Bauxite Việt Nam

Carl Robinson

Ba Sàm lược dịch

Một vụ án mạng bị lãng quên, cuộc vận động của người cha và một hệ thống từ chối xem xét lại các quyết định của mình.

Cho đến tuần này, tôi chưa từng nghe nói về Nguyễn Văn Chưởng.

Có lẽ nhiều người trong số các bạn cũng vậy.

·                Gia đình tử tù oan Nguyễn Văn Chưởng ở Hải Dương kêu cứu 10 năm nay

Chưởng đã trải qua gần hai thập kỷ trong khu biệt giam dành cho tử tù vì tội sát hại một sĩ quan công an. Ba năm trước, chính quyền Việt Nam dường như đã sẵn sàng thi hành án tử hình đối với anh. Gia đình anh đã dành nhiều năm đấu tranh để cứu mạng anh. Tuy nhiên, ngoài một nhóm tương đối nhỏ gồm các luật sư, nhà hoạt động và những người theo dõi tình hình Việt Nam, vụ án của anh vẫn ít được biết đến.

Tôi biết đến vụ việc này sau khi đọc tin về cái chết của một cựu sĩ quan công an Hải Phòng.  Theo những người ủng hộ Chưởng, người này đã tham gia tra tấn để ép nghi phạm trẻ tuổi phải nhận tội giết người. Nhiều năm sau, chính viên sĩ quan này đã phải ngồi tù vì giúp anh trai mình — một lãnh đạo từng dính bê bối tại tập đoàn đóng tàu Vinashin — trốn ra nước ngoài.

·                 Sự ra đi của “người tự trọng” nhưng lại mang “bao tội lỗi với dân lành”?

Nhưng điều thực sự thu hút sự chú ý của tôi là cuộc phỏng vấn mà cha của Chưởng – Ông Nguyễn Trường Chinh, đã thực hiện với tạp chí Luật Khoa ngay từ bên trong Việt Nam — bản thân hành động này đã là một sự dũng cảm.

Đây không phải là câu chuyện thường thấy về giới bất đồng chính kiến. Nguyễn Văn Chưởng không phải là blogger, nhà hoạt động dân chủ hay người vận động chính trị. Khi đó mới 24 tuổi, anh bị bắt vì vụ sát hại một sĩ quan công an vào năm 2007 và bị kết án tử hình vào năm sau đó.

Tuy nhiên, suốt hai thập kỷ sau đó, gia đình vẫn khẳng định anh bị kết án oan vì khi xảy ra vụ việc, anh đang ở cách hiện trường vụ án bốn mươi km. Họ chỉ ra những lời khai gây tranh cãi, những sai sót về quy trình tố tụng và việc lời thú tội của anh bị ép buộc thông qua tra tấn. Rồi đến tháng 8 năm 2023, khi chính quyền Việt Nam chuẩn bị thi hành án tử hình, gia đình đã được yêu cầu chuẩn bị nhận thi hài anh. Tổ chức Ân xá Quốc tế và các tổ chức nhân quyền khác đã vào cuộc. Vụ hành quyết cuối cùng đã không diễn ra. Nhưng cho đến gần đây, khi viên cựu sĩ quan công an qua đời, dường như mọi chuyện vẫn không có nhiều thay đổi.

·                Muốn Dương Tự Trọng siêu thoát, hãy đấu tranh cho Nguyễn Văn Chưởng

Nhưng chính cha của Chưởng mới là người thu hút sự chú ý của tôi. Trong cuộc phỏng vấn với Luật Khoa, ông Nguyễn Trường Chinh không lên tiếng với tư cách là một nhà hoạt động hay người bất đồng chính kiến, mà với tư cách là một người cha đã dành gần hai mươi năm nỗ lực cứu con trai mình khỏi án tử hình. Ông Chinh cho biết mình từng đứng về phía chế độ, từng đấu tranh và bảo vệ nó. Tuy nhiên, sau hai thập kỷ gửi đơn kiến ​​nghị, kháng cáo và khiếu nại mà không được hồi đáp, ông đã đi đến một kết luận đầy cay đắng.

“Bản chất của cộng sản là không bao giờ chịu thừa nhận mình sai”, ông nói.

“Từ trước đến nay, tôi là người từng đứng trong chế độ đó, từng bảo vệ, đấu tranh, gìn giữ và bênh vực chế độ cộng sản.

“Ngay cả khi sai hoàn toàn, họ cũng sẽ không bao giờ chịu thừa nhận là mình sai”.

Đó là một nhận định đầy chua xót, không phải vì nó đến từ một nhân vật đối lập hay người sống lưu vong, mà bởi nó xuất phát từ chính một người từng tin tưởng vào hệ thống mà giờ đây ông đang lên án.

C.R.

Người dịch gửi BVN