Bauxite Việt Nam

Phạm Phan Long 

Lời giới thiệu:

Sau nhiều  dự án lãng phí vì không đạt  được mục đích mà còn gây thiệt hại nặng nề cho Đồng Bằng Sông Cửu Long, từ dự án ngọt hóa bán đảo Cà Mau hoàn toàn thất bại, dự án cống đập Ba Lai gây rối loạn toàn bộ hệ sinh thái, dự án thoát lũ ra biển Tây cắt mất lũ tự nhiên, nguồn phù sa dinh dưỡng và gây ra sạt lở và sụt lún. Dự án cống đập Cái Lớn Cái Bé có hiệu quả ngăn mặn ngắn hạn, nhưng làm ngọt mặn xáo trộn không đồng bộ với nhu cầu của đồng bằng. Vì thế công trình lớn nào đưa ra bây giờ đều cần phải cân nhắc tránh rủi ro, nhất là những rủi ro có thể thấy trước phải tránh né ngay từ đầu, hay phải có biện pháp giảm thiểu tối đa.

Trước tình trạng thừa phèn, thừa ô nhiễm, thừa nước mặn và thừa các công trình thủy hại, nhưng lại thiếu nước sạch, thiếu phù sa, thiếu chất dinh dưỡng và nhất là thiếu ngân sách.

Để cứu Nguồn nước và hệ sinh thái cho Đồng Bằng Sông Cửu Long, rút ra từ những bài học trên, chúng ta phải đi tìm một dự án đáp ứng những yêu cầu sau đây:

1) không gây xáo trộn hệ thống thủy văn tự nhiên;

2) không can thiệp thô bạo vào mặn ngọt;

3) không chặn sông, ngăn thuyền, cản phù sa;

4) không thu hồi đất (không giải phóng mặt bằng),

5) không di tản dân cư (không cưỡng chế).

Mời các bạn cùng KS Phạm Phan Long và tôi đi tìm nguồn nước lý tưởng như thế, ở nơi có nhiều nước với phẩm chất tốt, thu góp cất giữ ở nơi kín đáo để sử dụng khi cần đến với năng lượng và chi phí ít nhất có thể.    

Hứa Thành Cương (Chenggang Xu-許成鋼)

Đại học Stanford

Nguyễn Quang A dịch

Kỳ 1: Lời Giới thiệu, Lời nói đầu & Lời Cảm ơn 

Cuốn sách này khảo cứu cội nguồn và sự tiến hóa của các thể chế Trung Quốc cũng như của chủ nghĩa toàn trị cộng sản nói chung. Thể chế nền tảng của Trung Quốc đương đại chính là chủ nghĩa toàn trị cộng sản. Bằng việc đưa ra khái niệm "gen thể chế", tác phẩm luận giải quá trình các gen thể chế của nước Nga Soviet đã dung hợp với các gen của hệ thống đế chế Trung Hoa, từ đó tạo nên một chế độ toàn trị kiên cố mang đặc sắc Trung Quốc – Chủ nghĩa toàn trị được quản lý theo vùng.

Gen Thể chế là những yếu tố thể chế nền tảng có khả năng tự tái tạo, định hướng những biến đổi thể chế và có thể nhận diện được về mặt thực nghiệm. Thông qua việc phân tích cội nguồn và sự tiến hóa của các gen thể chế trong chủ nghĩa toàn trị cộng sản từ Châu Âu và Nga, cũng như các gen từ Đế chế Trung Hoa, Cách mạng Cộng sản Trung Quốc, Đại Nhảy Vọt, Cách mạng Văn hóa và các cuộc cải cách hậu Mao Trạch Đông, cuốn sách làm sáng tỏ sự trỗi dậy và quá trình phát triển của chủ nghĩa toàn trị cộng sản tại Trung Quốc. Sự vươn lên của Trung Quốc cộng sản vang vọng lời cảnh báo của Mises rằng những nỗ lực nhằm ngăn chặn chủ nghĩa toàn trị đã thất bại. Để đảo ngược xu thế này, cần phải có một sự thấu hiểu triệt để về chủ nghĩa toàn trị.

Hứa Thành Cương (Chenggang Xu) là Nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Kinh tế và Thể chế Trung Quốc thuộc Đại học Stanford, thành viên hội đồng quản trị của Viện Ronald Coase, và Nghiên cứu viên tại Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách. Ông từng là Giáo sư Kinh tế Chung Hon-Dak tại Đại học Hồng Kông, Giáo sư Đặc biệt tại Đại học Thanh Hoa, Giáo sư Đại học Đẳng cấp Thế giới tại Đại học Quốc gia Seoul, và Phó Giáo sư tại Trường Kinh tế London. Ông cũng từng giữ chức Chủ tịch Hiệp hội Luật và Kinh tế Châu Á. Ông nhận bằng Tiến sĩ kinh tế tại Đại học Harvard năm 1991. Hứa Thành Cương là người nhận Giải thưởng Tôn Dã Phương năm 2013 và Giải thưởng Kinh tế Trung Quốc năm 2016.

Đỗ Kim Thêm 

Bối cảnh

Trong bối cảnh cạnh tranh quyền lực toàn cầu ngày càng gia tăng, chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ đang trải qua những điều chỉnh quan trọng. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là sự tái diễn giải Học thuyết Monroe – vốn được hình thành từ thế kỷ 19 – thành một chiến lược mới thường được gọi là “Học thuyết Donroe”. Thuật ngữ này phản ánh cách tiếp cận của chính quyền Donald Trump đối với khu vực Tây Bán Cầu, đặc biệt trong việc đối phó với ảnh hưởng ngày càng tăng của Trung Quốc tại châu Mỹ La tinh. 

Lê Nguyễn

Người Anh quay lại Côn Đảo – những dấu ấn đầu tiên của giám mục Bá Đa Lộc trên đảo

Hoàng Việt Hải, Nguyễn Hoàng Trang và nhóm thực địa | Dự án Đại Sự Ký Biển Đông

Việc Trung Quốc nối lại hoạt động bồi đắp đảo nhân tạo quy mô lớn tại Bãi Hải Sâm cho thấy giai đoạn 2017-2025 chỉ là một sự ngừng có tính tạm thời, không phải là một quyết định ở cấp độ chiến lược. Một Bãi Hải Sâm được hoàn thiện quân sự hoá sẽ góp phần lấp đầy khoảng trống địa lý còn lại trong chuỗi căn cứ quân sự của Trung Quốc trải dài từ Hải Nam ở phía bắc xuống quần đảo Trường Sa ở phía nam, tạo thành một dải có thể chứa đựng năng lực chống tiếp cận/phong toả khu vực (A2/AD) bao phủ toàn bộ phần trung và bắc Biển Đông, làm thay đổi căn bản địa lý quân sự đối với Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, và các lực lượng Hoa Kỳ cùng đồng minh hoạt động trong khu vực. Diễn biến này cần được hiểu không chỉ gói gọn trong khuôn khổ song phương giữa Trung Quốc và Việt Nam, mà là một điểm uốn mang tầm khu vực: Bắc Kinh đã thể hiện cả ý chí lẫn năng lực công nghiệp để mở rộng dấu chân thực địa ở quy mô lớn, tốc độ cao và ít minh bạch nhất có thể.

Ngọc Ánh

Anh Tai Ho

“Khi một chính quyền không thể hoặc không muốn giải quyết các vấn đề nội tại bằng cải cách, họ thường tìm đến một giải pháp rẻ tiền hơn: vẽ ra một kẻ thù. Không nhất thiết phải là kẻ thù có thật. Chỉ cần đủ thuyết phục để người dân nhìn ra bên ngoài thay vì nhìn vào trong”.

Le Quang 

Mỗi khi ở VN, tôi thường đi bộ nhiều, cảm giác thiếu thốn diện tích cho người bộ hành trên vỉa hè đôi khi khiến ta phát cáu, nhưng hãy thử nhìn xem, chúng ta cũng không có làn cho người đi xe đạp, không có vị trí giao nhận hàng cho các cửa hiệu, không có bóng mát, không có chỗ tập xe an toàn cho trẻ em, các lối lên xuống vỉa hè cho người tàn tật cũng thiếu thốn, và bên dưới, chắc là cũng thiếu cống thoát nước hay hố cáp… như vậy rõ ràng là cách mà ta planning ra các khối phố hay trục tuyến là vấn đề có tính hệ thống; Chứ không thể cứ tạo ra mọi thứ một cách sai lầm rồi lại say sưa với các chiến dịch “giành lại” đầy chính nghĩa dạng khẩu hiệu được.

Lê Nguyễn 

Địa danh Côn Đảo ngày nay từng mang nhiều cái tên khác nhau: Côn Lôn, Côn Nôn, Côn Sơn... Nó xứng đáng với cái tên “hòn đảo ngục tù”, vì cách đây gần 200 năm, Côn Đảo đã được dùng làm nơi phát vãng (đày đi xa) những người phạm tội dưới triều Nguyễn. Một số tài liệu cổ của người phương Tây giúp chúng ta biết thêm được nhiều điều thú vị về hòn đảo này.

Tô Văn Trường

Lịch sử không bao giờ lặp lại nguyên xi những sự kiện, nhưng lịch sử luôn hào phóng để lại cho hậu thế những quy luật sinh tồn vô giá. Những thời kỳ vàng son chói lọi của dân tộc không tự nhiên mà có, đó là trái ngọt vĩ đại của những lựa chọn đúng đắn về con đường phát triển, của trí tuệ lãnh đạo xuất chúng và lòng yêu nước của muôn dân.

Việc ôn cố tri tân – nhìn thấu quá khứ để giải mã hiện tại và kiến tạo tương lai chính là phương thức thực tiễn và khôn ngoan nhất để thực thi sứ mệnh giữ nước trong kỷ nguyên mới. 

Phạm Đình Trọng

1.  

Các nước thực sự dân chủ đều có đa đảng. Mỗi dịp bầu cử quốc hội là một dịp người dân được thể hiện quyền lực của dân, được thực sự chọn ra đảng chính trị làm chủ quốc hội. Đảng làm chủ quốc hội là đảng giành được từ hai phần ba số ghế trở lên trong quốc hội, được quyền sửa luật và lập ra chính phủ của đảng dẫn dắt đất nước trong nhiệm kì bầu cử đó.

Lynn Huỳnh

18.04.2026 

(VNTB) – Cán bộ cấp xã lại có quyền tước đi chứng chỉ do Bộ Tư pháp cấp cho Luật sư!

Để trở thành một Luật sư, cần tối thiểu phải trải qua 6 bước: từ đại học luật, đào tạo nghiệp vụ luật sư cho đến tập sự tại các văn phòng hay công ty luật. Sau đó là kiểm tra kết thúc tập sự; cấp chứng chỉ hành nghề luật sư và cuối cùng là gia nhập Đoàn Luật sư. 

Vượt qua bao nhiêu thứ, từ tích lũy kiến thức cho đến những buổi thực tập, trải nghiệm, kinh nghiệm hành nghề mới có thể thành luật sư thật thụ. Thế nhưng, giờ đây, một Chủ tịch xã cũng có cái quyền tước chứng chỉ hành nghề luật sư!

BBC - 17 tháng 4 2026

Chụp lại hình ảnh: Ảnh vệ tinh chụp các tàu đánh cá tại lối vào bãi cạn Scarborough đang tranh chấp ở Biển Đông, nơi đang bị chặn bởi một rào chắn nổi ngày 11/4/2026. Nguồn hình ảnh: REUTERS

Nguyễn Ngọc Chu 

“Kỹ trị” không phải là thứ có thể dễ dàng hình thành theo ý muốn, mà chịu tác động mạnh của nền tảng thể chế và trình độ phát triển của xã hội, đồng thời gắn với văn hóa quản trị, chất lượng con người và năng lực thực thi. Nó đòi hỏi thời gian tích lũy cùng với bề dày văn hóa và năng lực quản trị.

“Kỹ trị” cũng không phải là một nhãn hiệu có thể gán ghép, mà phải được kiểm chứng bằng thực tiễn. Trong quá trình điều hành chính phủ, nếu nhất quán tuân thủ các nguyên tắc cốt lõi đã nêu, thì ngay cả khi không gọi tên, “kỹ trị” sẽ dần hình thành và được kiểm chứng, khẳng định bằng kết quả thực tiễn.

Thành Nguyễn

Bài này đáng lẽ phải viết lâu rồi để hoàn thiện nốt series đường sắt cao tốc từ năm ngoái mà bận quá chưa viết xong được. Đến giờ thì Vin vừa mới khởi công đường sắt cao tốc Hà Nội-Hạ Long nên cũng đã đến lúc phải trả bài. 

Bức tranh đường sắt thế giới không thể đầy đủ nếu thiếu đi tay chơi lớn nhất là Trung Quốc, một quốc gia vốn dĩ xuất phát sau nhưng nay lại dẫn đầu và vượt xa so với các player khác. Đường sắt Trung Quốc là một câu chuyện đầy màu sắc kịch tính, nó vừa phản ánh sức mạnh của người khổng lồ Trung Quốc đang trỗi dậy đồng thời cũng bộc lộ những điểm yếu chết người của hệ thống tạo ra siêu cường này. 

Kỳ 1: Chứng kiến

LS Trịnh Vĩnh Phúc 

Nhân chuyện cõi mạng ồn ào luận bàn và phiếm luận về việc nâng cao vị thế luật sư và trang phục mới của luật sư Việt Nam, tôi phải thấm thía ngẫm lời cụ Nguyễn Du: “Rằng hay thì thật là hay/ Nghe sao ngậm đắng nuốt cay thế nào” (Truyện Kiều). 

Giáo sư Stephen Young, Tiến sĩ Đinh Hoàng Thắng

Dẫn nhập: NHẬN DIỆN “BÓNG MA THỂ CHẾ”

Trong nhiều năm qua, khi bàn về tương lai chính trị của Việt Nam, công chúng thường rơi vào hai thái cực: hoặc kỳ vọng một sự “chuyển đổi dân chủ” như một quy luật tất yếu của lịch sử, hoặc chấp nhận một trạng thái bất biến như thể mọi thứ đã được định đoạt bởi quá khứ và địa chính trị. Cả hai cách nhìn ấy đều đơn giản hóa thực tại.

Thực tế phức tạp hơn nhiều. 

Việt Nam không đứng trên một trục thẳng giữa “độc tài” và “dân chủ”, cũng không vận hành bằng những khẩu hiệu ý thức hệ thuần túy. Hệ thống hiện nay là kết quả của một quá trình tái cấu trúc quyền lực kéo dài hàng thập niên – trong đó kinh tế thị trường được chấp nhận, nhưng quyền lực chính trị vẫn tổ chức lại toànbộ không gian kinh tế và xã hội theo logic bảo trợ.

Feuilleton ba kỳ này không nhằm phán xét, càng không nhằm kích động.
Mục tiêu của nó là nhận diện một thực thể vô hình nhưng quyết định vận mệnh quốc gia: cái mà ta có thể gọi là “bóng ma thể chế”. Đó không phải là một âm mưu bí ẩn, cũng không phải là một thế lực siêu hình. Nólà tổng hòa của mạng lưới quyền lực, lợi ích, ràng buộc và nỗi sợ – thứ vừa duy trì ổn định, vừa kìm hãm đột phá.

Kỳ thứ nhất sẽ xác định Việt Nam đang ở đâu trong cấu trúc quyền lực hiện đại: một mô hình có thể gọi là “độc tài khai thác thị trường”, nơi kinh tế mở cửa nhưng quyền lực phân phối lợi ích vẫn tập trung (1). 

Kỳ thứ hai – chủ công – sẽ đi vào nhân tố con người: từ Hồ Chí Minh, Lê Duẩn đến các thế hệ lãnh đạo sau Đổi mới, họ vừa là sản phẩm của hệ thống, vừa là người củng cố nó. Không có “bóng ma” nào ngoài chính những con người cụ thể với đam mê, lý tưởng và giới hạn của mình (2). 

Kỳ thứ ba sẽ bàn về lối ra: làm thế nào để cải cách mà không tự hủy, làm thế nào để vượt qua “vòng kim cô” địa chính trị mà vẫn giữ được chủ quyền và ổn định (3).

Tương lai không được định sẵn. Nó là quỹ đạo do sự lựa chọn của con người vạch nên. Và trách nhiệm ấy không chỉ thuộc về giới lãnh đạo, mà còn thuộc về toàn xã hội.

BBC

Khi Thủ tướng Lê Minh Hưng tuyên thệ nhậm chức, không ít kỳ vọng được về một lãnh đạo Chính phủ "kỹ trị" - nhân vật được đào tạo về chính sách công, cũng như kiến thức và kinh nghiệm về kinh tế, tài chính. 

Hình ảnh của tân thủ tướng trong những ngày đầu công chúng được thấy là trong bộ vest sang trọng, đưa ra hàng loạt chỉ thị về điều hành kinh tế, dường như khác xa với "tấm áo đẫm mồ hôi" của người tiền nhiệm Phạm Minh Chính.

Trước Quốc hội, tân Thủ tướng Lê Minh Hưng tuyên bố không đánh đổi tăng trưởng nóng bằng vĩ mô, tái khẳng định cam kết giúp nền kinh tế Việt Nam tăng trưởng "cao" và "bền vững".

Sự khẳng định này lặp lại chủ trương mà ông Tô Lâm - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước - hồi đầu tháng 3 nói rằng "không đánh đổi tăng trưởng bằng lạm phát, bong bóng tài sản, nợ công mất kiểm soát".

Ông Tô Lâm khẳng định kỷ nguyên của ông "không chấp nhận tăng trưởng thấp".

Mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, và các năm tiếp theo đến hết nhiệm kỳ, vẫn không đổi, bất chấp những biến động địa chính trị và thương mại quốc tế.

Thành quả kinh tế được coi là sẽ mang lại tính chính danh cho sự cầm quyền của Đảng Cộng sản Việt Nam, theo nhận định của Tiến sĩ Zachary Abuza từ trường National War College (Mỹ) với BBC News Tiếng Việt hồi năm 2025.

Tô Văn Trường

Câu chuyện này cũng không chỉ dừng lại ở thể thao. Nó phản chiếu cách mà chúng ta đối xử với các giá trị văn hóa…

Tô Văn Trường

Trong một thế giới mà rủi ro địa chính trị ngày càng trở thành “biến số thường trực”, thị trường năng lượng toàn cầu không còn vận hành theo logic ổn định quen thuộc. Những căng thẳng leo thang tại Trung Đông một lần nữa nhắc lại một thực tế: chỉ một cú sốc nguồn cung cũng đủ kích hoạt làn sóng tăng giá dây chuyền, khuếch đại áp lực lạm phát và làm lung lay nền tảng ổn định vĩ mô của nhiều quốc gia. 

Tuan Huynh

Câu hỏi tại sao các quốc gia Đông Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc) có thể sản sinh ra những tập đoàn công nghệ dẫn dắt thế giới, trong khi Việt Nam sau gần 40 năm Đổi mới vẫn vắng bóng những cái tên tương tự, là một nỗi trăn trở lớn. Để trả lời, chúng ta cần nhìn vào những con số thực tế, triết lý kiến tạo quốc gia và bản chất sâu xa trong động cơ của doanh nghiệp.