Bauxite Việt Nam

Thái Hữu Tình

Điều 4 Hiến pháp vẫn quy định Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng duy nhất được “lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Để khẳng định ý chí không thể lay chuyển ấy, các Tổng Bí thư và các quan chức về Tuyên giáo luôn tuyên bố Đảng Cộng sản Việt Nam không chấp nhận đa nguyên đa đảng. Chủ tịch Nguyễn Minh Triết thì nói rất thực lòng “Bỏ Điều 4 là (Đảng) tự sát”! Trong thực tế những người phản đối Điều 4 (mà TS luật Cù Huy Hà Vũ là một tiêu biểu) quả nhiên đều bị trừng phạt nặng nề. Tất cả những điều ấy cho thấy ở nước ta việc phản đối Điều 4 là việc cấm kỵ.

Thế nhưng, thật sung sướng đến lạ tai, tại cuộc họp báo triển khai thực hiện việc lấy ý kiến nhân dân về dự thảo sửa đổi Hiến pháp 1992 chiều 29/12, ông Phan Trung Lý khẳng định: “nhân dân có thể cho ý kiến đối với Điều 4 Hiến pháp như với tất cả các nội dung khác trong dự thảo, không có gì cấm kỵ cả”!

Tôi là sinh viên Đại học Khoa học Tự nhiên, thuộc Đại học Quốc gia TP HCM.

Cách đây mấy năm, tôi đã từng tham gia ký tên vào Kiến nghị phản đối khai thác bauxite Tây Nguyên. Tuy không thay đổi được gì, nhưng tôi vẫn hy vọng trong chính quyền vẫn còn người vì nước, vì dân.

Nay lại có Lời kêu gọi thực thi quyền con người theo hiến pháp tại Việt nam, đột nhiên ký ức lẫn thất vọng trào dâng, nên muốn ghi vài dòng cho khuây khỏa.

Gia đình bên ngoại tôi có truyền thống cách mạng. Ông tôi từng làm ở tuyên giáo tỉnh. Tôi ở với ông từ bé, hồi nhỏ ít được giao tiếp với đám trẻ hàng xóm, nên tối ngày chỉ biết lật lật đọc mấy quyển sách của ông ngoại. Đầu tiên là những quyển sách hình tuyên truyền về Cách mạng tháng Mười Nga, về chiến tranh Vệ quốc Nga. Rồi đến những mẫu chuyện ngắn về Mít Đặc và Biết Tuốt. Lên cấp 2 tôi bắt đầu đọc say mê những quyển sách về Đảng và Bác. Giờ Sử, trong khi các bạn đều kêu chán thì tôi lại rất hăng phát biểu, tiết nào cũng giơ tay xin phát biểu ý kiến. Lúc được kết nạp Đoàn sớm vào năm lớp 9, tôi vui tới mức đeo cái huy hiệu đoàn suốt 1 tháng, cả trên lớp lẫn khi ở nhà, gặp ai cũng khoe hết. Tôi đã mơ được đứng vào đội ngũ của Đảng, được ra sức vì CNXH, vì dân tộc Việt Nam. Mặc dù tôi cũng chả hiểu mấy về CNXH, nhưng lúc đó tôi cứ nghĩ nó là ưu việt nhất, là lý tưởng vĩ đại nhất đời.

An Đặng

Một cỗ xe lớn thường có tải trọng lớn và rất khó thay đổi vận tốc. Nhưng không phải là không thể thay đổi được. Archimedes nói "Hãy cho tôi một điểm tựa tôi sẽ nâng cả trái đất lên".

Xã hội Việt Nam đã từng là một cỗ xe vận động ù lì với cơ chế xáo mòn trì trệ. Nhưng các dấu hiệu rõ ràng cho thấy là cỗ xe này đang thay đổi quán tính. Sự phát triển truyền thông xã hội và hội nhập toàn cầu là lực đẩy của xã hội dân sự Việt Nam. Một khi quán tính của cỗ xe thay đổi thì không gì có thể cản trở được nó, vì đó là một cỗ xe khổng lồ, ai cản trở sẽ bị nghiền nát. Người khôn ngoan là người biết nương theo quán tính của chiếc xe để lèo lái cỗ xe theo chiều hướng tích cực của riêng nó. Cỗ xe Việt Nam hiện đang được gia tốc và quán tính không ngừng tăng lên.

Phạm Toàn

Chắc chắn sang năm 2013, Toàn tôi đây sẽ gặp và còn gặp nhiều điều vui. Chả là vì, cuối năm 2012, bỗng dưng nhận được vô số lời khen… bé cái nhầm.

Số là thế này. Cách đây vài bữa, tôi nhận được một truyện ngắn do một cô giáo đang dạy chuyên đề Văn ở khoa Giáo dục Tiểu học Đại học Sư phạm TP HCM gửi cho và thách tôi đoán đúng tác giả. Tôi chỉ cần đọc một lượt và trả lời luôn, chẳng cần suy nghĩ: Vũ Thư Hiên. Văn phong đùa bỡn mà ý tứ sâu xa như thế thì chỉ có thể là Vũ Thư Hiên.

Sau vài phút, tôi được cô giáo ra đố ngỏ lời khen là thông mình. Rõ hay! Cỡ trí tuệ như tôi mà được khen là thông minh thì đúng là chẳng còn trời đất nào nữa! Nhưng đó là lời khen đúng chỗ. Vui nhất là, sau đó đã có cả loạt lời khen chệch địa chỉ và cực kỳ bé cái nhầm!

Thái Bình

Anh Đỗ Đức viết bài Sổ hưu đăng trên báo Tiền Phong ngày 25/12/2012 và Bauxite Việt Nam đăng lại với lời bình vào ngày 27/12/2012.

Trong bài báo, anh Đỗ Đức đã nêu rất nhiều kiểu tạo lập sổ hưu như mua vàng, mua nhà cho thuê, đầu tư cho các con ăn học... Nhưng bản chất của sổ hưu anh Đức vẫn chưa nêu.

Sổ hưu để cấp cho người lao động trong các doanh nghiệp và sổ hưu cấp cho các quan chức của chính quyền các cấp bao gồm bộ máy hành chính các cấp, quân đội, công an, giáo dục, y tế...

NGƯỜI CHỈ ĐƯỜNG Ở LYON

Phạm Toàn

Tôi còn bảy ngày rảnh rang trong lúc năm hết Tết đến. Còn chưa biết dùng nó vào việc gì thì bỗng nhiên nhận được một cú điện thoại:

- Đi Lyon chơi đi. Thành phố quan trọng thứ nhì nước Pháp. Tính về độ lớn thì thứ ba. Ở nước Pháp hai mươi năm, thế mà tớ chưa đến đó lần nào. Cậu tưởng tượng được không?

Đó là ông bạn cùng thành phố, một năm gặp nhau một lần.

- Tưởng tượng được. Chính tớ, mới mười năm thôi, nhưng tớ cũng chưa đến đó.

- Ta cùng đi chơi, hả? Tớ có thằng bạn cố tri ở đấy. Tớ sẽ gửi e-mail báo trước cho nó biết. Thằng này cũng độc thân. Nó sẽ đón tụi mình, sẽ dẫn tụi mình đi thăm thành phố. Không có hướng dẫn viên du lịch nào bằng nó đâu.

Nguyễn Huệ Chi

Ngày Nay 71-80

Mặc Lâm, biên tập viên RFA

Có những diễn biến quan trọng khiến tình hình chính trị Việt Nam tiến tới những bước ngoặc hiếm thấy trong hàng chục năm qua từ sau đổi mới, nhất là lời kêu gọi mang chữ ký gần 100 trí thức vào ngày 28 tháng 12.

Giới nhân sĩ trí thức Việt Nam trong một lần biểu tình phản đối Trung Quốc tại Hà Nội. Photo courtesy of basam

Thanh Phương

Trong một thông cáo đề ngày hôm qua, 28/12/2012, Tổ chức Phóng viên Không biên giới, trụ sở tại Paris, đã chỉ trích việc tòa án Việt Nam y án sơ thẩm đối với ba blogger Nguyễn Văn Hải (Điếu Cày), Tạ Phong Tần và Phan Thanh Hải (Anhbasaigon) trong phiên xử phúc thẩm ngày 28/12, cũng như y án sơ thẩm đối với nhà báo Hoàng Khương ngày 27/12. Tổ chức bảo vệ quyền tự do báo chí của Pháp cũng bày tỏ mối quan ngại về vụ bắt giữ luật sư Lê Quốc Quân tại Hà Nội ngày 27/12 và yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho nhà hoạt động nhân quyền này.

RSF trương biểu ngữ trước Đại sứ quán Việt Nam tại Paris đòi trả tự do cho các nhà báo và blogger hồi cuối năm 2009. DR

ĐỢT 1:

BÁO CHÍ TƯ NHÂN MIẾN ĐIỆN ĐƯỢC CẤP GIẤY PHÉP HOẠT ĐỘNG

Thanh Hà

Sau gần nửa thế kỷ bị cấm, báo chí tư nhân Miến Điện sẽ được hoạt động trở lại. Bộ Thông tin Miến Điện thông báo kể từ ngày 01/04/2013 Naypyidaw sẽ cấp giấy phép hoạt động cho các tờ báo tư nhân. Sau hai năm lên cầm quyền chính quyền Miến Điện tiếp tục đẩy mạnh công cuộc cải tổ. 

Báo chí tại Miến Điện (Reuters)

Người Buôn Gió

Luật sư nhân quyền Lê Quốc Quân

Tí Hớn ngồi xem ti vi, nó loáng thoáng nghe mẹ điện thoại gì với ai dưới nhà. Lúc mẹ lên, Tí Hớn hỏi:

- Mẹ ơi ! Bố lại bị bắt rồi à?

Mỗi lần bố bị thế, nhà toàn không cho Tí Hớn biết, nhưng Tí Hớn nhạy cảm, nó cứ kết nối chuyện bố không về, rồi nét mặt mọi người âu lo nhắc đến bố, là nó đoán được việc gì xảy ra. Những lần như thế nó không nghịch ầm ĩ nữa. Nó lấy đồ chơi xếp hình cặm cụi ghép hình, cắm cúi để không ai biết mặt nó đang thế nào.

KHỞI TỐ ÔNG ĐOÀN VĂN VƯƠN “TỘI GIẾT NGƯỜI”

Công an Hải Phòng đề nghị truy tố ông Đoàn Văn Vươn và em trai ông, Đoàn Văn Quý, tội giết người trong khi nhiều người trong gia đình họ Đoàn bị buộc tội chống người thi hành công vụ, theo báo Người Lao động.

Ông Vươn và ba người anh em khác bị buộc tội giết người

Phạm Kỳ Đăng

Bài nói chuyện của đại tá Trần Đăng Thanh tiết lộ khá nhiều về suy nghĩ âu lo kín đáo của giới lãnh đạo tầng cao nhất, và nếp tư duy này không chút mấy thay đổi từ khi những người cán bộ tuyên huấn tiếp thu học thuyết giáo điều về giai cấp và chuyên chính vô sản, ở phạm vi trong nước được nâng lên thành luận lý lớp lang từ thời chiến tranh lạnh. Lối tư duy bùng nhùng trong những phạm trù vón cục đơn nguyên - tương phản như “ta > <địch” , “thù > < bạn”, “trắng> < đen”, “chính nghĩa> <gian tà”, “cách mạng> < phản động”, “theo > < chống” v.v., phát sinh nhận thức thiển cận, từ đó gây ra những ảo tưởng, kéo theo đòi hỏi vô lý về lập trường, thái độ và những hệ lụy khôn lường.

Trong quá khứ, khi xảy ra những tình huống cần có tiếng nói biểu lộ độc lập và chủ quyền dân tộc như dạo tháng Mười năm 1962, chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã bỏ phiếu ủng hộ Trung Quốc xua quân đội nước này tràn qua biên giới Ấn Độ, và đớn đau thay gửi công hàm tán thành Trung Quốc tuyên bố hải phận (1958), cũng như sau này (1974) không phản đối chính quyền Mao Trạch Đông - Chu Ân Lai đánh chiếm Hòang Sa của Việt Nam Cộng hòa. Vào năm 1978, CHXHCN Việt Nam tán thành LBCHXHCN Xô Viết đổ quân vào Afghanistan. Trong khi cố công loay hoay xác định kẻ thù chiến lược, nhà nước Việt Nam nhiều khi cực đoan coi “thù của thù” là bạn, từng giao hảo với nhiều nhà nước độc tài ngang ngược bị cô lập trên thế giới. Ngày nay Việt Nam có nguy cơ tự đẩy mình xuống đứng chung chiến hào với nhiều nhà nước khét tiếng như CHDCND Triều Tiên, Haiti, Cuba, Iran. Cũng như CHND Trung hoa, nhà nước Việt Nam không có đồng minh thực sự. Việt Nam đang lẻ loi đứng đơn thương độc mã hơn bao giờ hết.

Hà Văn Thùy

Nghe đại tá Thanh dọa mất sổ hưu, hoảng quá, liền nghĩ tới nhân vật ngài đại tá chờ thư trong truyện ngắn của Market. Một vị đại tá từng tham gia chiến dịch Mêhicô, được xuất ngũ với lời hứa chờ hưu bổng. Ngày ngày đại tá phấp phỏng đứng trước cổng chờ người đưa thư. “Hôm nay không có thư của ngài”! Viên bưu tá nhắc lại điệp khúc. Mặt ngài đại tá héo như quả bầu khô.

Không biết có lực lượng thù địch nào cướp sổ hưu của đại tá Thanh không nhưng chuyện này thì có vẻ chắc. Ngân hàng thế giới đã cảnh báo:

1. Việt nam quá nhiều công chức nên quá nhiều người hưởng lương hưu.

2. Tuy không còn làm việc nhưng tỷ lệ lương hưu ở Việt Nam quá cao.

3. Người Việt Nam ngày càng sống dai.

Nguyễn Trọng Vĩnh