Bauxite Việt Nam

Minh Anh

05/04/2026

Dù GDP quý I tăng 7,83%, nhưng theo TS. Nguyễn Đình Cung, điều đáng quan tâm nhất lúc này không phải là con số tăng trưởng, mà là sức chịu đựng của doanh nghiệp khi đang phải đối mặt với cú sốc kép: cung giảm, cầu giảm, giá lại tăng.

TS. Nguyễn Đình Cung – Nguyên Viện trưởng Viện QLKT TW

Tăng trưởng cao nhưng thách thức rất lớn

Theo số liệu vừa được Tổng cục Thống kê công bố, quý I/2026, GDP tăng trưởng 7,83%; khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của nền kinh tế với mức tăng gần 9%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 10,9%, khu vực nông nghiệp tăng ổn định 3,58%. Đáng chú ý, số doanh nghiệp thành lập mới tăng hơn 57% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, đằng sau những con số lạc quan đó là những "gọng kìm" đang siết chặt biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Chia sẻ tại Talkshow “Kinh tế Việt Nam: Vượt khó để bứt phá trong bối cảnh thế giới biến động”, TS Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng, chúng ta đang tính GDP từ góc độ sản xuất, và con số này cho thấy cả ba khu vực: Nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ đều đang chạy hết công suất. Nhưng ông cũng thẳng thắn chỉ ra nghịch lý mà doanh nghiệp đang đối mặt: "Chúng ta đang kẹt ở giữa: Cung giảm, cầu giảm nhưng giá (năng lượng, vận tải) lại tăng."

"Khi chi phí logistics và năng lượng leo thang do biến động địa chính trị tại Trung Đông, biên lợi nhuận sẽ bị bào mòn. Nhiều doanh nghiệp thậm chí phải đối mặt với thua lỗ và buộc phải thu hẹp sản xuất", TS Nguyễn Đình Cung nhận định.

Theo ông, Việt Nam là nền kinh tế có độ mở lớn nên chịu tác động mạnh hơn nhiều quốc gia khác khi chi phí logistics, năng lượng và vận chuyển tăng cao, trong khi nhu cầu từ thị trường xuất khẩu lại suy giảm do kinh tế toàn cầu tăng trưởng chậm lại.

Mục tiêu lớn nhất lúc này là giữ doanh nghiệp, giữ việc làm

Đáng chú ý, TS. Nguyễn Đình Cung, nhận định trong bối cảnh hiện nay, mục tiêu quan trọng nhất không phải là tăng trưởng bằng mọi giá, mà là duy trì sản xuất và giữ việc làm cho người lao động.

“Doanh nghiệp đã xác định mục tiêu cao nhất là duy trì sản xuất và giữ lao động. Đó là mục tiêu bất biến.”

Theo ông, để vượt qua giai đoạn khó khăn này, cần có sự chia sẻ chi phí giữa tất cả các bên trong nền kinh tế: Từ người lao động, nhà cung ứng, khách hàng đến ngân hàng và Nhà nước.

Về chính sách vĩ mô, TS. Nguyễn Đình Cung cho rằng Nhà nước cần tiếp tục các chính sách hỗ trợ theo hướng giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp càng nhanh càng tốt.

“Những thứ gì mà giảm được, miễn được cho doanh nghiệp thì phải giảm, phải miễn, với mục tiêu là giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp.”

Ông cho rằng bài học từ thời kỳ Covid-19 cho thấy nếu chính sách được triển khai nhanh, đúng và trúng thì sẽ có hiệu quả tức thời trong việc hỗ trợ doanh nghiệp duy trì sản xuất.

Muốn tăng trưởng cao phải dựa vào công nghệ và năng suất

Theo TS. Nguyễn Đình Cung, dư địa tăng trưởng lớn nhất của Việt Nam hiện nay không nằm ở việc tăng vốn hay tăng lao động, mà nằm ở tăng năng suất thông qua khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Ông đưa ra ví dụ: Chi phí logistics của Việt Nam hiện chiếm khoảng 18-20% GDP, cao hơn nhiều so với các nước phát triển. Nếu ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số để giảm xuống còn 10-12% GDP, thì nền kinh tế có thể tăng trưởng thêm rất mạnh nhờ tiết kiệm chi phí.

Không chỉ công nghiệp, ngay cả nông nghiệp cũng có thể tăng năng suất gấp 2–3 lần trong vài năm nếu chuyển từ tư duy tăng sản lượng sang tăng giá trị bằng công nghệ, dữ liệu và đổi mới sáng tạo.

“Chúng ta có dư địa rất lớn để bứt phá năng suất bằng khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Nếu làm được, tăng trưởng 10% không phải là điều quá xa.”

Tuy nhiên, để doanh nghiệp thực sự đổi mới sáng tạo, theo ông, điều quan trọng nhất là phải cải cách thể chế và tạo môi trường kinh doanh thông thoáng.

“Môi trường kinh doanh phải thông thoáng, phải có tự do kinh doanh thì doanh nghiệp mới có nhu cầu đổi mới sáng tạo.”

Đồng thời, Nhà nước cần có cơ chế thử nghiệm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong nghiên cứu và ứng dụng công nghệ mới, bởi theo ông, đổi mới sáng tạo không thể thành công nếu không chấp nhận rủi ro.

M.A.

Nguồn: https://nguoiquansat.vn/ts-nguyen-dinh-cung-tang-truong-gdp-7-83-chua-phai-dieu-dang-mung-nhat-284023.html