ Trung Quốc có "đường đứt đoạn". Quyết Chiến đã bỏ giải và về nước ngay trong đêm.

Cơ thủ Trần Quyết Chiến

Đ.Đ.

Nguồn: VNEXPRESS